Ελευθεροτυπία - Ερχεται ο προσωπικός απομνημονευτής

ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Τρόποι για να θυμόμαστε τα ραντεβού μας ή τα τηλέφωνα των συνεργατών και των φίλων μας υπάρχουν πολλοί: από το παραδοσιακό δερμάτινο filofax μέχρι την ηλεκτρονική ατζέντα του υπολογιστή ή του κινητού μας. Ακόμη και για να πάμε οπουδήποτε με το αυτοκίνητό μας δεν χρειάζεται να θυμόμαστε ποια διαδρομή θα ακολουθήσουμε, αφού υπάρχει πλέον ο ειδικός ηλεκτρονικός πλοηγός που μας καθοδηγεί.

Τι γίνεται όμως όταν συναντάμε κάποιον και μας είναι αδύνατο να θυμηθούμε το όνομά του; Η αδυναμία μας να θυμόμαστε ονόματα προσώπων, ειδικά όσοι από εμάς για επαγγελματικούς λόγους πρέπει να ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή με πληθώρα ανθρώπων, πέρα από την εύλογη αμηχανία, μπορεί να μας δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα και παρεξηγήσεις ή να μας οδηγήσει ακόμη και σε σοβαρές γκάφες.

Ομάδα Βρετανών ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον έρχεται, κυριολεκτικά ως από μηχανής θεός, να τείνει χείρα μνημονικής βοηθείας στους απανταχού ξεχασιάρηδες, εμπνεόμενη μάλιστα από έναν αρχαιότατο ρωμαϊκό θεσμό!

Στην αρχαία Ρώμη ο «νομενκλατόρ» ήταν ένας σύμβουλος ειδικά επιφορτισμένος να υπενθυμίζει στους Ρωμαίους συγκλητικούς τα ονόματα των συνομιλητών τους. Στόχος των Βρετανών επιστημόνων είναι να κατασκευάσουν μία μεταμοντέρνα εκδοχή του «νομενκλατόρ», μία ψηφιακή συσκευή ικανή να καταγράφει σε καθημερινή βάση πληθώρα πληροφοριών, από ονόματα έως ημερομηνίες και διαδρομές.

Οπως εξηγεί η δρ Γουέντι Χολ, που συμμετέχει στην ομάδα, «πιστεύουμε ότι θα μπορέσουμε μέσα σε ένα λογικό χρονικό διάστημα να αναπτύξουμε μία υποστηρικτική τεχνολογία για τους ανθρώπους που έχουν κενά μνήμης, κάτι ανάλογο με τα ακουστικά βαρηκοΐας που βοηθούν τους ανθρώπους με προβλήματα ακοής ή με τους διορθωτικούς φακούς για όσους έχουν προβλήματα οράσεως. Εκτιμούμε ότι μέσα στα επόμενα 5-10 χρόνια τα άτομα με προβλήματα μνήμης θα έχουν στη διάθεσή τους τον προσωπικό τους "απομνημονευτή"».

Η ιδέα γεννήθηκε στη δόκτορα Χολ όταν για πολλοστή φορά ανακάλυψε μέσα στο πλυντήριο του σπιτιού της ένα κινητό τηλέφωνο, προφανώς ξεχασμένο από κάποιο μέλος της οικογένειάς της. Εκείνη την εποχή εργαζόταν στο Κέμπριτζ σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα της Microsoft, στο πλαίσιο του οποίου είχε αναπτύξει τη SenseCam, μια μικροσκοπική ψηφιακή φωτογραφική μηχανή η οποία φωτογράφιζε κάθε 30 δευτερόλεπτα ή όποτε «αντιλαμβανόταν» την παραμικρή μεταβολή του φωτός. Στο τέλος της ημέρας μπορούσε να δει κάποιος όλες τις φωτογραφίες (έως και 2.000 λήψεις) μέσα σε λίγα λεπτά, έχοντας στη διάθεσή του ένα είδος λεπτομερούς καθημερινού ημερολογίου με τη μορφή διαδοχικών ενσταντανέ.

Η Microsoft δεν ενδιαφερόταν να προωθήσει το προϊόν στο εμπόριο, οι ερευνητές όμως ήταν πεπεισμένοι ότι θα μπορούσε να βοηθήσει τα άτομα που πάσχουν από νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως Αλτσχάιμερ ή άλλα σοβαρά αμνησιακά προβλήματα. Βέβαια, η συσκευή για να τελειοποιηθεί θα πρέπει να αποκτήσει και τη δυνατότητα συνδυασμού εικόνας και ήχου. Ηδη όμως στους κύκλους των επιστημόνων έχουν αρχίσει να διατυπώνονται κάποιες ενστάσεις όσον αφορά την πραγματική χρησιμότητα ενός μηχανικού απομνημονευτή. Πολλοί ερευνητές επικαλούνται τις περιπτώσεις των ατόμων με υπερτροφική μνήμη, προκειμένου να επισημάνουν ότι η ικανότητα της απομνημόνευσης των πάντων μπορεί να αποβεί και επιζήμια. Τα άτομα αυτά μπορούν να θυμούνται με απίστευτη ακρίβεια τι έκαναν μία συγκεκριμένη ημέρα και ώρα μιας οποιασδήποτε, τυχαία επιλεγμένης, χρονιάς. Μαζί όμως με τα ευχάριστα συμβάντα, θυμούνται καταλεπτώς και τα δυσάρεστα, γεγονός που συχνά τους γεννά τρομερή ταραχή. Ισως τελικά να μην είναι και τόσο κακό να ξεχνάμε πού και πού κάτι. *