 Αθηνά Καρατζογιάννη, επ. καθηγήτρια Παγκόσμιας Επικοινωνίας και Πολιτικής |
Σε αυτόν τον πόλεμο δεν χρειάζονται στρατιώτες και όπλα. Μόνο το Διαδίκτυο, γνώση και συγχρονισμός. Η νέα μορφή πολέμου, οι κυβερνοσυγκρούσεις, αν και αναίμακτες, αποτελούν σήμερα μία παγκόσμια απειλή. Και για τα πιο ανυποψίαστα κράτη, η απειλή είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Για την πιο εξελιγμένη μορφή πολέμου, την επιλογή του Ιντερνετ ως όπλου και τις συνέπειες από την πρόσφατη σύγκρουση στον εσθονικό κυβερνοχώρο, μίλησε στην «Ε» η επίκουρη καθηγήτρια Παγκόσμιας Επικοινωνίας και Πολιτικής στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο στο Παρίσι Αθηνά Καρατζογιάννη.
- Μιλήστε μας λίγο για τις κυβερνοσυγκρούσεις...
«Οι κυβερνοσυγκρούσεις (cyberconflict) αναφέρονται σε συγκρούσεις που διεξάγονται μέσω των υπολογιστών. Μια κυβερνοσύγκρουση σαν της Εσθονίας δεν είναι κάτι νέο, αφού πρώτα με τους Ζαπατίστας το Διαδίκτυο χρησιμοποιήθηκε ως εναλλακτικός τρόπος ήδη από το 1994.
Συνήθως τις διαχωρίζω σε εθνοθρησκευτικού και κοινωνικοπολιτικού χαρακτήρα. Η πιο σημαντική εθνοθρησκευτικού χαρακτήρα κυβερνοσύγκρουση αφορά την Αλ Κάιντα, η οποία χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο ως δεύτερη φύση (οι οπαδοί του Μπιλ Λάντεν εγκατέλειψαν τις σπηλιές του Αφγανιστάν κρατώντας στο ένα χέρι το όπλο και στο άλλο το λαπ-τοπ τους. Το Διαδίκτυο είναι καταφύγιο για να συνεργαστούν ακίνδυνα, να στρατεύσουν νέα μέλη, να συγκεντρώσουν πόρους και να αντικαταστήσουν τις απώλειές τους ξανά και ξανά. Οι κοινωνικοπολιτικές συγκρούσεις είναι εξίσου σημαντικές, αφού εκεί παρατηρούμε την ταχύτητα οργάνωσης και συντονισμού εκατομμυρίων ανθρώπων ενάντια στην παγκοσμιοποίηση, στον πόλεμο του Ιράκ και στην καταστροφή του περιβάλλοντος».
- Εχετε πει ότι «ο πρόσφατος κυβερνοπόλεμος, που ξέσπασε με αφορμή την απομάκρυνση του σοβιετικού αγάλματος από το κέντρο της πρωτεύουσας της Εσθονίας, αποδείχθηκε ο μεγαλύτερος που έχει καταγραφεί σε ένταση και έκταση». Πώς μπορούμε να κατανοήσουμε το μέγεθος και την έντασή του;
«Είναι σαν να κατεβάζετε ολόκληρο το Windows ΧΡ κάθε έξι δευτερόλεπτα για δέκα ώρες. Για τρεις εβδομάδες ο εσθονικός κυβερνοχώρος υπέστη ανυπολόγιστες ζημιές, αφού η Βουλή, τράπεζες, εκδότες και πολιτικές ιστοσελίδες βρέθηκαν κάτω από επίθεση με botnets. Αμέτρητα κομπιούτερ από μέρη τόσο μακρινά όσο το Περού, η Κίνα και το Βιετνάμ μεταμορφώθηκαν σε ζόμπι, υποχείρια των χάκερ, υπερφορτώνοντας τους σέρβερ της χώρας και προκαλώντας ζημιές εκατομμυρίων».
- Από αυτή τη σύγκρουση τι προκύπτει;
«Αυτή η κυβερνοσύγκρουση κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για κράτη περισσότερο ανυποψίαστα, όπως η Ελλάδα, αλλά πρωτίστως δείχνει ότι το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν αναγνωρίζουν τις επιθέσεις του κυβερνοχώρου ως εχθροπραξίες για τις οποίες οφείλουν να επέμβουν και να τις διευθετήσουν».
Γεννημένη το 1977, μεγαλωμένη στην Αθήνα, η Αθηνά Καρατζογιάννη σπούδασε Διεθνείς Σχέσεις και Πολιτική στην Αγγλία. Ενα όνειρο αποδείχθηκε πέρα από προφητικό και καθοριστικό για τη σταδιοδρομία της, αφού βασιζόμενη σε αυτό (αναρωτήθηκε στον ύπνο της αν υπάρχουν συγκρούσεις στο Διαδίκτυο και πώς μπορούμε να τις θεωρητικοποιήσουμε) πραγματοποίησε το διδακτορικό της, το οποίο εκδόθηκε σε βιβλίο στη Γαλλία το 2006 από τον οίκο «Routledge» («The Politics of Cyberconflict»).
Πρόσφατα συνέντευξή της φιλοξενήθηκε στη γαλλική εφημερίδα «Le Monde», με αφορμή τις επιθέσεις στον εσθονικό κυβερνοχώρο. Η Αθηνά Καρατζογιάννη μετακομίζει αυτές τις ημέρες από το Αμερικανικό Πανεπιστήμιου το Παρισιού στη νέα της έδρα, το Πανεπιστήμιο Χαλ της Αγγλίας