Ελευθεροτυπία - Σωφρονίζονται με τον Γερμανό τους

Οι εγκαταστάσεις στις οποίες φιλοξενούνται ανήλικοι Γερμανοί, στα Κοίλα.

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι το αρμόδιο υπουργείο, Δικαιοσύνης, ακόμη και σήμερα δεν έχει ενημερωθεί επισήμως από τις ομοσπονδιακές γερμανικές αρχές και δεν έχει λάβει ποτέ αίτημα για την προσωρινή «εγκατάσταση» ανηλίκων στη χώρα μας.

* Το θέμα ήρθε στο φως τον περασμένο Μάρτιο ύστερα από δημοσίευμα της «Κ.Ε.», που αποκάλυπτε ότι η χώρα μας αποτελεί προορισμό για «ειδικό σωφρονισμό» ανήλικων γερμανών παραβατών καθώς και εφήβων με αντικοινωνική συμπεριφορά.

* Ιδιωτικές γερμανικές εταιρείες σε συνεργασία με τις υπηρεσίες νεότητας κάθε ομόσπονδου κρατιδίου φέρνουν στη χώρα μας παιδιά 13 έως 18 ετών και τα τοποθετούν σε ειδικά «κλειστά κέντρα αναμόρφωσης». Εκεί ακολουθούν πρόγραμμα «εντατικής βοήθειας», με σκοπό να επανενταχθούν στην κοινωνία.

Παρέμβαση εισαγγελέα

Διδάσκονται τα μαθήματα της τάξης που θα παρακολουθούσαν στην πατρίδα τους, κάνουν αγροτικές εργασίες και ζουν κοντά στη φύση.

* Υστερα από το δημοσίευμά μας υπήρξε παρέμβαση της Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αλεξανδρούπολης και με εντολή της αντιεισαγγελέως Α. Καλαϊτζή διενεργείται προκαταρκτική εξέταση, που αναμένεται να ολοκληρωθεί.

* Ταυτόχρονα, ο υφυπουργός Υγείας Γ. Κωνσταντόπουλος έδωσε εντολή στο Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας να διενεργήσει έρευνα σε μία από τις πιο οργανωμένες εταιρείες, την C. Coccius, που δραστηριοποιείται στα Κοίλα Εβρου.

* Οι επιθεωρητές στο πόρισμά τους που ολοκληρώθηκε πρόσφατα, διαπιστώνουν πλήρη απουσία σχετικού θεσμικού πλαισίου στη χώρα μας και τονίζουν ότι «αν δεν προκύψει θεσμική ρύθμιση σε εύλογο χρονικό διάστημα, οι εταιρείες πρέπει να αποσυρθούν από την Ελλάδα».

Θεωρούν ότι «επιβάλλεται το θέμα να ρυθμιστεί κεντρικά καθώς η εταιρεία του Coccius δεν είναι η μόνη που δραστηριοποιείται» και προτείνουν τη σύσταση επιτροπής από εξειδικευμένα στελέχη των υπουργείων Δικαιοσύνης και Υγείας που θα γνωμοδοτήσει επί του θέματος.

* Οι τοποθετήσεις παιδιών σε άλλα κράτη προβλέπονται από τη γερμανική νομοθεσία, αλλά, όπως συμπεραίνει η έκθεση ελέγχου, «οι θεσμικές επαφές με το κράτος όπου τοποθετείται το νεαρό άτομο μπορεί να είναι μάλλον περιορισμένες μερικές φορές».

Αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι προφανώς οι Γερμανοί επωφελήθηκαν από τη «χαλαρότητα» του ελληνικού συστήματος και εφάρμοσαν ανενόχλητοι τα προγράμματά τους.

* Το γερμανικό υπουργείο Δικαιοσύνης μόλις τον περασμένο Μάρτιο υπέβαλε προς το ομόλογό του στην Ελλάδα ερωτήματα σχετικά με τη δυνατότητα εφαρμογής κοινοτικού κανονισμού που προβλέπει ότι «προκειμένου ένα παιδί να τοποθετηθεί σε ίδρυμα ή ανάδοχη οικογένεια στο εξωτερικό πρέπει να προηγηθεί συνεννόηση μεταξύ του δικαστηρίου που προτίθεται να τοποθετήσει το παιδί και των αρμόδιων αρχών της χώρας υποδοχής του παιδιού».

Κέντρα στη Β. Ελλάδα

Πηγές του υπουργείου Δικαιοσύνης ξεκαθαρίζουν, ωστόσο ότι ο κανονισμός «δεν ρυθμίζει αποστολές παραβατικών εφήβων στα κράτη-μέλη και δεν αφορά περιπτώσεις που έρχονται στην Ελλάδα μετά από παρέμβαση των υπηρεσιών πρόνοιας της Γερμανίας. Διευθετεί μόνο περιπτώσεις παιδιών που τα αρμόδια για την επιμέλεια ανηλίκων δικαστήρια τοποθετούν σε ίδρυμα ή ανάδοχη οικογένεια άλλου κράτους- μέλους».

Τα προγράμματα με την επωνυμία «Κοινωνικοπαιδαγωγικές ομάδες συμβίωσης» έχουν στόχο τη διαπαιδαγώγηση εφήβων με εναντιωματική συμπεριφορά και περιλαμβάνουν την πρόληψη, αποκατάσταση και κοινωνική ένταξη παραβατικών και μη εφήβων. Οι έφηβοι εισάγονται με τη συγκατάθεση των γονέων τους ή με δικαστική απόφαση.

* Σήμερα δραστηριοποιούνται στη βόρεια Ελλάδα 4 εταιρείες. Εκτός από την C. Coccius, η Christopherus Ju-gendwerk, η KHhv και η Ge-sima. Σε τρεις περιοχές του Εβρου, στη Νέα Γωνιά και τον Ανω Σταυρό Χαλκιδικής, στο Λαχανά Θεσσαλονίκης, στον Πρίνο και στα Λιμενάρια Θάσου διαβιούν 15 παιδιά.

* Η εταιρεία Coccius εγκαταστάθηκε στην περιοχή Κοτρωνιά του Εβρου το 1988, πριν ακόμη δοθεί άδεια λειτουργίας στις εν λόγω ομάδες από τις γερμανικές αρχές το 1994. Το 1991 μετεγκαταστάθηκε στα Κοίλα Φερρών, που αποτελούν τόπο καταγωγής της συζύγου του ιδιοκτήτη.

Οι ανήλικοι που τοποθετούνται εκεί είναι, μεταξύ άλλων, «έφηβοι οι οποίοι μετά την ποινική διαδικασία και παραμονή στον Heinrich-Wetzlar στο Stutensee μετατίθενται στις ομάδες συμβίωσης».

Ο οίκος Heinrich-Wetzlar περιγράφεται σε σχετικές ιστοσελίδες ως ίδρυμα στο οποίο τοποθετούνται έφηβοι παραβάτες που υπόκεινται σε ποινή με σκοπό να αποφευχθούν οι βλαβερές συνέπειες της κράτησης ή του εγκλεισμού τους. Πρόκειται για ίδρυμα που αποβλέπει σε «θεραπεία» του παραβάτη.

Ηλεκτροπληξία

Το 1997 έγινε στα Κοίλα θανατηφόρο ατύχημα όταν ένα παιδί έπαθε ηλεκτροπληξία από αστοχία της ηλεκτρικής εγκατάστασης μιας παλαιάς οικίας στην προσπάθειά του να καθαρίσει με νερό μια ηλεκτροκίνητη μπετονιέρα. Σχηματίστηκε δικογραφία και οι υπεύθυνοι αθωώθηκαν χωρίς να τεθεί θέμα νομιμότητας του προγράμματος.

* Ολοι οι τοπικοί φορείς γνωρίζουν τη δραστηριοποίηση της εταιρείας: Η Νομαρχία Εβρου, το αστυνομικό τμήμα Φερών και η αστυνομική διεύθυνση Αλεξανδρούπολης, οι δήμαρχοι Φερών και Σουφλίου, το ΙΚΑ Φερών, η ΔΟΥ Αλεξανδρούπολης αλλά και το υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.

Από το 1992 μέχρι το 1999, μάλιστα, οι υπεύθυνοι της διεύθυνσης Πρόνοιας της νομαρχίας αλληλογραφούσαν με υπηρεσίες του υπουργείου προκειμένου να ανευρεθεί πλαίσιο λειτουργίας. Αλλά...

* Οι επιθεωρητές διαπιστώνουν ότι η εταιρεία διαθέτει άδεια εγκατάστασης, όχι όμως και λειτουργίας και ότι «προσπάθησε να λειτουργήσει σύννομα χωρίς κανένα αποτέλεσμα». Σημειώνουν ότι είναι καλά ενταγμένη στο κοινωνικό πλαίσιο, έχει δημιουργήσει δεσμούς με την τοπική κοινωνία και απασχολεί προσωπικό από την περιοχή.

* Θετικά προσεγγίζουν τέλος, τα προγράμματα και από πλευράς αποτελεσματικότητας. Οπως τονίζουν, «η επιρροή τους στους εφήβους εκτός συνόρων της Γερμανίας δεν είναι μόνο εναλλακτική λύση, αλλά μπορεί να βοηθήσει περισσότερο στη συμπεριφορά και την ανάπτυξή τους».