Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

ΗΠΙΟΤΕΡΕΣ διατάξεις σε θέματα αιχμής μελετά το υπουργείο. ΑΣΥΛΟ: Η ευθύνη στο πρυτανικό συμβούλιο

Ο νόμος σε άλλο πλαίσιο

Των ΕΛΕΝΑΣ ΒΑΡΙΝΟΥ, ΑΝΝΑΣ ΑΝΔΡΙΤΣΑΚΗ

Τις τελευταίες πινελιές στον πίνακα των αλλαγών στα Πανεπιστήμια τοποθετεί η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας αναζητώντας την κατάλληλη στιγμή δημοσιοποίησης του νόμου που, όπως δήλωσε χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, «δεν θα αργήσει».

Ο νόμος που επεξεργάζονται τα αρμόδια στελέχη του ΥΠΕΠΘ αναμένεται λιτός και περιγραφικός -όπως άλλωστε αποσαφήνισε και η Μαριέττα Γιαννάκου στη σύνοδο των πρυτάνεων στο Καστρί- σε επίμαχες διατάξεις, προσδιοριστικός στον άξονα «διοικητική αυτοτέλεια - κοινωνική λογοδοσία».

Από τις πληροφορίες έγκυρων κύκλων, τις οποίες συμμερίζεται και ο πρόεδρος του ΕΣΥΠ Θάνος Βερέμης, συνάγεται πως η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας προτίθεται, προκειμένου να αποκλιμακώσει τις αντιδράσεις της πανεπιστημιακής κοινότητας -όπως ευκρινώς καταγράφηκαν μετά τη δημοσιοποίηση του αρχικού σχεδίου νόμου το περασμένο καλοκαίρι- να απαλείψει τις «ακανθώδεις» μετατροπές που επιχείρησε αρχικά, τουλάχιστον επί των ζητημάτων αιχμής, δηλαδή:

**Για το πανεπιστημιακό άσυλο: Η τροποποίηση που θα περιλαμβάνει ο νέος νόμος αφορά το όργανο ευθύνης για τη διαχείριση του ασύλου και όχι τις προϋποθέσεις άρσης του. Η αρμοδιότητα της απόφασης μετατοπίζεται από τη Σύγκλητο (όπως ισχύει σήμερα με δεδομένο τον ανενεργό ρόλο της Επιτροπής Ασύλου που ορίζεται από τον ισχύοντα νόμο) στο πρυτανικό συμβούλιο, που θα λαμβάνει τις αποφάσεις με πλειοψηφία 2/3.

Σημειώνεται ότι το πρυτανικό συμβούλιο συγκροτείται από τον πρύτανη του Ιδρύματος, τους δύο αντιπρυτάνεις, εκπρόσωπο των φοιτητών, τον προϊστάμενο γραμματείας του ΑΕΙ (με δικαίωμα ψήφου επί διοικητικών, οικονομικών και τεχνικών θεμάτων και όχι επί ακαδημαϊκών). Στην περίπτωση ζητημάτων διοικητικού προσωπικού προβλέπεται η συμμετοχή στο όργανο εκπροσώπου των διοικητικών υπαλλήλων, χωρίς δικαίωμα ψήφου.

Κατά τα λοιπά, θα διατηρηθούν οι ισχύουσες διατάξεις, που αφορούν δηλαδή τον προσδιορισμό του ασύλου και τις προϋποθέσεις άρσης του, θα αφαιρεθεί δηλαδή από το νομοσχέδιο η επίμαχη παράγραφος (κατά τη δημοσιοποίηση του προσχεδίου) «το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών και για την προστασία του δικαιώματος στη γνώση, τη μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών των ΑΕΙ». Η ερμηνεία της παραγράφου παρέπεμπε στην περιστολή των κινητοποιήσεων των φοιτητών ανεξαρτήτως μορφής (καταλήψεις, συγκεντρώσεις, εκδηλώσεις διαμαρτυρίας) εντός πανεπιστημιακών τειχών, διότι στην περίπτωση που αυτές παρεμπόδιζαν τις ακαδημαϊκές και διοικητικές λειτουργίες των Ιδρυμάτων, συνιστούσαν παραβίαση του πανεπιστημιακού ασύλου, οπότε ενομιμοποιείτο το αρμόδιο όργανο να ζητήσει την επέμβαση της δημόσιας δύναμης.

**Για τη διάρκεια σπουδών («αιώνιοι» φοιτητές): Η ηγεσία του ΥΠΕΠΘ θα επιμείνει, συνυπολογιζομένης της σύγκλησης των κατατεθειμένων προτάσεων, στην παράταση του προπτυχιακού χρόνου σπουδών κατά 50% επιπλέον της υποχρεωτικής φοίτησης για όλες ανεξαιρέτως τις σχολές των ΑΕΙ, ωστόσο φαίνεται να καταλήγει σε ηπιότερη ρύθμιση για τους ήδη φοιτούντες. Δηλαδή, 4+2 για τα νομικά τμήματα, 6+3 για τα ιατρικά κ.λπ. για τους πρωτοετείς φοιτητές από την έναρξη εφαρμογής του νόμου, ενώ για τους ήδη φοιτούντες προβλέπεται ο διπλασιασμός του προβλεπόμενου χρόνου σπουδών (2ν), δηλαδή 4+4, 6+6 κ.λπ., ενώ αρχικά οριζόταν ο ορίζοντας της πενταετίας.

**Για τις πρυτανικές εκλογές: Παραμένει η διάταξη που ορίζει την καθολική ψηφοφορία των φοιτητών (προπτυχιακών και μεταπτυχιακών) στη λογική της απάλειψης του φαινομένου των πελατειακών σχέσεων που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της ανάδειξης των διοικήσεων των Ιδρυμάτων.

Κατά τα ισχύοντα, για την εκλογή των πρυτανικών αρχών ψηφίζουν οι εκπρόσωποι των προπτυχιακών φοιτητών (που αναδεικνύονται από τους συλλόγους τους βάσει του αποτελέσματος των φοιτητικών εκλογών) σε ποσοστό 80% επί του συνόλου των μελών ΔΕΠ των Ιδρυμάτων. Η αναγωγή θα διατηρηθεί και στο επίπεδο της καθολικής ψηφοφορίας, προς ικανοποίηση του αιτήματος και της φοιτητικής παράταξης που αναφέρεται στον κυβερνητικό χώρο.

**Για τα συγγράμματα: Αποσύρεται από το σχέδιο νόμου (και κατά δήλωση της υπουργού Παιδείας) ο εθνικός κατάλογος παενεπιστημιακών συγγραμμάτων. Αντικαθίσταται από «λίστα» συγγραμμάτων που θα καταρτίζουν οι καθηγητές των Τμημάτων προς επιλογή των φοιτητών.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η ηγεσία του ΥΠΕΠΘ δεν θα υιοθετήσει την εισήγηση του ΕΣΥΠ για την κατάργηση των μετεγγραφών του εσωτερικού, ούτε την πρόταση των πρυτάνεων των ΑΕΙ περί αποκλειστικής ευθύνης για τον προσδιορισμό του αριθμού εισακτέων στις σχολές. Και τούτο, διότι αν και μελετάται σοβαρά η αποδοχή του αιτήματος καθώς συνδέεται άμεσα με την αλλαγή του εξεταστικού συστήματος, θεωρείται αυτή τη στιγμή πρόωρη ρύθμιση.

Αφαιρείται από το τελικό κείμενο η διάταξη που εισήγαγε τον «Συνήγορο των ΑΕΙ», δηλαδή τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του «Συνηγόρου του Πολίτη», και στον χώρο της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Οπως προέβλεπε το προσχέδιο του ΥΠΕΠΘ, η Ανεξάρτητη Αρχή θα αναλάμβανε την εξωδικαστική επίλυση των διαφορών μεταξύ των μελών των ΑΕΙ ή Ιδρύματος και μελών ή τρίτων.

Μελετάται, τέλος, εκτός του τετραετούς συμφώνου μεταξύ ΑΕΙ και πολιτείας (με εξειδίκευση των εκατέρωθεν υποχρεώσεων) να παραχωρηθεί, μεταξύ άλλων διατάξεων, μεγαλύτερη ευχέρεια διαμόρφωσης και τροποποίησης των προϋπολογισμών των Ιδρυμάτων, μέσω της μείωσης του αριθμού των διαφόρων κωδικών και της δυνατότητας της ευχερέστερης μεταφοράς κονδυλίων από κωδικό σε κωδικό.

! «Να αποδώσει δικαιοσύνη στους νέους και τις οικογένειές τους» κάλεσε την κυβέρνηση ο υπεύθυνος Παιδείας του Κοινοβουλευτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ Μιχάλης Χρυσοχοΐδης. Στη δήλωσή του υπογραμμίζει πως «η εκπαιδευτική ισοτιμία που διακηρύσσει το υπουργείο Παιδείας αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων που ήδη καλλιεργείται σήμερα στο εκπαιδευτικό μας σύστημα» και πως «οι διακρίσεις μεταξύ των αποφοίτων των Επαγγελματικών και των Γενικών Λυκείων δεν αίρονται».

Κλειδώνουν κι άλλο το λουκέτο

Αμετακίνητοι από τη θέση ετοιμότητας, φοιτητές και πανεπιστημιακοί γυρίζουν άλλη μια βόλτα στο λουκέτο στα ΑΕΙ γι' αυτή την εβδομάδα, οι κινητοποιήσεις της οποίας κορυφώνονται την Πέμπτη, ημέρα του πανεκπαιδευτικού και παμφοιτητικού συλλαλητηρίου.

Οι φοιτητές συνεχίζουν τις καταλήψεις ανανεώνοντας τις αποφάσεις στις γενικές συνελεύσεις των σχολών (βρίσκονται στις 350), οι σύλλογοι ΔΕΠ επικυρώνουν την απόφαση της ΠΟΣΔΕΠ για την πρώτη πενθήμερη της απεργίας διαρκείας, ενώ όλες οι Ομοσπονδίες και οι φορείς που συμπαρατάσσονται ετοιμάζονται για το συλλαλητήριο. Η ΟΛΜΕ (που ήδη έχει αποφασίσει δύο 24ωρες για 15 και 27 Φεβρουαρίου) και η ΔΟΕ ήδη κήρυξαν στάση εργασίας για τη διευκόλυνση συμμετοχής στη διαδήλωση, ενώ η ΟΣΕΠ-ΤΕΙ προχώρησε σε 48ωρη απεργία Πέμπτη και Παρασκευή.

Χθες, συντονίστηκαν με την απόφαση της ΠΟΣΔΕΠ οι σύλλογοι ΔΕΠ των πανεπιστημίων Ιωαννίνων, Παντείου, ΑΣΚΤ, Αιγαίου, ΑΠΘ, της Φιλοσοφικής Κρήτης και Κοινωνικών Επιστημών Κρήτης.

Εν τω μεταξύ, οι εκπρόσωποι των πανεπιστημιακών κινήσεων, που πρόσφατα ζήτησαν «ν' ανοίξουν τα πανεπιστήμια και να δημοσιοποιηθεί άμεσα ο νόμος» για τα ΑΕΙ ετοιμάζουν διημερίδα στις 24 και 25 Φεβρουαρίου με σκοπό να συζητηθούν τα αναγκαία σημεία αναβάθμισης.

Στη βάση αυτή θα τεθούν ζητήματα λειτουργίας του Πανεπιστημίου, τα σημαντικότερα προβλήματα που συναντώνται σήμερα ακόμα και σε επίπεδο διοίκησής τους και, τέλος, ο ρόλος του Πανεπιστημίου σε ό,τι αφορά την οικονομική ανάπτυξη αλλά και ευρύτερα την κοινωνία, στη βάση όμως των δυνατοτήτων απορρόφησης των αποφοίτων από την αγορά.

Θεσσαλονίκη: Εργάτες, εκπαιδευτικοί, φοιτητές

Απεργία συμπαράστασης στις 15 και 22 Φεβρουαρίου ενάντια στην αναθεώρηση του άρθρου 16 εξετάζουν οι διοικήσεις του Εργατικού Κέντρου και της Ενωσης Δημοσιοϋπαλληλικών Οργανώσεων Θεσσαλονίκης, όπως ανακοινώθηκε χθες σε κοινή συνέντευξη Τύπου με το Συντονιστικό των Φοιτητών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.

Για παρεμπόδιση των νόμιμων διαδικασιών και καταπάτηση του καταστατικού καταγγέλλουν τις πρυτανικές αρχές του Πανεπιστημίου Μακεδονίας φοιτητές που έχουν συγκεντρώσει τις απαιτούμενες υπογραφές και προσπαθούν να συγκαλέσουν γενική συνέλευση.

Εκπρόσωποι φοιτητικών συλλόγων, του Εργατικού Κέντρου, της Ενωσης Δημοσιοϋπαλληλικών Οργανώσεων, νοσοκομειακοί γιατροί και εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων τόνισαν ότι «το θέμα της Παιδείας αφορά όλη την κοινωνία» και δήλωσαν παρόντες στις κινητοποιήσεις. Σε πρόσκληση των φοιτητών για απεργίες τις δύο συγκεκριμένες ημερομηνίες που θεωρούνται κρίσιμες για την αναθεώρηση του άρθρου 16, οι εκπρόσωποι των διοικήσεων του Εργατικού Κέντρου και της Ενωσης Δημοσιοϋπαλληλικών Οργανώσεων δήλωσαν ότι οι αποφάσεις θα ληφθούν τις αμέσως επόμενες μέρες.

Στην ίδια συνέντευξη τις πρυτανικές αρχές του Πανεπιστημίου Μακεδονίας κατήγγειλλε για «εκφοβισμό» και «προσπάθεια καταστολής του φοιτητικού αγώνα» εκπρόσωπος της «Πρωτοβουλίας Φοιτητών Ενάντια στην Αναθεώρηση του άρθρου 16» (ανεξάρτητοι). Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας παραμένει ανοιχτό, αλλά φοιτητές της «Πρωτοβουλίας» και της ΠΚΣ (ΚΚΕ) έχουν συγκεντρώσει τις απαιτούμενες υπογραφές και ζητούν διεξαγωγή γενικής συνέλευσης.

«Οι πρυτανικές αρχές προσπαθούν να σταματήσουν τη νομιμότητα της διαδικασίας με το πρόσχημα της παραβίασης των προσωπικών δεδομένων», ανέφερε εκπρόσωπος της «Πρωτοβουλίας». Οπως εξήγησε ο πρύτανης Ηλίας Κουσκουβέλης, επικαλούμενος εισήγηση του νομικού συμβούλου του Πανεπιστημίου, αρνήθηκε την ταυτοποίηση των υπογραφών που έχουν συγκεντρωθεί από τους φοιτητές.

«Κόντρα», όμως, υπάρχει και στην Ιατρική του Αριστοτελείου, όπου η επιτροπή κατάληψης κατήγγειλε «ορισμένους καθηγητές» ότι παραβιάζουν την απόφαση αναστολής της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Σήμερα το μεσημέρι φοιτητές, μέλη του ΕΣΔΕΠ (Ενιαίος Σύλλογος Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού), συνδικαλιστικές και μέλη τοπικών φορέων πραγματοποιούν νέο πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο στη Θεσσαλονίκη, που θα ξεκινήσει από την Πολυτεχνική Σχολή και θα καταλήξει στο υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης.

Οι καταλήψεις συνεχίζονται στην Πρυτανεία, σε 33 από τα 38 τμήματα του Αριστοτελείου και στα ΤΕΙ Θεσσαλονίκης.

Ν.ΦΩΤ.

Το ελληνικό πανεπιστήμιο και ο σινικός μύθος

Του Α. ΠΟΥΛΙΕΖΟΥ*

Ο χορός γύρω από το ελληνικό πανεπιστήμιο καλά κρατεί. Η κυβέρνηση κάνει διάλογο επί ενός, προαποφασισμένου από τα ευρωπαϊκά κέντρα εξουσίας, πλαισίου, οι φοιτητές και καθηγητές αντιπαρατίθενται όσο τους επιτρέπουν οι κομματικές εξαρτήσεις τους, οι μολοτοφόροι κουβαλάνε νερό στο μύλο του περιορισμού του πανεπιστημιακού ασύλου, ενώ λιγοστές σώφρονες φωνές δύσκολα ακούγονται, αφού τα κέντρα της επικοινωνιακής εξουσίας αρέσκονται στην αντιπαράθεση της βαβούρας και του ξύλινου πολιτικού καβγά.

Κύριος πολιορκητικός κριός στην προσπάθεια άλωσης της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης αναδεικνύεται ο μύθος της απαξίωσης του ελληνικού πανεπιστημίου. Ενας μύθος ο οποίος αναπαράγεται από μία πλειάδα πολιτικών και δημοσιογράφων και εδράζεται σε «λίστες» πανεπιστημίων, από τις οποίες λείπουν τα ημέτερα ιδρύματα. Μία απ' αυτές τις λίστες (όλες παρόμοιες είναι, γι' αυτό η κριτική μου θα εστιαστεί σ' αυτή) είναι και του Ινστιτούτου Ανώτατης Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Jiao Tong της Σανγκάης (http://ed.sjtu.edu.cn/ranking.htm). Ο κατάλογος αυτός κατατάσσει τα 500 «καλύτερα» πανεπιστήμια του κόσμου. Εκεί εμφανίζονται δύο ελληνικά ιδρύματα (το ΕΜΠ και το Παν. Θεσ/νίκης) κάπου στις θέσεις μεταξύ 400-500 (100-150 σε ευρωπαϊκό επίπεδο). Το γεγονός αυτό μου προξένησε εντύπωση και αποφάσισα να κοιτάξω τη λίστα αυτή λίγο προσεκτικότερα (κάτι που φαντάζομαι δεν έχει κάνει κανείς από αυτούς που τη χρησιμοποιούν, αφού τους βολεύει). Ο επιστήμονας όμως οφείλει να διερευνά περαιτέρω ευρήματα που έρχονται σε αντίθεση με τη δική του εκτίμηση για τη πραγματικότητα, κάτι που τον διαφοροποιεί από τους δημοσιογράφους και πολύ περισσότερο από τους πολιτικούς, που δεν διστάζουν ακόμη και να τη διαστρεβλώνουν προκειμένου να υποστηρίξουν τις απόψεις τους.

Αυτό που πρέπει κατ' αρχήν να επισημανθεί είναι ότι σχεδόν κάθε αξιολόγηση περιέχει υποκειμενικά στοιχεία. Εγώ προσωπικά δεν έχω δει καμία αντικειμενική αξιολόγηση (εκτός αν στηρίζεται σε ένα μόνο κριτήριο). Η υποκειμενικότητα υπεισέρχεται με τουλάχιστον δύο τρόπους: α) μέσω της επιλογής των κριτηρίων και β) μέσω της επιλογής των βαρών στάθμισης των κριτηρίων, δηλαδή της σημασίας του καθενός. Ειδικότερα η αξιολόγηση των πανεπιστημίων είναι ιδιαίτερα δύσκολη, κάτι που αποτυπώνεται σε ειδική μελέτη 56 σελίδων της Ενωσης Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων (EUA), στην οποία παρεμπιπτόντως δεν γίνεται καμιά απόπειρα να καταταχθούν τα πανεπιστήμια της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Η λίστα της Σανγκάης έχει επικριθεί ευρέως και στα δύο αυτά σημεία, αλλά και για ένα τρίτο: δεν μπορεί να αναπαραχθεί, δηλαδή να επιβεβαιωθεί. Ο λόγος γι' αυτή την τρίτη κατηγορία είναι ότι η λίστα περιέχει ανηγμένα στοιχεία και όχι απόλυτα (π.χ. ο αριθμός δημοσιεύσεων/ίδρυμα αναφέρεται σε ποσοστό επί του πρώτου και παρόμοια για κάθε κριτήριο). Αλλά ποια είναι αυτά τα κριτήρια και τα βάρη τους; Ιδού:

1 Απόφοιτοι ιδρυμάτων που έχουν βραβείο Νόμπελ ή Fields (10%).

2 Καθηγητές ιδρυμάτων που έχουν βραβείο Νόμπελ ή Fields (20%).

3 Ερευνητές με μεγάλο αριθμό αναφορών σε 21 κατηγορίες (20%).

4 Αρθρα στο Nature and Science (αν το επιστημονικό πεδίο είναι σχετικό) (20% ).

5 Αρθρα που αναφέρονται στους καταλόγους αναφορών (SCI, Social SCI) (20% ).

6 Μέγεθος ιδρύματος (10%).

Είναι νομίζω φανερό ότι, ακόμη και αν τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται είναι ακριβή, αυτός ο τρόπος αξιολόγησης είναι αμφιλεγόμενος. Αν κάποιος ψάξει στο Διαδίκτυο θα βρει πληθώρα επικριτικών σχολίων για τη μεθοδολογία αυτή αλλά και για παρόμοιες (π.χ. των Times Literary Supplement) π.χ. στη διεύθυνση, http://en.wikipedia.org/wiki/Academic_Ranking_of_World_Universities. Ενδεικτικά μόνο αναφέρω μερικές: δίνεται μεγάλο βάρος στα βραβεία Νόμπελ, «τιμωρώντας» έτσι επιστήμες για τις οποίες δεν απονέμεται (π.χ. Δίκαιο), το μέγεθος του ιδρύματος παίζει πολύ μικρό ρόλο ενώ στην ουσία είναι καθοριστικό (κανονικά θα έπρεπε να διαιρεί το τελικό αποτέλεσμα), η ηλικία του Ιδρύματος δεν αναφέρεται πουθενά, όπως ούτε τα ερευνητικά προγράμματα κλπ. κλπ. Επιπλέον σε άλλη λίστα, με τα ίδια κριτήρια, που δημοσιεύεται από το Πανεπιστήμιο Σλοβενίας (http://ai.ijs.si/mezi/iassatena/shanghai-relative.html) τα ελληνικά ιδρύματα κερδίζουν περίπου 200 θέσεις! Αντιθέτως, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα προσπαθεί ν' ακολουθήσει τελείως άλλη κατεύθυνση, χρησιμοποιώντας τα κριτήρια ανεξάρτητα, χωρίς να προσπαθεί να τα συνθέσει σ' έναν συνολικό δείκτη (http://cordis.europa.eu/indicators/third_report.htm). Ετσι βλέπουμε, για παράδειγμα, στο Διάγραμμα τη χώρα μας να κατέχει ικανοποιητική θέση παγκοσμίως στις επιστημονικές δημοσιεύσεις (κυρίως στο δεξί διάγραμμα που δίνει την ανηγμένη ως προς το πληθυσμό κατάταξη και όπου εμφανιζόμαστε ακριβώς κάτω από την Ιαπωνία!)

Η εικόνα αυτή είναι κοντύτερα σ' αυτή που έχουμε όλοι εμείς, που μοχθούμε νυχθημερόν (ιδίως στα πανεπιστήμια της λεγόμενης «περιφέρειας») για να χτίσουμε πετραδάκι πετραδάκι τα εγκαταλελειμμένα από τους επικριτές τους ιδρύματα, έχοντας απορρίψει τα Harvard, τα ΜΙΤ και τα Imperial που φιγουράρουν στις πρώτες θέσεις των προαναφερθεισών λιστών. Εάν δε επικεντρώσουμε στα τμήματα και όχι στα ιδρύματα (κάτι που κατά την άποψή μου είναι ορθότερο και σκοπίμως αποσιωπείται από τις Κασσάνδρες), τότε τα αποτελέσματα θα είναι εντυπωσιακότερα. Π.χ. οι επιδόσεις του Τμήματος Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πολυτεχνείου Κρήτης βρίσκονται κοντά σ' αυτές των καλυτέρων 30 τμημάτων των ΗΠΑ (http://www.ece.tuc.gr/docs/AARP2006.pdf).

Πού θέλω να καταλήξω; Τα ελληνικά πανεπιστήμια είναι καλά. Κάποια είναι πολύ καλά, ενώ κάποια άλλα έχουν προβλήματα. Κάποια τμήματα είναι κορυ-φαία. Και εν τέλει δεν υπολείπονται του συνόλου των πανεπιστημίων άλλων, συγκρίσιμων, χωρών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Υπάρχουν προβλήματα; Φυσικά, μικρά και μεγάλα. Το θέμα είναι ότι τα μεγάλα και σημαντικά προβλήματα δεν σχετίζονται με την εκπαιδευτική διαδικασία και επομένως είναι αδύνατο να επιλυθούν στο πλαίσιο Πλαισίων για τη Παιδεία. Επειδή όμως οι υπεύθυνοι για την κατάσταση αυτή δεν θέλουν να τα λύσουν, προσπαθούν να μας πείσουν ότι για τις μολότοφ, τα ναρκωτικά, τους βιασμούς και Κύριος οίδε τι άλλο φταίει το άσυλο. Ε τότε ας βάλουμε από ένα αστυνομικό τμήμα σε κάθε Πανεπιστήμιο για να λύσουμε το πρόβλημα (όπως λύθηκε στις περιοχές που υπάρχουν αστυνομικά τμήματα). Θα σοβαρευτείτε ποτέ ή μήπως ν' ανοίξουμε ιδιωτικά πανεπιστήμια να επανεκπαιδευτείτε; Για τη υποχρηματοδότηση φταίνε οι πανεπιστημιακοί; Για την ανεργία των πτυχιούχων φταίνε τα Προγράμματα Σπουδών; Για την απροθυμία των επιστημόνων να στελεχώσουν περιφερειακά ιδρύματα φταίνε οι επιστήμονες; Για τις διαμαρτυρίες των φοιτητών φταίει το εκπαιδευτικό σύστημα; Αν είναι δυνατόν!

Θα μπορούσα να επιχειρηματολογήσω επί μακρόν, αλλά για ποιο λόγο; Το παιχνίδι είναι στημένο, αλλά μη μας περνάνε και για ηλίθιους. Ας βγει ένας (μία) υπουργός Παιδείας και ας πει: Συζητήστε και πείτε μου τι νομίζετε ότι πρέπει να γίνει και γω θα το φέρω αυτούσιο στη Βουλή. Τολμά κανείς; Φυσικά όχι, οπό-τε ας σταματήσουν τα περί διαλόγου και άλλα φαιδρά. Διάλογος για τον εκάστοτε υπουργό σημαίνει εγώ θα κάνω αυτό που νομίζω και ίσως βάλω και κάποιες ήσσονος σημασίας αντιρρήσεις, για να πω ότι λαμβάνω υπ' όψιν μου και τη γνώμη των ενδιαφερομένων.

Δεν είμαι αισιόδοξος για το μέλλον της εκπαίδευσης (δημόσιας και μη). Δυστυχώς, ο αντίπαλος διαθέτει απείρως μεγαλύτερο οπλοστάσιο. Ομως κάποιοι εξ ημών θα συνεχίσουν να λένε την αλήθεια έτσι όπως την αντιλαμβάνονται όχι για κανέναν άλλο λόγο, αλλά για να μπορούν να πηγαίνουν στην τάξη τους με το κεφάλι ψηλά και να κοιμούνται ήσυχα τα βράδια. Τα υπόλοιπα σας τα χαρίζουμε.

* Καθηγητής Τμήματος Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης -Πολυτεχνείο Κρήτης