Ελευθεροτυπία - Η νόσος του τσεκ-απ

Η νέα μόδα στην υγεία λέγεται «τεκμηριωμένη ιατρική»: evidence-based medicine. Τεκμηρίωση για τους γιατρούς σημαίνει πολλές, όχι όμως απαραίτητα και χρήσιμες, εξετάσεις. Και πολλές εξετάσεις σημαίνει και πολλές διαγνώσεις.

Η μόδα της τεκμηριωμένης ιατρικής χτύπησε και την Ελλάδα: Μέσα στην τελευταία πενταετία, οι δαπάνες των ταμείων για ιατρική περίθαλψη των ασφαλισμένων, δηλαδή προληπτικές και διαγνωστικές εξετάσεις, ιατρικές επισκέψεις και πρωτοβάθμια περίθαλψη, αυξήθηκαν κατά 57,6%!

*«Στο ΙΚΑ, όπου ασφαλίζεται ο μισός πληθυσμός της χώρας», λέει ο Κ. Σουλιώτης, επιστημονικός συνεργάτης στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, «μέσα σε μια 5ετία οι δαπάνες μόνο για εργαστηριακές εξετάσεις παρουσίασαν αύξηση κατά 43%, και στο ασφαλιστικό ταμείο των ελεύθερων επαγγελματιών (ΟΑΕΕ) ακόμη μεγαλύτερη, δηλαδή 58%».

Οσο για τα 400 ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα που λειτουργούν στην Αθήνα, αύξησαν μέσα την 5ετία τους τζίρους τους κατά 87,4%, διενεργώντας πέντε εκατ. εξετάσεις το χρόνο!

Πέντε εκατ. εξετάσεις (!) γίνονται κάθε χρόνο στα ιδιωτικά κέντρα.

*Ο Λ. Αναγνώστου, γ.γ. στην Πανελλήνια Ενωση Εργαστηριακών Γιατρών, εξηγεί πώς καταλήξαμε να κάνουμε πιο πολλές εξετάσεις και τσεκ απ κι από τους Αμερικανούς, παραθέτοντας ένα ενδιαφέρον παράδειγμα: «Ας υποθέσουμε ότι ένας εργαστηριακός γιατρός ανοίγει ένα κέντρο και βάζει σε αυτό ως μετόχους γιατρούς διάφορων κλινικών ειδικοτήτων: Δεν θα φροντίσει να αυξηθούν οι επισκέψεις και επομένως οι εικονικές εξετάσεις, ώστε να κερδίσουν όλοι μαζί περισσότερα χρήματα;»

Επιχειρηματικά συμφέροντα

«Ακόμα χειρότερα θα γίνουν τα πράγματα», προσθέτει ο Λ. Αναγνώστου, «αν ο υπουργός Υγείας, Δ. Αβραμόπουλος, προχωρήσει τελικά στην αναμόρφωση του π.δ. που είχε ψηφιστεί το 2001 για τους όρους λειτουργίας των διαγνωστικών κέντρων. Οι πληροφορίες λένε ότι θα επιτρέψει σε επιχειρηματίες να λειτουργούν διαγνωστικά κέντρα, χωρίς να προβλέπεται -όπως ορίζει μέχρι τώρα το π.δ.- η πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου να ανήκει σε γιατρούς».

*Ο γενικός γραμματέας της Ενωσης Εργαστηριακών Γιατρών θέτει μία ακόμη σοβαρή παράμετρο στο πρόβλημα των εικονικών εξετάσεων:

«Την τελευταία 10ετία παρατηρείται μείωση των τιμών που ορίζουν τα φυσιολογικά όρια για διάφορα νοσήματα. Οι παράμετροι της χοληστερίνης, για παράδειγμα, όπως ορίζονται από τους αρμόδιους οργανισμούς των Ηνωμένων Πολιτειών, παρουσιάζουν σταδιακή τάση για μείωση, ορίζοντας έτσι πιο εύκολα κάποιον ως "ασθενή" και χρειάζεται να λάβει αγωγή».

Η αιτία για τη μεθοδευμένη αυτή προσπάθεια είναι πολύ απλή. Μια μικρή μείωση στις φυσιολογικές τιμές συνεπάγεται αύξηση των «ασθενών» και άρα αύξηση στην κατανάλωση σχετικών φαρμάκων.

Η έγκυρη εφημερίδα «The New York Times» επιβεβαιώνει την τάση που υπάρχει τα τελευταία χρόνια να μειωθούν τα όρια για τη διάγνωση του διαβήτη, της υπέρτασης, της οστεοπόρωσης, της παχυσαρκίας. «Τα κριτήρια για το τι σημαίνει φυσιολογική χοληστερίνη», αναφέρει, «έχουν αλλάξει πολλές φορές προς τα κάτω. Με τις αλλαγές αυτές, η νόσος θα μπορούσε να διαγνωστεί σχεδόν στον μισό πληθυσμό της χώρας!»

*Κατάχρηση δεν γίνεται μόνο στις μικροβιολογικές εξετάσεις, αλλά και στις εξετάσεις που γίνονται σε ακριβά μηχανήματα, όπως αξονικοί και μαγνητικοί τομογράφοι: «Πολλές από αυτές τις διαγνώσεις», λέει ο Λ. Αναγνώστου, «θα μπορούσαν να γίνουν με μια απλή ακτινογραφία». Η ακτινογραφία, όμως, κοστίζει μόλις δύο ευρώ, ενώ η μαγνητική 500. Αλλωστε, είναι κοινό μυστικό ότι σε κάποιες περιπτώσεις η προμήθεια σε γιατρούς που τη συνέστησαν μπορεί να φτάσει και το 15%-20% του ποσού που πληρώνει ο ασθενής.

*Ισως ακούγεται αντιφατικό, αλλά όσο αυξάνεται ο αριθμός των γιατρών, λέει ο Μπ. Μερκούρης, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής Ιατρικής, τόσο περισσότερο θα μειώνεται η ποιότητα των υπηρεσιών υγείας. Ο γιατρός δεν εξετάζει πλέον, ούτε παίρνει ιστορικό. Παραπέμπει αμέσως τον ασθενή για εξετάσεις είτε είναι απαραίτητες είτε όχι!