Ελευθεροτυπία - Οταν ο Γκόρκι έγραφε θρίλερ

Ο Φώτης Μακρής, ο σκηνοθέτης της παράστασης που φιλοξενείται στο «Φούρνο», είναι ο άνθρωπος που όχι μόνο το ανακάλυψε αλλά και, ενθουσιασμένος, ανέθεσε να το μεταφράσει η Αλίκη Αλεξανδράκη, δίχως την οποία στο ρόλο της Βάσσας δεν θα μπορούσε, όπως λέει, σε καμία περίπτωση να το ανεβάσει. «Από τις πρώτες δύο ατάκες ήθελα να το δουλέψω... Από εκεί και πέρα, τρελάθηκα διαβάζοντάς το πια ολόκληρο».

Μέχρι εκείνη τη στιγμή θεωρούσε, όπως οι περισσότεροι άλλωστε, ότι ο Γκόρκι είναι «ένας σταλινικότερος του Στάλιν στρατευμένος συγγραφέας», πλην ελάχιστων εξαιρέσεων («Μικροαστοί», «Βυθός»).

«Ξαφνικά ανακάλυψα ένα έργο ψυχολογικό, ένα έργο σχέσεων. Μου άρεσε πάρα πολύ η υπαινικτικότητα της πολιτικής κατάστασης. Ολοι οι ήρωές του έχουν ατάκες για μια επερχόμενη αλλαγή. Το βασικό "ζουμί" είναι η ανασφάλεια και ο φόβος για το άγνωστο που έρχεται. Οι ήρωες βγάζουν ό,τι κακό έχουν μέσα τους. Δεν είναι κακοί, είναι δυστυχισμένοι. Και στη Βάσσα δεν μπορείς να αρνηθείς ότι προσπαθεί να κρατήσει μια έστω σαθρή κατάσταση. Σαφέστατα έχει τα δίκαιά της».

Αλίκη Αλεξανδράκη - Στέλλα Κρούσκα

Σκηνοθετικά, ο Φώτης Μακρής ακολούθησε κάθε άλλο παρά μια ανατρεπτική, ως προς το κείμενο, γραμμή. «Δεν ανατρέπω το έργο. Το μόνο που έχει γίνει είναι η μεταφορά στη σύγχρονη εποχή, με τα κοστούμια και τα σκηνικά». Εν τούτοις, το έργο «ντύθηκε» με τα ρούχα ενός θρίλερ.

«Ουσιαστικά, το θρίλερ τι είναι; Ενας τρόπος να αφηγηθείς μια ιστορία με σασπένς. Προσπαθήσαμε να αποδώσουμε στη "Βάσσα" στοιχεία θρίλερ, που πάντως τα έχει, για να περάσουμε αυτά που κρύβει από κάτω».

Σε εποχές κρίσης, ένα πολυπληθές καστ δέκα ηθοποιών, όπως αυτό της «Βάσσας», συνιστά οπωσδήποτε ρίσκο. «Η κρίση αντιμετωπίζεται όμως μόνο επιθετικά. Τρελοί, παθιασμένοι με το θέατρο υπάρχουν πολλοί!», αναφωνεί ο Μακρής. «Η μεγαλύτερη επιτυχία της ομάδας μας είναι ότι έχουμε καταφέρει να βρεθούμε μεταξύ μας πολλοί τρελοί. Θεωρώ ότι στα μέτρα μιας ομάδας, που αναγκαστικά παίζει μόνο δύο μήνες το χρόνο κι όχι σε δικό της χώρο, τα πάμε καλά».

Μοιρασμένος μεταξύ θεάτρου (σκηνοθέτησε επίσης το «Τζακ και Τζιλ» με την Ελενα Ακριτίδη και τον Γιώργο Νινιό) και τηλεόρασης (παίζει στο καθημερινό σίριαλ «Απαγορευμένη αγάπη») μόνο διχασμένος δεν αισθάνεται. «Δεν θα μπορούσα διαφορετικά να επιβιώσω οικονομικά. Είναι σαπουνόπερα η σειρά, αλλά η ύπαρξη ηθοποιών όπως ο Τσακίρογλου, η Σμαράγδα Σμυρναίου δίνει εγγυήσεις ποιότητας σε μια βιομηχανία όπως η τηλεόραση. Και δεν σας κρύβω ότι το να παίζω στην τηλεόραση είχε ως συνέπεια να αντιμετωπιστώ με πολύ μεγάλη δυσπιστία από την επιτροπή επιχορηγήσεων του ΥΠΠΟ». Απόδειξη; Η ομάδα στα πέντε χρόνια ζωής της, με ένα εκλεκτό ρεπερτόριο από Φασμπίντερ έως Πίντερ και Στρίντμπεργκ, επιχορηγήθηκε μόνο πρόπερσι και φέτος.

Τις ευθύνες πάντως για την κρίση που περνά φέτος το θέατρο, ο Μακρής τη ρίχνει, κατά βάση, στους ίδιους τους ανθρώπους του:

«Εχουμε την αίσθηση ότι μπορούμε να ξεγελάσουμε και σ' ένα μήνα να ετοιμάσουμε μια παράσταση. Οι "αρπακτές" έχουν πληθύνει. Αυτό φταίει! Φταίει όμως και ο Τύπος που δεν «χτυπά» αυτές τις "αρπακτές"».