Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Ιδού το... Ελλαντάναμο

Της ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΣΙΟΥΤΗ

Απάνθρωπες συνθήκες αντιμετώπισης των λαθρομεταναστών στην Ελλάδα διαπίστωσε ο επίτροπος για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Τόμας Χάμαρμπεργκ, στην έκθεση που δίνεται σήμερα στη δημοσιότητα, μετά από έρευνα που πραγματοποίησε στις 8-10 Δεκεμβρίου, όταν επισκέφτηκε τη χώρα μας και τα κέντρα υποδοχής λαθρομεταναστών. Ο αρμόδιος υπουργός, Προκόπης Παυλόπουλος, απαντώντας στον επίτροπο όταν εκείνος του ζήτησε εξηγήσεις για τις απάνθρωπες συνθήκες, επιχείρησε να κάνει το άσπρο μαύρο, να ρίξει την ευθύνη σε άλλους υπουργούς, ακόμα και στους ίδιους τους πρόσφυγες.

Οι «ελιγμοί» του κ. Παυλόπουλου καταγράφονται στην έκθεση του επιτρόπου. Οπως διαπίστωσε ο κ. Χάμαρμπεργκ, οι πρόσφυγες που εγκαταλείπουν την πατρίδα τους και ζητούν άσυλο στη χώρα μας έχουν αυξηθεί δεκατρείς φορές τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Το 2004 δεχτήκαμε 4.469 αιτήσεις και το 2008, μόνο το πρώτο εξάμηνο, δεχτήκαμε 57.623 και μέχρι το τέλος του 2008 αυτές έφτασαν στις 150.000 (με χώρες προέλευσης: Πακιστάν, Ιράκ, Αφγανιστάν, Μπανγκλαντές, Συρία, Ιράν, Νιγηρία και Γεωργία).

Το 2007 δόθηκε άσυλο μόλις στο 0,04% των αιτούντων και στο 2,05% όσων έκαναν έφεση. Ο Πρ. Παυλόπουλος ισχυρίστηκε ότι το πρώτο οκτάμηνο του 2008 το ποσοστό όσων έλαβαν άσυλο κατόπιν εφέσεως αυξήθηκε στο 11,3%. Η απάντηση του επιτρόπου ήταν ότι στη Βρετανία, τη Σουηδία και τη Γερμανία τα αντίστοιχα ποσοστά φτάνουν στο 94%.

Πιο σοκαριστική από τους αριθμούς, όμως, είναι η πραγματικότητα που αντίκρισε στους χώρους κράτησης που επισκέφτηκε στη Θράκη και περιγράφει στην έκθεση.

Στις Φέρες, μια αποθήκη φιλοξενούσε 45 άνδρες στοιβαγμένους, χωρίς ένα τηλέφωνο για να μπορούν να επικοινωνούν με τον έξω κόσμο και χωρίς δικαίωμα να βγουν από τον χώρο κράτησής τους. Τους βρήκαν να κοιμούνται σε στρώματα που είχαν τοποθετηθεί στο τσιμεντένιο πάτωμα, το ένα δίπλα στο άλλο, όπου την ημέρα αναγκάζονταν να πατάνε σε αυτά.

Οι συνθήκες υγιεινής, ειδικά στην τουαλέτα, περιγράφονται ως απαράδεκτες. Μερικοί κρατούμενοι είχαν εξανθήματα στα χέρια τους και κάποιος ξυπόλυτος παραπονέθηκε πως οι Αρχές δεν τους δίνουν ούτε παπούτσια ούτε ρούχα.

Στην πόρτα ήταν κολλημένο ένα φυλλάδιο που τους ενημέρωνε για το δικαίωμά τους να προσλάβουν δικηγόρο της επιλογής τους, με δικά τους έξοδα, για να τους συμβουλέψει.

Οι συνεργάτες του Τ. Χάμαρμπεργκ διαπίστωσαν ότι οι αρμόδιοι αστυνομικοί αγνοούν σε μεγάλο βαθμό τη σχετική νομοθεσία για τα δικαιώματα των προσφύγων. Ο υπουργός Εσωτερικών, που αρνήθηκε ότι τα πράγματα είναι έτσι όπως τα είδε ο επίτροπος, δήλωσε: «Οταν φτάνουν υπήκοοι από τριτοκοσμικές χώρες στα σύνορα ή στα νησιά του Αιγαίου ενημερώνονται πλήρως πως μπορούν να κάνουν αίτηση ασύλου, αλλά αρκετοί δεν κάνουν αίτηση γιατί δεν θέλουν». Ισχυρίστηκε επίσης ότι «όταν συλλαμβάνονται, όλοι εξετάζονται από γιατρό, που τους επισκέπτεται συχνά και κατά την κράτησή τους».

Ο Τ. Χάμαρμπεργκ χαρακτηρίζει «απαράδεκτο το γεγονός πως οι ελληνικές αρχές δεν γνωρίζουν καν τον ακριβή αριθμό ασυνόδευτων παιδιών-προσφύγων στη χώρα» και το ότι «εφαρμόζουν την ίδια τακτική απέλασης και για τους ανήλικους».

Για την έλλειψη χώρων υποδοχής των λαθρομεταναστών ο Πρ. Παυλόπουλος απάντησε ότι δεν είναι δική του ευθύνη αλλά του υπουργείου Υγείας, ενώ υποστήριξε ότι ο αυξημένος αριθμός αιτήσεων τα τελευταία 4 χρόνια «οφείλεται στη συνεχή προσπάθεια του ελληνικού κράτους να εξασφαλίζει την προστασία των αιτούντων άσυλο»!

Στην έκθεση υπάρχει αναφορά και για το Αστυνομικό Τμήμα Αλλοδαπών στην Πέτρου Ράλλη, που δεν διαθέτει αρκετούς εξειδικευμένους υπαλλήλους για το άσυλο, παρότι δέχεται το 94% των αιτήσεων που γίνονται για άσυλο στην Ελλάδα. Τονίζεται επίσης ότι υπάρχει έλλειψη διερμηνέων και νομικών υπηρεσιών, με αποτέλεσμα οι αιτούντες άσυλο να δίνουν συνέντευξη σε γλώσσα που δεν καταλαβαίνουν και χωρίς να ξέρουν τα δικαιώματά τους.

Αλλο μελανό σημείο της έκθεσης είναι η αναφορά που γίνεται για το ότι καμία από τις αποφάσεις για παροχή ασύλου -πρώτου βαθμού- που ερευνήθηκαν δεν περιείχε κάποια αναφορά στους νόμους που βασίστηκαν για την απόφαση. «Δεν ήταν μόνο δύσκολο να βρούμε κάπου την ερμηνεία του νόμου, αλλά ήταν αδύνατο να δούμε έστω εάν είχε εφαρμοστεί ο νόμος στο ελάχιστο». Το ίδιο και στις υποθέσεις δεύτερου βαθμού που ερευνήθηκαν, καθώς «δεν υπήρχαν αναλυτικές πληροφορίες για την απόφαση, ούτε νομική επιχειρηματολογία».

Στην έκθεση ο Τ. Χάμαρμπεργκ εκφράζει και τη βαθιά του ανησυχία «για την ύπαρξη ναρκοπεδίων και για τον μεγάλο αριθμό των αλλοδαπών που έχουν χάσει τη ζωή τους (104) ή έχουν ακρωτηριαστεί (187) σε αυτές τις περιοχές» και καλεί τη χώρα «να ολοκληρώσει την εκκαθάριση των ναρκοπεδίων». *