Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ
Οι καλοκαιρινοί επισκέπτες της Ανδρου θα θαυμάσουν και φέτος στο Γαύριο έναν αρχαίο Πύργο του Αγίου Πέτρου που κόντρα στους ανέμους και στην αδιαφορία της πολιτείας παραμένει ακόμη όρθιος. Μισογκρεμισμένος αλλά περήφανος. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο αρχαίο πύργο που σώζεται στα αιγαιοπελαγίτικα νησιά. Είναι κυλινδρικός και έχει διάμετρο στη βάση του 9,40 μ.,που όσο υψώνεται ο κύκλος κλείνει.
 Είναι ο μεγαλύτερος πύργος που σώζεται στα νησιά του Αιγαίου. Χρονολογείται στον 4ο-3ο π.Χ. Εδώ κι έναν αιώνα οι ντόπιοι ζητούν τη σωτηρία του |
Είναι κατασκευασμένος από τα σχιστολιθικά πετρώματα της Ανδρου. Στο εσωτερικό του σώζεται ελικοειδής κλίμακα που θα οδηγούσε στους πέντε τουλάχιστον ορόφους του, όπως αναφέρει στον οδηγό της Ανδρου η αρχαιολόγος Χριστίνα Τελεβάντου. Χρονολογεί το μνημείο στον 4ο-3ο αι. π.Χ.. Παλαιότερα, ιστορικοί (Ross, Weil, Bursian και Μηλιαράκης) είχαν εκτιμήσει ότι χτίστηκε στην εποχή των Πελασγών (προϊστορική εποχή) και χρησίμευε ως φρούριο της οχυρωμένης Παλαιόπολης ή ως φρυκτωρία (για μετάδοση σημάτων με φωτιά). Πιθανότερη φαίνεται η τελευταία εκτίμηση που συσχετίζει τη θέση του με τα αρχαία μεταλλεία σιδήρου στην ίδια περιοχή (θέση Ελληνικό), τα οποία ενδεχομένως προστάτευε με τους ένοπλους φρουρούς του.
Οπως να 'χει, ο Πύργος του Αγίου Πέτρου αποτελεί ένα από τα λίγα σωζόμενα σε τόσο ύψος μνημεία και όφειλε η τοπική Εφορεία και το υπουργείο Πολιτισμού να είχαν εντάξει την αναστήλωσή του σε ένα από τα κοινοτικά προγράμματα. Εχουν γίνει βέβαια κάποιες προσπάθειες στο παρελθόν και η Ελισσάβετ Παπαζώη, ύστερα από δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου, ως νομάρχις, το 1985, είχε στείλει έγγραφο με τον χαρακτηρισμό «ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ» στις τεχνικές υπηρεσίες της Νομαρχίας Κυκλάδων. Τίποτα δεν έγινε.
Φρόντισε αργότερα η κ. Παπαζώη όταν ανέλαβε το υπουργείο να τον εντάξει σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα, απ' όπου όμως το αφαίρεσε ο διάδοχός της Θ. Πάγκαλος παραδίδοντάς το στην περιφέρεια, όπως σημειώνει ο εκδότης Γιώργος Δαρδανός στο ωραίο περιοδικό «Νήσος Ανδρος» (καλοκαίρι 2008/2, εκδόσεις Τυπωθήτω) και προσθέτει:
«Με ποικίλες πολιτικές παρεμβάσεις προτάθηκε προς εκτέλεση η συντήρηση της Καλλιθέας της Ρόδου αντί του Πύργου του Αγίου Πέτρου. Πέρασαν τόσα και τόσα χρόνια από τότε που γράφτηκαν κι έγιναν αυτά, αλλά η αδιαφορία εξακολουθεί να υπάρχει. Το παρακάτω κείμενο του Δημητρίου Πασχάλη γραμμένο το 1925, είναι σαν να γράφτηκε σήμερα και εκφράζει την αγανάκτηση και αγωνία μας», επισημαίνει ο εκδότης.
«Επικαλούμενοι και ημείς την σύντομο μέριμναν των αμέσως αρμοδίων αρχαιολογικών υπηρεσιών, αίτινες έκτοτε εσυγγνώστως ηδιαφόρησαν, φρονούμεν ότι και τα διάφορα Ανδριακά σωματεία, ιδίως τα εν Αθήναις, επιβάλλεται να παρέμβωσι και δια των ενεργειών αυτών να συντελέσωσι τελεσφόρως υπέρ της σωτηρίας του μόνου εν Ανδρω αρχαίου μνημείου, όπερ ο πανδαμάτωρ χρόνος άφησε μέχρι σήμερον όρθιον εν τη νήσω. Θα ήτο αληθινόν όνειδος δια τους συγχρόνους Ανδρίο, εάν το μοναδικόν τούτο της νήσου των μνημείον άφηνον επί των ημερών των να καταρρεύσει αναλγήτως».