Ελευθεροτυπία - Κάτω τα χέρια από την «ΙΡ» μου

**Ο απόηχος σπανίως φτάνει ώς την κεντρική σκηνή της επικαιρότητας. Κάτι, που συνέβη τώρα που οι υπερασπιστές της ιδιωτικότητας στο Διαδίκτυο κατήγαγαν μια καίρια νίκη: Η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επιβεβαίωσε ότι η Διεύθυνση Διαδικτυακού Πρωτοκόλλου (ΙΡ address) που έχει κάθε χρήστης του Διαδικτύου εξακολουθεί να αποτελεί προσωπικό δεδομένο και ως τέτοιο θα πρέπει να προστατεύεται.

Οι πολυεθνικές σε Ευρώπη κι Αμερική πιέζουν για τον αποχαρακτηρισμό των IPs ως προσωπικών δεδομένων.

Η απόφαση αυτή ήρθε έπειτα από μια μακρά περίοδο διαπραγματεύσεων, οι οποίες κορυφώθηκαν την προπερασμένη εβδομάδα, με την υιοθέτηση τροπολογιών στο πλαίσιο της αναθεώρησης της Οδηγίας περί προστασίας προσωπικών δεδομένων στα Διαδίκτυο (Ε-Privacy).

Η στάση των πολυεθνικών

Η ψήφος των ευρωβουλευτών ικανοποίησε τουλάχιστον εκείνους που δεν ενθουσιάζονται στην ιδέα να κυκλοφορεί -ελεύθερα και με το νόμο- μεταξύ κρατικών αρχών και ιδιωτικών εταιρειών μια αναλυτική λίστα με ό,τι κάνουν με τον υπολογιστή τους, το κινητό τους ή με άλλα διαδραστικά μέσα. Προκαλεί ωστόσο και προβληματισμό για το πώς έφτασε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να διαπραγματεύεται ένα από τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών.

**Για την απάντηση, δεν χρειάζεται να κοιτάξει κανείς πολύ πιο πέρα από τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες και τις κρατικές αρχές ασφαλείας, που χρησιμοποιούν διαφορετικά επιχειρήματα υπέρ της άκρατης αστυνόμευσης και του φακελώματος: Οι αρχές δημόσιας τάξης επικαλούνται το περίφημο δόγμα του πολέμου κατά της τρομοκρατίας. Οι προερχόμενοι από την αγορά υπέρμαχοι του αποχαρακτηρισμού των ΙΡ ως προσωπικών δεδομένων είναι κυρίως δισκογραφικές εταιρείες που προσπαθούν να ελέγξουν τα διαφυγόντα κέρδη από την πειρατική κυκλοφορία έργων με πνευματικά δικαιώματα.

**«Αν οι διευθύνσεις ΙΡ δεν θεωρηθούν προσωπικά δεδομένα, θα μπορούν να συλλέγονται χωρίς την ανάγκη να πληροίται καμία νομική υποχρέωση που να εγείρεται από δύο άλλες Οδηγίες -περί Προστασίας των Δεδομένων και Προστασίας της Ιδιωτικής Ζωής. Για παράδειγμα, μια τέτοια εξέλιξη θα έδινε στις μηχανές αναζήτησης τη δυνατότητα να αποθηκεύουν για απροσδιόριστο διάστημα διευθύνσεις ΙΡ που να παραπέμπουν σε λογαριασμούς από τους οποίους, για παράδειγμα, έχει αναζητηθεί υλικό που σχετίζεται με συγκεκριμένες ασθένειες (π.χ. AIDS)», εξηγούσε στην επιχειρηματολογία του ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Προστασίας Δεδομένων, Πίτερ Χιούστινγκ.

**Για το πού μπορεί να οδηγήσει η υιοθέτηση του ισχυρισμού περί «καταπολέμησης της τρομοκρατίας στο Διαδίκτυο», αρκεί το παράδειγμα του πώς θα λειτουργούσε μία από τις τροπολογίες που τελικά απορρίφθηκαν:

Οπως εξηγεί ο Στ. Λαμπρινίδης, επικεφαλής των ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ, προβλέπεται: α) «να φυλακίζεται κάθε πολίτης που γράφει οτιδήποτε μπορεί να ερμηνευτεί από κάποια αστυνομία ότι έχει δήθεν την πρόθεση να "προτρέψει" στην τρομοκρατία» και β) «η ενοχή όποιου υποστηρίζει άμεσα ή έμμεσα τα τρομοκρατικά εγκλήματα» (ακόμη και με την έκφραση σχετικής πολιτικής γνώμης).

Αλλοι, όμως, αποφασίζουν

**Βεβαίως, η άποψη της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν δεσμεύει καθόλου το Συμβούλιο της Ε.Ε. που θα κληθεί να πάρει τις οριστικές αποφάσεις για την αναθεώρηση της Ε-Privacy: «Δυστυχώς το Κοινοβούλιο λειτουργεί μόνο συμβουλευτικά και το Συμβούλιο (κυβερνήσεις Ε.Ε.) μπορεί πολύ απλά να αγνοήσει αυτές τις απόψεις, καθώς κι εκείνες των εθνικών κοινοβουλίων, των Αρχών προστασίας δεδομένων και της κοινωνίας των πολιτών», σχολιάζει ο Τόνι Μπάνιαν, επικεφαλής της ΜΚΟ για τις ατομικές ελευθερίες Statewatch.