Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ για τη «μαύρη» εργασία στην Ελλάδα

Στρατιές ανασφάλιστων

Των ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ, ΑΝΤΩΝΙΑΣ ΞΥΝΟΥ

«Καρότο, πατάτα, σπανάκι - Δεν θέλουμε τη σαλάτα σας», έγραφε το πλακάτ του νεαρού Γάλλου διαδηλωτή, εμπνευσμένο από τα αρχικά της επίμαχης Σύμβασης Πρώτης Εργασίας (CPE) που επιτρέπει στην εργοδοσία να προσλαμβάνει νέους κάτω των 26 ετών δοκιμαστικά για δύο χρόνια προτού τους προσφέρει μόνιμη εργασία. Στην Ελλάδα, πολλοί εργοδότες είναι θιασώτες της λογικής του Γάλλου πρωθυπουργού Ντομινίκ Ντε Βιλπέν, προσφέροντας ψίχουλα στους εργαζομένους, διευρύνοντας τις ανισότητες και παραβιάζοντας τις κοινωνικές συμφωνίες. Η ανασφάλιστη εργασία που έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις στη χώρα μας είναι κοινό μυστικό, μια αναπόδραστη αναγκαιότητα για πολλούς και κυρίως για τους νέους που αναζητούν απεγνωσμένα μια θέση στην αγορά.

Διανομέας σε ψητοπωλείο εργάζεται ο Νίκος Παπαδάκης. «Δουλεύω από το 1995. Τα τελευταία χρόνια όπου και να έψαξα μου έλεγαν ότι είναι δύσκολο να μου πληρώνουν ασφάλιση. Πόσα μου δίνετε, τους ρώτησα. Αυτά. Δώστε κάτι παραπάνω και είμαι μέσα. Βέβαια, τρέχουμε με βροχή και πολλές φορές μέχρι αργά το βράδυ, αλλά τι να κάνεις. Καμιά φορά αντικαθιστώ και συναδέλφους μου. Είναι πολύς ο κόσμος που δουλεύει ανασφάλιστος, τι άλλο να κάνει εάν δεν μπορεί να βρει δουλειά; Μην περιμένετε πάντως να σας το πουν. Φοβάται ο κόσμος, ξέρεις τι είναι να σε κυνηγά ο εργοδότης και να μην μπορείς να στεριώσεις σε δουλειά; Είναι επικίνδυνα πράγματα στις μέρες μας».

Ευγενία Τζουμάκα: «Οι πληρωμές δεν γίνονταν επίσημα. Μας τα έδιναν σαν χαρτζιλίκι»

Απασχόληση συναφή με τον αθλητισμό αναζήτησε η Ευγενία Τζουμάκα και μετά από πολύ κόπο άρχισε να εργάζεται σε στατιστική υπηρεσία. «Ούτε λόγος για ασφάλιση. Οι πληρωμές δεν γίνονταν επίσημα, μας τα έδιναν σαν χαρτζιλίκι. Ούτε αποδείξεις ούτε να φαινόμαστε πουθενά, εγώ και άλλα έξι παιδιά. Ηξεραν ότι η ζήτηση ήταν μεγάλη και έπρατταν ανάλογα. Ξέρω από φίλους μου τι γίνεται σε ντελίβερι και καφετέριες. Δεν θέλουν να μιλήσουν τα παιδιά γιατί θα χάσουν τις δουλειές τους. Οταν πηγαίνει ο έλεγχος από το ΙΚΑ, οι εργοδότες λένε στους σερβιτόρους να κάθονται κάτω και να κάνουν τους πελάτες».

«Θα σου πω ό,τι θες αλλά όχι φωτογραφίες», μας λέει πάνω στη βέσπα του, κάτω από το δημαρχείο της Αθήνας, ο Γιώργος Τέρπης. «Ελα εδώ το πρωί να δεις τι γίνεται. Από τους εκατό οι εβδομήντα πάνε ανασφάλιστοι για μεροκάματο, μπογιές, οικοδομές, πλακάκια, σερβιτόροι, μεταφορείς. Αμα θες να ασφαλιστείς, να ξέρεις ότι έχεις πολύ δρόμο. Δουλεύω σε οικοδομές και όταν ζητάμε ένσημα μόνο που δεν σε στέλνουν με τις κλοτσιές. Εμαθα πια να προσαρμόζομαι. Είμαι σαράντα δύο χρόνων, βλέπω τα χρόνια να περνάνε, έχω οικογένεια, αλλά σκέφτομαι πως τα "μαύρα" πολλές φορές είναι η ενδεδειγμένη λύση».

Κώστας Διαμαντίδης: «Θα περάσει ο καιρός και θα μπεις κι εσύ στη σειρά. Περνούσε ο χρόνος και τίποτε»

Πολυτεχνίτης ο Κώστας Διαμαντίδης, έχει κάνει του κόσμου τις δουλειές. «Μηχανικός αυτοκινήτων, μαρμαράς, οικοδόμος, σε φαρμακείο, μεταφορέας, σε θέατρο. Σε πολύ λίγες δουλειές ήμουν ασφαλισμένος. Θα περάσει ο καιρός και θα μπεις και εσύ στη σειρά. Περνούσε ο χρόνος και τίποτε. Δεν τους ενδιέφερε, όταν επέμενα μου έλεγαν ότι καλό θα ήταν να ψάξω και αλλού. Οπου είχα πολύωρη απασχόληση, μου έβαζαν ένσημα. Ηξεραν ότι ήμουν φοιτητής και έδειχναν κατανόηση. Ακούω διάφορα στην αγορά και δεν σας κρύβω ότι απογοητεύομαι».

Κλεοπάτρα Ματζίρη: «Οταν τους ρωτούσαμε για την ασφάλισή μας, δεν μας απαντούσαν ή ήταν γενικόλογοι, χωρίς να δίνουν εξηγήσεις»

Η ίδια κατάσταση και στη Θεσσαλονίκη, όπως μας περιγράφει η Κλεοπάτρα Ματζίρη, πτυχιούχος του Τμήματος Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού. «Εργάστηκα ως ερευνήτρια αγορών σε εταιρεία ερευνών για μεγάλο διάστημα. Ο λόγος που δεν ασφαλίστηκα ήταν γιατί η όλη διαδικασία ήταν πολύπλοκη και κανείς από την εταιρεία δεν προθυμοποιήθηκε να δώσει τις απαραίτητες εξηγήσεις. Οταν τους ρωτούσαμε για την ασφάλισή μας, δεν μας απαντούσαν ή στην καλύτερη των περιπτώσεων ήταν γενικόλογοι, χωρίς να δίνουν εξηγήσεις. Μάλιστα, εκείνη την περίοδο προσέλαβαν μια ομάδα περίπου 5-6 ατόμων και κανείς μας δεν ασφαλίστηκε. Ο λόγος που η ίδια δεν κίνησα τις διαδικασίες ήταν γιατί ήξερα ότι δεν θα δούλευα για πολύ καιρό εκεί, άρα το τρέξιμο θα ήταν μεγαλύτερο από το κέρδος που θα είχα».

Ούτε ένα ένσημο δεν είχε στο βιβλιάριό της η Ηλέκτρα Τσοπέλα, παρ' ότι ήταν ικανότατη στη δουλειά της, μοντάροντας κινηματογραφικές ταινίες. «Θα τα παίρνεις μαύρα γιατί έτσι είναι πιο πολλά, μου έλεγαν. Τότε δεν με ένοιαζε, ήμουν πιο μικρή, δεν το σκεφτόμουν. Τώρα εάν ξαναγυρίσω δεν υπάρχει περίπτωση να δεχθώ. Εφυγα και πήγα στη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων. Εκεί όλα ήταν κανονικά. Σκέφτομαι πως αυτό που συνέβη σε μένα σίγουρα συμβαίνει και σε πολλούς άλλους. Είναι άδικο όμως».

Μαθήματα σε φροντιστήριο της Θεσσαλονίκης παρέδιδε η Καλλιόπη Παπαδάκου, πτυχιούχος Φιλολογίας, η οποία για πάνω από ενάμιση μήνα πληρωνόταν χωρίς αποδείξεις. «Γενικότερα στα ιδιαίτερα μαθήματα και στα φροντιστήρια, ειδικά όταν είσαι νέος, τα χρήματα είναι συνήθως μαύρα. Στη δική μου περίπτωση δεν ειπώθηκε κάτι εκατέρωθεν. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η γενική κατάσταση του χώρου, όπου κανείς δεν μπορεί να ελέγξει τους εργοδότες, οπότε δεν μου μίλησαν για ασφάλιση. Στα ιδιαίτερα μαθήματα δεν μπορεί κανείς να ελέγξει αν ασφαλίζεσαι ή όχι. Από τη δική μου πλευρά, δεν σκόπευα να δουλέψω για μεγάλο χρονικό διάστημα, ήθελα να κάνω μεταπτυχιακό, άρα ήταν μια δουλειά με ημερομηνία λήξης και δεν κυνήγησα την ασφάλιση».