Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα συμπεράσματα έρευνας που πραγματοποίησε ο ΣΕΒ το δεύτερο τρίμηνο του 2004 σε δείγμα 374 επιχειρήσεων, κυρίως από τον κλάδο μεταποίησης, σχετικά με τις «Ανάγκες των επιχειρήσεων σε ειδικότητες αιχμής για την τριετία 2005-2007».
Οπως προκύπτει, πολλές επιχειρήσεις αναζητούν αναβαθμισμένο ανθρώπινο δυναμικό με ευρύτερες ικανότητες, κοινωνικές και προσωπικές.
Αντιμετωπίζουν όμως προβλήματα στην εξεύρεση κατάλληλων στελεχών εκπαιδευμένων σε ειδικότητες αιχμής και εξοπλισμένων με δεξιότητες που ζητούνται από την αγορά εργασίας.
Το γεγονός «δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία των επιχειρήσεων και στην ανταγωνιστικότητά τους, εμποδίζοντας παράλληλα τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, την ώρα που η ανεργία στη χώρα βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα».
Συχνά -σημειώνεται στην έρευνα- οι προαναφερόμενες δυσκολίες οφείλονται στο ότι τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης δεν καλύπτουν ή δεν προσφέρουν επαρκείς γνώσεις στους τομείς αυτών των ειδικοτήτων, ούτε όμως σύγχρονες γνώσεις και ικανότητες που είναι αναγκαίες στην κοινωνία και την οικονομία της γνώσης.
Γι'αυτό ο ΣΕΒ προτείνει άμεση αναθεώρηση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, ώστε να υπάρξει αντιστοίχιση ανάμεσα στην παρεχόμενη εκπαίδευση και τις ανάγκες των επιχειρήσεων. Να προσανατολιστούν, δηλαδή, στις ανάγκες της κοινωνίας ενσωματώνοντας μηχανισμούς της αγοράς και να στοχεύσουν στη διαμόρφωση ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων με βάθος γνώσης του αντικειμένου τους και ευρύτερες δεξιότητες και ικανότητες. Προτείνεται να εισαχθούν στοιχεία ευελιξίας, με αυτονομία λειτουργίας σε επίπεδο εκπαιδευτικού ιδρύματος και με παροχή σπονδυλωτών προγραμμάτων σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες των εκπαιδευόμενων.
Ως νέες ανερχόμενες ειδικότητες που πλέον δεν αποτελούν προνόμιο μόνο των μεγάλων εταιρειών εμφανίζονται αυτές της:
*Διαχείρισης ποιότητας, καθώς η διασφάλισή της αποδίδει σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.
*Υγιεινής και ασφάλειας, μια και θεωρείται πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της διαχείρισης ανθρώπινων πόρων και σε συμμόρφωση με κοινοτικές οδηγίες συντελεί στη ζήτηση ιατρών εργασίας, τεχνικών ασφάλειας, ατόμων με εξειδίκευση στον προσδιορισμό φυσικών, χημικών και βιολογικών παραγόντων ασφάλειας.
*Εφοδιαστικής (logistics) αφού η διαχείριση αποθεμάτων, προμηθειών καθώς και η διακίνηση και μεταφορά προϊόντων από καταρτισμένα στελέχη συμβάλλει σημαντικά στη μείωση του κόστους και τη βελτίωση των υπηρεσιών προς τους πελάτες.
Οι περισσότερες επιχειρήσεις σχεδιάζουν να προσλάβουν νέα στελέχη με ειδικότητες που ανταποκρίνονται στις λειτουργίες παραγωγής, μάρκετινγκ-πωλήσεων, οικονομικής διαχείρισης.
Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση πρώτες σε ζήτηση είναι οι ειδικότητες: Μηχανικών-μηχανολόγων, για τις οποίες προβλέπουν ανάγκη νέων συνεργατών περίπου το 30% των επιχειρήσεων. Οικονομολόγων το 29% των επιχειρήσεων. Στελεχών πωλήσεων και μάρκετινγκ το 15% ενώ ποσοστά μεταξύ 15-20% των επιχειρήσεων προβλέπουν ανάγκες σε ειδικότητες πληροφορικής-τηλεπικοινωνιών, ηλεκτρολόγων μηχανικών, χημικών, χημικών μηχανικών, φυσικών και διοίκησης ΜΒΑ.
Στις ειδικότητες χαμηλότερης εκπαίδευσης προβλέπεται ζήτηση νέων στελεχών σε ειδικότητες: εργατοτεχνιτών (από το 30% των εταιρειών), προγραμματιστών-χειριστών μηχανημάτων (από το 13% των εταιρειών) με μεγαλύτερη εκπροσώπηση από χειριστές αυτοματισμών, CAD-CAM και εργαλειομηχανών CNC. Ανάγκες δηλώνονται, σε μικρότερο βαθμό, για στελέχη πωλήσεων, ανειδίκευτους εργάτες, ηλεκτρολόγους, μηχανικούς, στελέχη εφοδιαστικής.