Ελευθεροτυπία - Οι φτωχότεροι των φτωχών

Είναι αποφυλακισμένοι, χρήστες ναρκωτικών, θύματα δανείων και πιστωτικών καρτών, απολυμένοι και χαμηλοσυνταξιούχοι. «Δεν είμαστε ζητιάνοι, απόκληροι και άποροι είμαστε», φώναζε ένας απ' αυτούς μέσα σ' ένα σουπερμάρκετ. Στον δικό μας εθνικό περίγυρο πειθαναγκαστήκαμε στην παραδοχή της αδυναμίας μας και διαιωνίζουμε το πρόβλημα. Ο ρατσισμός των «χορτάτων» δεν αντιλαμβάνεται ότι το ίδιο το σύστημα παράγει αυτές τις καταστάσεις και, έπειτα, προσπερνάει τους αναξιοπαθούντες και τους ξεχνάει. Στην τηλεόραση παρελαύνουν οι καταθέσεις σε ελβετικούς λογαριασμούς τηλε-προσώπων της επικαιρότητας, σφήνα στο «γκλάμουρ» καλλίγραμμων παρουσιαστριών «κοινωνικών» εκπομπών. Στους χαλεπούς μας καιρούς αντί το κράτος να κατοχυρώσει δίχτυ κοινωνικής προστασίας, κυνηγάει δείκτες οικονομικής ευεξίας που -τι ειρωνεία- δεν πιάνονται ποτέ. Οι σύγχρονοι «κλοσάρ» δεν είναι μόνο οι απόκληροι της κοινωνίας, είναι πια οι χθεσινοί της εργαζόμενοι. Οι ίδιες τους οι ιστορίες, ιστορίες καθημερινών ανθρώπων που, από έναν λάθος υπολογισμό, βρέθηκαν στην άλλη άκρη. «Η απέναντι πλευρά δεν είναι τόσο μακριά»...

Επίσημη και συστηματική καταγραφή του πληθυσμού των αστέγων στη χώρα μας δεν έχει γίνει, με αποτέλεσμα κανείς να μη γνωρίζει την ακριβή έκταση του φαινομένου.

Τα στατιστικά στοιχεία που στέλνει η χώρα μας κάθε χρόνο στο Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ελλειψης Στέγης στηρίζονται σε εκτιμήσεις και μόνο.

Σύμφωνα με αυτές στην Ελλάδα υπάρχουν σήμερα περίπου 17.000 άστεγοι, εκ των οποίων 9.000 βρίσκονται στο λεκανοπέδιο Αττικής. Περίπου 1.000 από αυτούς είναι Ελληνες πολίτες, χωρίς κανένα σταθερό κατάλυμα, 280 φιλοξενούνται σε κρατικούς και δημοτικούς ξενώνες, 2.000 φιλοξενούνται από μη κυβερνητικές και εκκλησιαστικές οργανώσεις, περίπου 500 βρίσκονται σε οικοτροφεία, 2.000 μένουν σε κτίρια που έχουν καταλάβει και πρόχειρα καταλύματα, 8.000 είναι μετανάστες και αιτούντες άσυλο χωρίς κανένα κατάλυμα και 3.000 βρίσκονται σε ιδρύματα.

Πίσω από τους αριθμούς, η πραγματικότητα διαφαίνεται σκοτεινή. Περίπου στους 2.000 υπολογίζονται οι άστεγοι στα όρια του Δήμου Αθηναίων, σύμφωνα με την καταγραφή του Οκτωβρίου του 2006.

Ο πληθυσμός τους, σύμφωνα με όλες τις μαρτυρίες, αυξάνεται διαρκώς. Οχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά και σε άλλες πόλεις.

Η «πληρότητα» στις θέσεις των αστέγων οδηγεί πλέον σε τραγικά περιστατικά: Πρόσφατα, ένας νέος άνθρωπος βρέθηκε απανθρακωμένος σε εγκαταλειμμένο σπίτι στη Θεσσαλονίκη, μετά από πυρκαγιά.

Ο νεαρός άστεγος ήταν, πιθανότατα, χρήστης ναρκωτικών ενώ η μονοκατοικία όπου έβρισκε καταφύγιο έγινε στάχτη, χωρίς κανένας να μπορέσει να κάνει το παραμικρό. Νεκρός βρέθηκε, επίσης, ένας 53χρονος άστεγος, πατέρας τριών παιδιών, από δύο νεαρούς αλλοδαπούς στη Γλυφάδα.

Ο καβγάς διαδραματίστηκε σε εγκαταλειμμένη καφετέρια όπου διαμένουν άστεγοι και οι τρεις άνδρες ήρθαν στα χέρια για το χώρο όπου θα κάθονταν μέσα στο κτίριο. Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, άλλο ένα κρούσμα ήρθε να προστεθεί σ' αυτόν τον μακρύ κατάλογο: νεκρός βρέθηκε ένας Βέλγος «κλοσάρ» κοντά στην Αγορά των Χανίων, στην Κρήτη. Ο άτυχος άνθρωπος δεν αναζητήθηκε ποτέ από κανέναν.

Οι μάχες για την «καβάτζα», το μέρος όπου θα διανυκτερεύσουν οι ανέστιοι, είναι κάτι παραπάνω από συχνές. Και θα συνεχίσουν να είναι, όσο η πολιτεία και οι πολίτες της περί άλλα τυρβάζουν.