Ελευθεροτυπία - Βουτιά στο Αιγαίο

Δίχως γνώσεις και δίχως αγάπη, βιβλία σαν τα «Σημάδια του Αιγαίου» δεν μπορούν να γραφτούν. Ο Γιώργος Πίττας, όμως, έχει περίσσευμα κι από τα δύο. Λάτρης και ταξιδιώτης του Αιγαίου απ' τα φοιτητικά του χρόνια, ο γνωστός σχεδιαστής επίπλων (βλ. Νέο Κατοικείν) και δημιουργός της πρότυπης ξενοδοχειακής μονάδας «Lefkes Village» στην Πάρο (όπου κι ένα μικρό μουσείο του αιγαιοπελαγίτικου λαϊκού πολιτισμού), έμαθε τόσα πολλά από τις περιπλανήσεις του στο αρχιπέλαγος που αποφάσισε να τα μοιραστεί και με άλλους.

Τα «Σημάδια του Αιγαίου», όπως αναφέρει, «δεν είναι τίποτε άλλο παρά η ταυτότητα των νησιών του. Είτε πρόκειται για φυσικές ομορφιές, είτε για ανθρώπινες επεμβάσεις, είτε για δραστηριότητες, είναι τα σημάδια που το κάνουν μοναδικό. Γιατί, παρ' όλες τις αλλοιώσεις και τις επεμβάσεις πάνω στο αιγαιοπελαγίτικο τοπίο, τα σημάδια του Αιγαίου είναι εκεί. Αλλα πεθαμένα σαν αρχαιολογικά ευρήματα να στέλνουν τα μηνύματα της σοφίας τους, άλλα ημιθανή να θέλουν ένα φιλί ζωής, λίγες δόσεις ευαισθησίας, τρυφερότητας και φροντίδας για ν' αναστηθούν, να ζήσουν και να ξαναμπούν στην καθημερινότητά μας, και άλλα ζωντανά, να δίνουν δυναμικά ένα ηχηρό "παρών"».

Στον αντίποδα των φωτογραφικών λευκωμάτων, όπου τα κείμενα παίζουν μάλλον συνοδευτικό ρόλο, το πυκνογραμμένο βιβλίο του Πίττα που μόλις κυκλοφόρησε σε δίγλωσση έκδοση από τον «Ποταμό» είναι διαρθρωμένο σε τριάντα θεματικές ενότητες -λιμάνια, καΐκια, καλλιέργειες, οικισμοί, βιομηχανικά κτίρια, μοναστήρια, εκκλησάκια, άνθρωποι, πουλιά, ήχοι, αγγειοπλαστική, μονοπάτια, αρχοντικά, καφενεία, γαστρονομία, μουσική... Ισορροπώντας ανάμεσα στην περιέργεια του περιηγητή και την αμεσότητα του ξεναγού, ο Πίττας αντλεί υλικό από μια πλούσια βιβλιογραφία, μπολιάζει τις μικρές του πραγματείες με βιωμένο υλικό και προσφέρει στον αναγνώστη ένα πανόραμα της ζωής στο Αιγαίο.

Μέσα από τις σελίδες των «Σημαδιών» ξεπροβάλλουν κυκλαδικά ειδώλια αλλά και πειρατές, κρουαζιερόπλοια αλλά και τρεχαντήρια, αμπελώνες και ελιές, πατέντες για εξοικονόμηση νερού κι έργα τέχνης από πέτρες, βυζαντινά λιθόστρωτα, βενετσιάνικα κάστρα και μεσαιωνικά χωριά, σπίτια λευκά και σπίτια πολύχρωμα, ανεμόμυλοι, περιστεριώνες, σκηνές από πανηγύρια. Ο πλούτος του πραγματολογικού υλικού δεν αφήνει περιθώρια για περιττές εξάρσεις λυρισμού, ούτε και για τετριμμένες κινδυνολογίες. Το μανιχαϊστικό δίλημμα «παράδοση ή καταστροφική ανάπτυξη;» γι' αυτό το σύμπλεγμα των 1.500 νησιών που υποδέχεται ετησίως οχτώ εκατομμύρια τουρίστες «αναιρείται από την προοπτική της βιώσιμης ανάπτυξης που θα στηριχτεί στο σεβασμό και την ανάδειξη των οικοσυστημάτων και των πολιτιστικών αγαθών του αρχιπελάγους», γράφει ο Πίττας. Ανάλογος σεβασμός διαποτίζει και το βιβλίο του.