Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Περί Κουζίνας

«Μη μασάτε το πράσινο»

Από τον Δειπνητή deipnitis@enet.gr

Στα ελληνικά σε «χαλαρή» μετάφραση θα μπορούσε να αποδοθεί ως... «οικοφάγος» ή ακόμη και «οικοδιατρεφόμενος». Και για να μας μείνει ως σλόγκαν «τρώω πράσινα δεν σημαίνει ότι τρώω μαρούλια»...

Οι ecotarian και οι αρχές με τις οποίες διατρέφονται ήρθαν δυναμικά στο προσκήνιο τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ύστερα από την έκθεση που δημοσιοποίησε η καναδική μη κυβερνητική οργάνωση Global Footprint Network υπογραμμίζοντας το πρόβλημα του υπερκαταναλωτισμού και της εξάντλησης των φυσικών πόρων. Η οργάνωση ανέδειξε την 23η Σεπτεμβρίου σε «μέρα - μαύρο ορόσημο». Η 23η/9 ήταν η ημέρα που οι φετινές καταναλωτικές ανάγκες της ανθρωπότητας ξεπέρασαν τις αντίστοιχες παραγωγικές ικανότητες του πλανήτη. Δηλαδή, μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου και της 23ης Σεπτεμβρίου καταναλώσαμε όλα όσα μπορεί να παραγάγει η φύση σε ένα χρόνο. Αρα από εδώ και πέρα προβαίνουμε σε υπερεκμετάλλευση και άρα αποδυνάμωση των φυσικών πόρων. Οι υπολογισμοί της οργάνωσης βασίζονται στην έννοια του οικολογικού αποτυπώματος (ή ίχνους) και στη μέθοδο που καθιερώθηκε στη Διάσκεψη της Γης (Ρίο ντε Τζανέιρο 1992) για τη μέτρηση του αντίκτυπου των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στο περιβάλλον. Οι καταναλωτικές μας ανάγκες άρχισαν να ξεπερνούν τις παραγωγικές ικανότητες της Γης το 1986 κι έκτοτε το φαινόμενο επιδεινώνεται.

Οι ecotarian στις αγγλοσαξονικές χώρες, όπου και το κίνημα με χιλιάδες υποστηρικτές, καλούν τώρα την ανθρωπότητα να αλλάξει τρόπο διατροφής, να επιλέξει με σύνεση τι βάζει στο πιάτο της, όχι για μερικές ημέρες μόνο, στο πλαίσιο κινητοποίησης, αλλά 365 ημέρες τον χρόνο, προκειμένου να σωθεί ο πλανήτης. Προφανώς και οι ιδέες τους δεν είναι καινούργιες, το θέμα όμως είναι πόσο εύκολα εφαρμόσιμες είναι.

Γιατί η αλήθεια είναι ότι με βάση τις αρχές των ecotarian, τα ψώνια στο σούπερ μάρκετ μοιάζουν (πάντοτε σε πρώτη ανάγνωση και στα πρώτα στάδια) άλυτος γρίφος και επικίνδυνη αποστολή. Απαιτείται η σοφία του Σολομώντα και ίσως και πτυχία στις διεθνείς σχέσεις και στην περιβαλλοντολογία για να κάνεις τις σωστές επιλογές στη διατροφική αλυσίδα.

«Ντόπιο, οργανικό, βιολογικό, προϊόν δίκαιου εμπορίου», πρέπει να είναι η ταυτότητα αυτών που τρώμε. Οι λέξεις και φυσικά τα ίδια τα προϊόντα αγωνίζονται για να αποδείξουν την υπεροχή τους και να βρεθούν στο πιάτο μας. Τι είναι καλύτερο; Ντομάτα ελληνικού θερμοκηπίου ή οργανική ντομάτα παραγωγής Ισπανίας, η οποία εισάγεται; Κρέας ναι ή όχι, γιατί τα βοοειδή επιβαρύνουν με τα αέρια που εκλύουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου; Και ποιο ψάρι; Μήπως το είδος εκλείπει; Σε συσκευασία ή χωρίς; Αν η συσκευασία είναι από ανακυκλώσιμο υλικό επιτρέπεται; Τι βλάπτει λιγότερο και τι περισσότερο τον πλανήτη;

Δεκάδες ιστοσελίδες στο Δίκτυο αφιερωμένες στην τάση και ιστολόγια οικοφάγων δίνουν συμβουλές για τα πρώτα βήματα, τις επιλογές και τις συνταγές... από τον ιδεαλισμό στον ρεαλισμό. Οι επικριτές της τάσης πάντως υποστηρίζουν ότι «πρόκειται για άλλη μία τρέλα των πλουσίων και διασήμων του Χόλιγουντ, που έχουν το χρήμα να προσλαμβάνουν τρίτους να εκπονούν διδακτορικά για την επιλογή και των πιο βασικών προϊόντων διατροφής».

Ενας από τους πρώτους «οικοφάγους» και πλέον διευθυντής της οργάνωσης για την προστασία του πλανήτη Soil Association, ο Πάτρικ Χόλντεν, πιστεύει ότι η επιλογή τροφής με βάση τις επιταγές της οικολογίας «είναι η δύναμη του καλού». Και συνεχίζει: «Χωρίς να θέλω να ακουστώ σαν να ανήκω σε θρησκευτική σέκτα, πιστεύω ότι με αυτό τον δρόμο θα βγει από το οικολογικό αδιέξοδο η ανθρωπότητα. Μπορούμε όλοι μας να ακολουθήσουμε και στον μεγαλύτερο αλλά και σε μικρότερο βαθμό τις αρχές μιας οικολογικής διατροφής». Υποστηρίζει ότι το θέμα της εξάντλησης των φυσικών πόρων είναι εξίσου σημαντικό με την οικονομική κρίση και τα προβλήματα στα διεθνή χρηματιστήρια. «Κάθε μέρα ερχόμαστε αντιμέτωποι με διατροφικά σκάνδαλα και τις συνέπειές τους, δεν μπορούμε να αγνοούμε άλλο τη σημασία της ασφάλειας των πρώτων υλών στη διατροφή μας. Και πρέπει όλοι μας να προσπαθήσουμε», λέει.

Πόσο εφικτός είναι αυτός ο τρόπος διατροφής; Μια απάντηση έρχεται από την Κρίστι και τον Πολ, δύο Αυστραλούς ecotarian, που διατηρούν ένα από τα πιο ενημερωμένα ιστολόγια για το θέμα (nopod. blogspot.com). «Το να είσαι ecotarian σημαίνει ότι λαμβάνεις υπόψη σου αρκετά ηθικά και περιβαλλοντικά ζητήματα προτού αγοράσεις το οτιδήποτε και αναλογιζόμαστε τι επιπτώσεις έχει η επιλογή μας στον πλανήτη. Σκεφτόμαστε πού έχει παραχθεί ένα προϊόν ή αν μεταφέρθηκε σε εμάς από την άλλη άκρη της Γης, εάν είναι προϊόν εκμετάλλευσης παιδιών, τι χημικά έχουν χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή του, τι συσκευασία χρησιμοποιείται, ποια είναι η γενικότερη πολιτική της εταιρείας παραγωγής σε πράσινα θέματα.

Η αλήθεια είναι ότι μοιάζει με παζλ. Το σίγουρο είναι... ότι σου ανοίγει την όρεξη... και σου ακονίζει το μυαλό. Είναι... τροφή για σκέψη. Και μετά γίνεται τρόπος ζωής. Γιατί μπορεί στην αρχή να περνούσαμε ώρες στο σούπερ μάρκετ, τώρα όμως μάθαμε.

Η προσπάθεια είναι μεγάλη, αλλά μεγάλη είναι και η ικανοποίηση». *

Τα «πρέπει» και τα «απαγορεύεται» του καλού ecotarian

Κρέας

Γενικά το κρέας απαγορεύεται εντελώς, γιατί η χρήση γαιών για την εκτροφή ζώων θεωρείται υπερβολή και οι αγελάδες ενισχύουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου με την έκλυση «κακών αερίων». Το κρέας επιτρέπεται μόνο στην περίπτωση που είμαστε βέβαιοι ότι τα κοπάδια έχουν βοσκήσει σε περιοχές που δεν είναι κατάλληλες για την καλλιέργεια γεωργικών, οπωροκηπευτικών προϊόντων.

Λαχανικά

Επιτρέπονται μόνο τα λαχανικά και τα φρούτα της εποχής. Οτιδήποτε άλλο για να παραχθεί έχει επιβαρύνει κατά πολύ το περιβάλλον. Ενας πραγματικός ecotarian δεν έχει πρόβλημα με τα κατεψυγμένα λαχανικά, εάν βέβαια έχουν παραχθεί και καταψυχθεί την κατάλληλη εποχή για χρήση όλο τον χρόνο.

Φρούτα Ισχύουν οι ίδιοι κανόνες όπως και για τα λαχανικά.

Ψάρια

Τρώτε σαρδέλες, σκουμπρί, μύδια και γενικά θαλασσινά. Για τα υπόλοιπα συνιστάται προσοχή. Μπορείτε να δείτε τον πλήρη κατάλογο με τα είδη ψαριών που δεν κινδυνεύουν να εκλείψουν και δεν αποτελούν κίνδυνο για τον άνθρωπο στην ιστοσελίδα της Οργάνωσης για την Προστασία της Θαλάσσιας Ζωής (www.mcsuk.org).

Φοινικέλαιο (Palm oil)

Χρησιμοποιείται στο ένα από τα δέκα προϊόντα που υπάρχουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ: από τα σαπούνια, στα καθαριστικά για το σπίτι, τα κραγιόν έως το ψωμί και το φιστικοβούτυρο. Οι οικολογικές οργανώσεις το θεωρούν το Νο 1 παράγοντα για την αποψίλωση των οικοσυστημάτων στη Μαλαισία και την Ινδία. Συνεπώς, μακριά από το φοινικέλαιο.

Εμφιαλωμένο νερό

Αποτελεί τη μετουσίωση της «άχρηστης συσκευασίας» και ανούσιας μεταφοράς. Οι ecotarian προτιμούν να φάνε foie grass (αν είναι ποτέ δυνατόν) παρά να αγοράσουν εμφιαλωμένο νερό.

Συσκευασμένα προϊόντα

Οι ecotarian είναι υπέρ της αγοράς μη συσκευασμένων προϊόντων.

Δίκαιο εμπόριο

Το Fair Trade αποτελεί «θρησκεία» για τους ecotarian, που λαμβάνουν σοβαρά υπόψη την κοινωνικο-οικονομική βοήθεια που παρέχεται μέσω του δίκαιου εμπορίου σε πληθυσμούς στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Πρώτα σκέφτομαι και μετά... τρώω

Ecotarian (επίθετο και ουσιαστικό) νεολογισμός - δημιουργήθηκε πριν από 2 χρόνια από τους γλωσσολόγους της Οξφόρδης για να περιγράψει τον τρόπο διατροφής με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και τον άνθρωπο που επιλέγει την τροφή του λαμβάνοντας υπόψη τις οικολογικές παραμέτρους για την προστασία του πλανήτη.

Κοτόπουλο με πιπεριές και φέτα

ΥΛΙΚΑ: 2 ντομάτες

3 πιπεριές διαφόρων χρωμάτων

250 γρ. κίτρινο τυρί τριμμένο, 200 γρ. φέτα

700-750 γρ. περίπου κοτόπουλο μπούτι χωρίς κόκαλο

1 κύβος maggie

αλάτι, πιπέρι, ρίγανη

ΕΚΤΕΛΕΣΗ: Κόβουμε τις πιπεριές σε τετράγωνα κομματάκια (όχι πολύ μικρά για να μη λιώσουν) και κάνουμε το ίδιο και για το κοτόπουλο. Στη συνέχεια τα βάζουμε σε ένα ταψί και ρίχνουμε αλάτι, πιπέρι, ρίγανη και λίγο ελαιόλαδο. Θρυμματίζουμε έναν κύβο maggie και τον ρίχνουμε και αυτόν στο ταψί όπως και τον χυμό από τις 2 ντομάτες που έχουμε τρίψει στον τρίφτη.

Βάζουμε το ταψί στον φούρνο σκεπασμένο με ένα αλουμινόχαρτο, για 30-40 λεπτά, στους 200°. Αφού περάσουν τα 40 λεπτά βγάζουμε το αλουμινόχαρτο και αφαιρούμε τα περιττά υγρά που ίσως υπάρχουν. Προσθέτουμε τη φέτα κομμένη σε μικρά κομματάκια και το κίτρινο τυρί και ανακατεύουμε. Ξαναβάζουμε το ταψί στον φούρνο για περίπου 10 λεπτά σε χαμηλή θερμοκρασία.

Συνοδεύεται με πουρέ πατάτας ή ρύζι.