Ελευθεροτυπία - Είμαστε με το νέο και ανατρεπτικό

«Το Screen International κατέταξε το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης στα 25 σημαντικότερα του κόσμου», λέει η Δέσποινα Μουζάκη

Η διευθύντρια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης από το 2005, όσο και αν πολλοί πίστευαν ότι δεν είχε δα και κανένα φοβερό στοίχημα αναγέννησης του θεσμού να αντιμετωπίσει, όταν τον ανέλαβε, στρωμένο και δυναμικό, από τα χέρια του Μισέλ Δημόπουλου, έχει εντελώς άλλη άποψη. Είναι φυσικό.

Η 48η διοργάνωση ξεκινά απόψε στο «Ολύμπιον» με την προβολή της ταινίας του Ουονγκ Καρ-Ουάι «My blueberry nights» και ήδη από το πρώτο Σαββατοκύριακο θα αρχίσουν να καταφτάνουν οι διασημότητες (ο Τζον Μάλκοβιτς, ο Κώστας Γαβράς, ο Τζον Σέιλς και η παρέα του -οι ηθοποιοί Κρις Κούπερ και Ντέιβιντ Στράδερν- ο φωτογράφος Γουίλιαμ Κλάιν, ο Γίρζι Μένζελ), αλλά και οι νέοι σκηνοθέτες από όλο τον κόσμο, που αποτελούν τους πραγματικούς βασιλιάδες του φεστιβάλ.

Είναι εμφανώς αισιόδοξη η διευθύντρια του φεστιβάλ για το δεκαήμερο που ανοίγεται μπροστά της (έως 25 Νοεμβρίου).

«Η δουλειά που κλήθηκα να φέρω εις πέρας, όπως βλέπετε, δεν ήταν να συνεχίσω να διεκπεραιώνω μια ήδη δοκιμασμένη φόρμουλα», μας λέει. «Από τους βασικούς στόχους που έθεσα ήταν η ριζική επανατοποθέτηση του φεστιβάλ σε ένα παγκόσμιο φεστιβαλικό και κινηματογραφικό τοπίο, που αλλάζει με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς. Και ταυτόχρονα επιθυμούσα έντονα να καταφέρω να του δώσω έναν αναπτυξιακό χαρακτήρα, με νέες δραστηριότητες, που θα το αναδείκνυαν σε πόλο έλξης για τους επαγγελματίες του χώρου».

Τρία χρόνια μετά, η Δέσποινα Μουζάκη πιστεύει ότι οι στόχοι της «έχουν σε ένα μεγάλο μέρος επιτευχθεί. Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης έχει πλέον κατοχυρώσει τη θέση του ανάμεσα στις σημαντικότερες κινηματογραφικές διοργανώσεις της Ευρώπης, ενώ το Screen International το κατέταξε στα 25 σημαντικότερα φεστιβάλ του κόσμου».

- Πού εστιάσατε τις δυνάμεις σας προετοιμάζοντας το 48ο Φεστιβάλ; Στους προσκεκλημένους; Στις ταινίες του διαγωνιστικού; Στην Αγορά;

«Η προσπάθεια ήταν να συνθέσουμε μια αντιπροσωπευτική εικόνα του παγκόσμιου κινηματογραφικού τοπίου, να οργανώσουμε σε ένα ομοιογενές σύνολο όλα όσα δίνουν τον "τόνο" και αναδεικνύουν τις πιο σύγχρονες κινηματογραφικές τάσεις. Το διαγωνιστικό πρόγραμμα είναι αναμφισβήτητα το επίσημο "πρόσωπο" του Φεστιβάλ, αυτό που του χαρίζει τη μοναδική ταυτότητά του. Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης είναι η διοργάνωση που αναζητεί με επιμονή μια νέα κινηματογραφική γλώσσα και την επόμενη γενιά σπουδαίων σκηνοθετών, που φέρνει στη διεθνή σκηνή τους νέους και ανερχόμενους κινηματογραφιστές από όλο τον κόσμο, με την πρώτη και τη δεύτερη ταινία τους. Από τις βασικές προτεραιότητές μας ήταν, συνεπώς, η σύνθεση ενός δυνατού επίσημου προγράμματος, το οποίο φέτος προτείνει 14 ιστορίες "γραμμένες" από εμπνευσμένους δημιουργούς.

»Παράλληλα, όμως, προτείνουμε μέσα από όλα τα τμήματα, τα αφιερώματα και τις εκδηλώσεις ό,τι πιο νέο και ανατρεπτικό έχει να προτείνει ο παγκόσμιος κινηματογράφος και παρουσιάζουμε το σύνολο της εγχώριας κινηματογραφικής παραγωγής».

Ελπίζω στις χορηγίες

-Το άνοιγμα στον χώρο της αγοράς βρίσκεται σε καλό δρόμο;

«Η επιτυχία των νέων δράσεων του φεστιβάλ μιλά από μόνη της. Στα δύο προηγούμενα χρόνια λειτουργίας της Αγοράς, 35 ταινίες από τη νοτιοανατολική Ευρώπη εξασφάλισαν διανομή σε Ευρώπη και ΗΠΑ, ενώ πέρυσι συμμετείχαν στο πρόγραμμα 451 επαγγελματίες του κινηματογράφου από 45 χώρες. Ανάμεσά τους αγοραστές, διανομείς, πράκτορες πωλήσεων, προγραμματιστές φεστιβάλ, εκπρόσωποι ινστιτούτων και κινηματογραφικών οργανισμών, καθώς και πωλητές και παραγωγοί κινηματογραφικών ταινιών από την Ελλάδα, τη ΝΑ Ευρώπη και τη ΝΑ Μεσόγειο».

-Υπάρχει κάποια εξέλιξη, φέτος;

«Παρουσιάζεται ιδιαίτερα αυξημένο ενδιαφέρον συμμετοχής από αγοραστές και εκτός Ευρώπης -κυρίως από Βόρεια και Νότια Αμερική, ενώ κορυφαίοι buyers από εξαιρετικά σημαντικές εταιρείες, όπως το Sundance Channel (ΗΠΑ), CinemaVault (Καναδάς), ΜΚ2 (Γαλλία) και Strand Releasing (ΗΠΑ) θα είναι παρόντες. Οπως, επίσης, και ένα από τα μεγαλύτερα αμερικανικά talent agencies, το Endeavor, για την ανίχνευση ταλέντων από την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή».

-Υπάρχει και φέτος ελληνικό ενδιαφέρον για το φόρουμ συμπαραγωγών Crossroads;

«Φέτος, ανάμεσα στα 13 σχέδια που έχουμε επιλέξει συναντάμε και ταινίες από την Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη, την Αλίκη Δανέζη Κνούτσεν και τον Αλέξη Αλεξίου. Στα δύο χρόνια λειτουργίας του το Crossroads έχει παρουσιάσει σχέδια ταινιών που, μετά τη συμμετοχή τους στο Φεστιβάλ, συνέχισαν μια επιτυχημένη πορεία σε φεστιβάλ. Ανάμεσά τους ο "Ακάμας" του Πανίκκου Χρυσάνθου, που προβλήθηκε στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρυσι, το ισραηλιτικό "Zion and his brother" του Eran Merav, που επελέγη για το Sundance Screenwriters' Lab το 2006 και το "Milk" του Semih Kaplanoglu, που ταξίδεψε στο Atelier des Producteurs των Κανών».

- Από την πολιτεία τι παραπάνω περιμένετε;

«Η συνεχής κρατική στήριξη και αρωγή είναι απαραίτητη. Επιτρέψτε μου ωστόσο να τονίσω γι' ακόμη μία φορά τη σημασία της προσέλκυσης ιδιωτικών κεφαλαίων και χορηγιών, που θα βοηθήσουν ουσιαστικά τον ελληνικό κινηματογράφο. Θεωρώ πως το νομοσχέδιο για τις πολιτιστικές χορηγίες και τα φορολογικά κίνητρα,θα είναι ένα πολύτιμο εργαλείο για την περαιτέρω ανάπτυξη της εγχώριας κινηματογραφικής παραγωγής».

- Η Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών επιμένει σε ένα διαγωνιστικό ελληνικό τμήμα. Παλιά το λέγατε κι εσείς. Φαντάζεστε, όμως, φέτος ένα διαγωνιστικό ελληνικό τμήμα με έξι ταινίες (τόσες είναι αυτές που κάνουν την πρώτη προβολή τους στό φεστιβάλ);

«Αυτό που έχει νομίζω σημασία πια, δεν είναι αν το φεστιβάλ θα περιλαμβάνει ένα διαγωνιστικό τμήμα για ελληνικές ταινίες, όσο το να κατορθώσει να αναδείξει τη δυναμική του ελληνικού κινηματογράφου με όποιον τρόπο μπορεί, να το προβάλει σε διεθνές επίπεδο και να το στηρίξει στην προσπάθειά του να σταθεί με αξιώσεις σε ένα διεθνές πεδίο. Με αυτή τη σκέψη στο μυαλό, θεωρώ ότι το ελληνικό σινεμά ωφελείται περισσότερο από τη σημερινή μορφή του Φεστιβάλ, όπου συνυπάρχει και συγκρίνεται με αυτό κινηματογραφιστών από ολόκληρο τον πλανήτη».