Ελευθεροτυπία - Παιδικές ασθένειες και στην ανακύκλωση

Κλαδιά, υλικά συσκευασίας, συσκευές, γυαλιά, χαρτί, τα πάντα συλλέγονται και ανακυκλώνονται στην Ελευσίνα.

Σχεδόν σε βρεφικό στάδιο βρισκόμαστε στην ανακύκλωση χαρτιού και γυαλιού, με αποτέλεσμα να ερχόμαστε τελευταίοι μεταξύ των χωρών της Ε.Ε.

Την ίδια στιγμή, «βόμβα» στα θεμέλια της ανακύκλωσης αποτελεί η ανεπαρκής ενημέρωση των πολιτών, που έχει ως αποτέλεσμα χιλιάδες τόνοι ανακυκλώσιμων υλικών να μεταφέρονται σε σκουπιδότοπους. Κι όλα αυτά όταν σε ένα χρόνο η χώρα πρέπει να έχει κλείσει όλες τις χωματερές.

**Στο τοπίο προστίθεται η απουσία ενός κεντρικού οργάνου που θα συντονίζει και θα ελέγχει όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Εδώ και πέντε χρόνια εκκρεμεί η εφαρμογή προεδρικού διατάγματος που προβλέπει τη σύσταση του Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων και Αλλων Προϊόντων (ΕΟΕΔΣΑΑΠ).

«Ο οργανισμός θα ελέγχει όλα τα συστήματα επεξεργασίας αποβλήτων και τους δήμους, ενώ θα είναι υπεύθυνος και για τις εκστρατείες ενημέρωσης», επισημαίνει ο Φιλ. Κιρκίτσος, πρόεδρος της ΜΗΚΥΟ «Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης».

Πρόβλημα στη συλλογή

Παρά τα θεσμικά κενά, με την έγκριση του ΥΠΕΧΩΔΕ δημιουργήθηκαν τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης απορριμμάτων.

Βάσει της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», ο νόμος 2939 του 2001 υποχρεώνει τους κατασκευαστές, διαχειριστές και εισαγωγείς συσκευασιών και άλλων προϊόντων να προωθούν οι ίδιοι συστήματα ανακύκλωσης ή να συμμετέχουν σε αυτά καταβάλλοντας χρηματικές εισφορές.

**«Τα τελευταία τρία χρόνια έχουν συσταθεί πάρα πολλές εταιρείες ανακύκλωσης και συλλογής απορριμμάτων, που διαχειρίζονται τεράστια ποσά, αλλά αποτέλεσμα... μηδέν», λέει στην «Κ.Ε.» ο Δημ. Θεοδοσίου, που διατηρεί μονάδα ανακύκλωσης πλαστικών στο Σχηματάρι. «Εμείς διαθέτουμε "κολοκοτρωνέικα" μηχανήματα και ό,τι κάνουμε γίνεται με δική μας πρωτοβουλία. Δεν έχουμε ενταχθεί σε κάποιο πρόγραμμα για να μπορέσουμε να αναπτύξουμε την επιχείρηση».

Τα απορρίμματα που θα έπρεπε να μπαίνουν στους μπλε κάδους αντιστοιχούν στο 80% του συνολικού όγκου των σκουπιδιών. Ομως η ανακύκλωση «τορπιλίζεται» αφού σ' αυτούς τους κάδους ρίχνονται «πάσης φύσεως» απορρίμματα από απληροφόρητους πολίτες.

**Πολλοί επισημαίνουν ότι το κρίσιμο θέμα για τη μάχη της ανακύκλωσης είναι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών.

Η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ) είναι υποχρεωμένη να διοργανώνει και να χρηματοδοτεί ενημερωτικές εκστρατείες σε κάθε δήμο που συμβάλλεται μαζί της. Οι κυριότερες από τις δράσεις της είναι η διανομή σε κάθε σπίτι μιας ειδικής τσάντας συλλογής συσκευασιών, η οποία συνοδεύεται από ενημερωτικό υλικό, ενώ από το Νοέμβριο του 2007 έχει ξεκινήσει η εκπομπή ενημερωτικών μηνυμάτων από 15 ραδιοφωνικούς σταθμούς πανελλαδικής εμβέλειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του φορέα, το ποσό που δαπανήθηκε για ενημέρωση το 2007 έφτασε τα 3,5 εκατ. ευρώ και για το 2006 1,5 εκατ. ευρώ.

Χαμηλά ποσοστά

«Τα κονδύλια είναι αρκετά, αλλά χρειάζεται καλύτερη οργάνωση της ενημέρωσης. Στην ΕΕΑΑ πραγματικά υπάρχουν προβλήματα στον τομέα αυτό», διατείνεται ο Αδ. Σκορδίλης αντιπρόεδρος της Επιτροπής Παρακολούθησης Εναλλακτικής Διαχείρισης του ΥΠΕΧΩΔΕ. «Πρέπει να αναμορφωθεί το επιχειρηματικό τους σχέδιο. Θα προτείνουμε λύσεις που θα βοηθήσουν και αισιοδοξούμε ότι θα βελτιωθεί η κατάσταση».

**Με την ΕΕΑΑ είναι συμβεβλημένες 1.300 εταιρείες. Απ' αυτές διατίθενται περίπου 550.000 τόνοι συσκευασίας στην εγχώρια αγορά.

Το 2007, σύμφωνα με εκτιμήσεις του φορέα, οδηγήθηκαν προς αξιοποίηση πάνω από 300.000 τόνοι, ενώ το 2006 266.000. Ωστόσο η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει τις χειρότερες επιδόσεις σε όλη την Ε.Ε. στην ανακύκλωση γυαλιού (μόλις το 17%) και στο χαρτί (37%).

**Από τους 1.034 δήμους και κοινότητες της χώρας μόνο 440 συμμετέχουν στο Σύστημα Συλλογικής Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ) της ΕΕΑΑ, με αποτέλεσμα τόνοι από χαρτί, γυαλί, πλαστικό και αλουμίνιο να καταλήγουν στις χωματερές αντί να αξιοποιούνται.

**Ο νόμος 2939 υποχρεώνει τους δήμους να κάνουν μόνοι τους ανακύκλωση, αν δεν συνεργαστούν με το σύστημα. «Το γεγονός ότι ο νομοθέτης δεν έχει προβλέψει ποινικές ρήτρες σε περίπτωση μη συμμόρφωσής τους, έχει ως αποτέλεσμα η συντριπτική πλειονότητα να μένει εκτός», επισημαίνει ο Φ. Κιρκίτσος.

«Αν θέλουμε να πετύχουμε ανακύκλωση του 60% των υλικών συσκευασίας μέχρι το 2011 όπως επιτάσσει η κοινοτική Οδηγία, η ΕΕΑΑ πρέπει να κάνει συμβάσεις ακόμη και με τους πιο μικρούς και απομακρυσμένους δήμους της χώρας», τονίζει ο ίδιος.

**Οπως και να έχει, χάσαμε ήδη το στοίχημα για το 2006 που προέβλεπε ανακύκλωση του 50%. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΥΠΕΧΩΔΕ, σήμερα η ανάκτηση-ανακύκλωση των συσκευασιών στην Ελλάδα βρίσκεται μόλις στο 42%.