Ελευθεροτυπία - ΡΟΚάνισαν το χρόνο

Αλις Κούπερ

Και να 'ταν οι μόνοι; Στις 29 του μήνα μας επισκέπτεται ο Ρόμπερτ Πλαντ των Λεντ Ζέπελιν στη Μαλακάσα, την επομένη ο πατριάρχης του φανκ της δεκαετίας του '70 Τζορτζ Κλίντον στο «Θέατρο Βράχων», ενώ αρχές Ιουλίου καταφθάνουν ο Ιγκι Ποπ στο γήπεδο του μπέισμπολ στο Ελληνικό και οι Χέβεν Εντ Χελ (οι Μπλακ Σάμπαθ δηλαδή, χωρίς τον Οζι) στη Μαλακάσα. Και έπεται συνέχεια. Στις 10 Ιουλίου ο Ελβις Κοστέλο στο Ηρώδειο και στις 25 οι αυθεντικοί Μπλουζ Μπράδερς στο Ελληνικό. Οι βετεράνοι του ροκ πήραν και πάλι τα ηνία στα χέρια τους. Η ζωή ξεκινάει και πάλι στα 55 ή τα 60;

Δεν αποκλείεται. Κι ας έλεγαν κάποτε οι Τζέθρο Ταλ «Τοο old to rock 'n' roll: too young to die» (πολύ γέρος για ροκ εντ ρολ, πολύ νέος για να πεθάνω). Σήμερα συνεχίζουν να ροκάρουν χωρίς διακοπή. «Ειδικά αυτοί έχουν πουλήσει χιλιάδες δίσκους στην Ελλάδα» λέει ο Νίκος Λώρης, ιδιοκτήτης του γραφείου διοργάνωσης συναυλιών «Didi Music». «Και είκοσι χρόνια να περάσουν, πάλι θα μαζεύουν κόσμο στις ζωντανές τους εμφανίσεις. Το ειδικό συναυλιακό βάρος των βετεράνων καλλιτεχνών είναι πολύ μεγαλύτερο από εκείνο των νεότερων συγκροτημάτων, όσο σπουδαία κι αν θεωρούνται αυτά».

Πιο ακραίος, ο Κιθ Ρίτσαρντς των Ρόλινγκ Στόουνς απαξίωνε πλήρως σε συνέντευξή του τα καινούρια συγκροτήματα. Ενώ και ο Μπομπ Ντίλαν έλεγε πριν από μερικούς μήνες ότι έχει είκοσι χρόνια ν' ακούσει καλό δίσκο. Οπως ακριβώς έλεγε κάποτε και η προηγούμενη γενιά για τα δικά τους άλμπουμ...

Οπου κι αν βρίσκεται η αλήθεια, το γεγονός είναι ένα: η μουσική βιομηχανία πήρε ανάσα τα τελευταία χρόνια, όχι μόνο με τους βετεράνους καλλιτέχνες που επανήλθαν στο προσκήνιο, αλλά κυρίως με τις επανασυνδέσεις συγκροτημάτων: «Το κενό που αφήνουν οι παλιότεροι καλλιτέχνες δεν καλύπτεται από τα καινούρια ονόματα, γεγονός που αναγκάζει τη μουσική βιομηχανία να ψάχνεται. Αλλά και ο κόσμος επιζητεί να ακούσει πάλι τα αγαπημένα του ονόματα», λέει ο Ν. Λώρης. «Με την ίδια ευκολία που βγαίνει ένα νέο συγκρότημα, έτσι και χάνεται. Οι νέοι δίσκοι είναι ισοπεδωμένοι, η αξία του προϊόντος έχει ευτελιστεί».

* Οχι πως δεν υπάρχουν και καλά καινούρια ονόματα. Απλώς στην Ελλάδα καθυστερούμε να τα μάθουμε: «Οταν στον υπόλοιπο κόσμο γίνονταν ζυμώσεις στο ροκ, στην Ελλάδα κυριαρχούσαν τα έντυπα τύπου "Κλικ"» θεωρεί ο Νίκος Τριανταφυλλίδης της «Astra», μιας ακόμα εγχώριας εταιρείας διοργάνωσης συναυλιών. «Οι δικές μας ζυμώσεις τότε είχαν να κάνουν με "σπουδαιότερα" ζητήματα. Με μια γυμνή φωτογράφηση, ας πούμε. Είμαστε συντηρητικοί. Σε θέματα που αφορούν το έθνος, τη θρησκεία, τη σεξουαλικότητα, σε όλα. Γιατί να διαφέρουμε στη μουσική;»

* Και ο μουσικός παραγωγός Γιάννης Πετρίδης διατυπώνει αντίστοιχη γνώμη: «Στην Ελλάδα έχουμε καθυστέρηση πολλών χρόνων και η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά τα ΜΜΕ. Η έλλειψη πληροφόρησης για τα νέα συγκροτήματα, ειδικά από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, είναι αδιαμφισβήτητη. Εχουμε μείνει στα ονόματα που φτάνουν μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '90 περίπου. Γι' αυτό και δεν κάνουμε τίποτα άλλο από το να ανακυκλώνουμε τα παλιότερα».

Ιαν Αντερσον

«Τα περισσότερα συγκροτήματα είναι κλώνοι των παλιών»

Ο Ν. Τριανταφυλλίδης θεωρεί ότι η απουσία ενός σύγχρονου ραδιοφώνου παίζει σπουδαίο ρόλο. «Πώς θα γίνει γνωστό στο εγχώριο κοινό ένα νέο συγκρότημα ώστε να το φέρουμε κι εμείς στην Ελλάδα για συναυλία, αν δεν παίζονται τα τραγούδια του στο ραδιόφωνο; Ηρθαν οι Γουάιτ Στράιπς, το μεγαλύτερο αμερικάνικο όνομα των τελευταίων ετών, κι έκοψαν λιγότερα από πέντε χιλιάδες εισιτήρια γιατί είχαν ελάχιστες μεταδόσεις. Δεν υπάρχει πια λάιφσταϊλ μέσα στο ροκ, οπότε είναι λογικό ένα μεγάλο μέρος των νέων να μην ενδιαφέρεται. Ούτε σημαντικά καινούρια συγκροτήματα υπάρχουν. Τα περισσότερα είναι κλώνοι που δημιουργούνται στους διαδρόμους των πολυεθνικών και των ΜΜΕ και δεν μπορούν να σταθούν στη σκηνή σε σχέση με όλους εκείνους που έχουν φάει το πάλκο με το κουτάλι. Δίχως αμφιβολία, ένας βετεράνος καλλιτέχνης διαθέτει άλλου είδους γοητεία».

Ρίχνοντας μια ματιά στο εγχώριο καλοκαιρινό καλεντάρι, βλέπουμε ότι πιο πολλές είναι οι συναυλίες των βετεράνων καλλιτεχνών, παρά των νεοτέρων. Αλλά και στο εξωτερικό, οι βετεράνοι κατέχουν τη μερίδα του λέοντος. Η επανασύνδεση του καλοκαιριού ανήκει στους Πολίς, που στις πρώτες τους συναυλίες στην Αμερική γεμίζουν τα στάδια. Το ίδιο και οι Ρόλινγκ Στόουνς, που περιοδεύουν και φέτος ασταμάτητα -χθες έπαιζαν στο Παρίσι, την Πέμπτη στη Βαρκελώνη. Μερικές μέρες πριν, στη συναυλία τους στο Βέλγιο, το κοινό δημιούργησε στον δρόμο μποτιλιάρισμα 30 μιλίων προσπαθώντας να φτάσει στο στάδιο. Οι Χου επίσης περιοδεύουν και την επόμενη Κυριακή ρίχνουν την αυλαία στο Γκλάστονμπερι, το μεγαλύτερο αγγλικό φεστιβάλ.

Ιγκι Ποπ

Περιζήτητοι, λοιπόν, οι βετεράνοι. Μήπως επειδή είναι και φθηνότεροι;

«Το αντίθετο» υποστηρίζει ο Ν. Λώρης. «Είναι πιο ακριβοί, γιατί γεμίζουν στάδια. Τα ονόματα του παρελθόντος ζητούν πολύ περισσότερα χρήματα. Χώρια το γεγονός ότι θέλουν ποσοστά επί των εισπράξεων. Εχουν εμπιστοσύνη στη δύναμή τους και γνωρίζουν πως θα κόψουν πολλά εισιτήρια».

«Οι συναυλίες είναι τζόγος και ποτέ δεν ξέρεις ποια θα είναι η απήχηση του καλλιτέχνη στο ελληνικό κοινό», λέει ο Ν. Τριανταφυλλίδης.

«Σαφώς και κόβουν περισσότερα εισιτήρια οι παλιότεροι. Παντού όμως συμβαίνει αυτό. Απλώς στις άλλες χώρες πάνε καλά και οι νεότεροι. Γι' αυτό βλέπουμε πολύ συχνά εδώ ένδοξα ονόματα από το παρελθόν. Ο Ιγκι Ποπ έρχεται σχεδόν κάθε χρόνο για συναυλίες. Και πάντοτε μαζεύει πολύ κόσμο. Πού βλέπετε το πρόβλημα;» εξανίσταται ο Ν. Τριανταφυλλίδης. «Οταν τα διάφορα μαμούθ της ελληνικής λαϊκής και λαϊκοπόπ εμφανίζονται καθημερινά για δύο μήνες το καλοκαίρι στην παραλιακή, ουδείς ενοχλείται».

Ο Ρότζερ Γουότερς μάζεψε γύρω στις είκοσι χιλιάδες θεατές, οι Μπλακ Σάμπαθ ακόμα περισσότερους, απ' όλες τις ηλικίες. «Θα δεις δίπλα-δίπλα γονείς και παιδιά. Οσο κι αν μοιάζει περίεργο, όμως, αιχμή του δόρατος κι εδώ είναι οι πιτσιρικάδες» συμφωνούν οι δύο διοργανωτές. Αλλά δεν έχει σημασία και ο χώρος διεξαγωγής μιας τέτοιας συναυλίας; Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Φρανκ Σινάτρα τραγούδησε σ' ένα σχεδόν άδειο Ολυμπιακό Στάδιο. Ενώ ο Πίτερ Γκάμπριελ έπαιξε στη Μαλακάσα και δεν είχε πολύ κόσμο. Πολλοί τότε θεωρούσαν ότι, αν οι δύο αυτές συναυλίες γίνονταν κάπου αλλού, θα είχαν πολύ περισσότερο κόσμο.

Ο Ν. Λώρης, που ήταν υπεύθυνος για τη μετάκληση του Γκάμπριελ, έχει διαφορετική άποψη. «Ολόκληρη η πανευρωπαϊκή περιοδεία του πήγε άπατη εκείνη την περίοδο. Και στον Λυκαβηττό να τον φέρναμε, απλώς θα μάζευε λίγο περισσότερους. Πρέπει να μαντέψεις ποιον θα καλέσεις κάθε χρονιά. Π.χ. ο Τζορτζ Μάικλ αυτό το καλοκαίρι δεν κάνει μια από τις καλύτερες περιοδείες του. Ούτε οι Τζένεσις τραβούν. Δεν σημαίνει ότι το κλασικό όνομα, που έχει πίσω του μια εικοσαετία, θα πάει και καλά. Πάντοτε υπάρχει ένα ρίσκο. Μόνο οι Σκόρπιονς εξαιρούνται. Πρόκειται για ανεξήγητο φαινόμενο. Στη Γερμανία, τη γενέτειρά τους, δεν παίζουν ούτε σε μικρά κλαμπ. Κι έρχονται εδώ κάθε χρόνο και γεμίζουν ολόκληρα γήπεδα!»

Ο Ν. Τριανταφυλλίδης ακούγεται ακόμα πιο καυστικός. «Οι Σκόρπιονς είναι ένα φαινόμενο λαϊκισμού και ο λαϊκισμός ανέκαθεν είχε πέραση στην Ελλάδα. Από την πολιτική μέχρι την κουλτούρα και το ντύσιμο».