Ελευθεροτυπία - Ενας πρωτοπόρος του αμερικανικού ανεξάρτητου σινεμά στη Θεσσαλονίκη

Τζον Σέιλς

Ο Τζον Σέιλς, ένας αυθεντικός καλλιτέχνης της αμερικανικής διανόησης, θα παραβρεθεί στο φεστιβάλ, θα τιμηθεί με Χρυσό Αλέξανδρο, θα δώσει ένα masterclass, θα παρουσιάσει τις ταινίες του και θα συζητήσει με το κοινό, μαζί με τη σύντροφό του και παραγωγό Μάγκι Ρένζι, αλλά και τους ηθοποιούς Κρις Κούπερ (βραβευμένος με Οσκαρ Β' αντρικού ρόλου το 2002 για το «Adaptation» τού Σπάικ Τζόνζι) και Ντέιβιντ Στράδερν (υποψήφιος για Οσκαρ Α' αντρικού ρόλου το 2005 για το «Καληνύχτα και καλή τύχη» του Τζορτζ Κλούνι), με τους οποίους συνεργάζεται επί σειρά ετών.

Το έργο του, συνεπές και άμεσα συνδεδεμένο με κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, ακολουθεί τις ζωές καθημερινών ανθρώπων που παλεύουν για επιβίωση μέσα από καταστάσεις που αναδεικνύουν διαφορετικές πτυχές της αμερικανικής κουλτούρας. Η ρετροσπεκτίβα στο έργο του Τζον Σέιλς, που θα συνοδεύεται από ειδική έκδοση, προσφέρει στο κοινό τη σπάνια ευκαιρία να παρακολουθήσει την πορεία του κινηματογραφιστή και να γνωρίσει τόσο την πρώιμη δουλειά του, μέσα από ταινίες όπως οι «Lianna», «The brother from another planet» και «Matewan», όσο και τις πιο πρόσφατες δημιουργίες του, όπως το «Limbo» και το «Sunshine state». Η καινούργια ταινία του Τζον Σέιλς με τίτλο «Honeydripper», η οποία αναζητά τις καταβολές του ροκ εν ρολ στον αμερικανικό Νότο, θα πραγματοποιήσει την ευρωπαϊκή πρεμιέρα της στο 48ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Κρις Κούπερ

«Μια ροή πλάνων που, εκ πρώτης όψεως, μοιάζει ήρεμη και συνηθισμένη, για να αποκαλυφθεί πως στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν μανιασμένο χείμαρρο μεταμφιεσμένο σε ένα βαθύ ποτάμι με γαλήνια επιφάνεια». Αυτά τα λόγια διάλεξε ο Ακίρα Κουροσάβα για να περιγράψει τον κινηματογράφο του συμπατριώτη του Μίκιο Ναρούσε (1905-1969), ενός μεγάλου μετρ του ιαπωνικού σινεμά, το έργο του οποίου θα παρουσιάσει για πρώτη φορά στην Ελλάδα το τμήμα του φεστιβάλ «Ημέρες Ανεξαρτησίας». Με φιλμογραφία που αριθμεί, από το ντεμπούτο του πίσω από τις κάμερες τη δεκαετία του '30 έως το κύκνειο άσμα του «Scattered Clouds» το 1967, συνολικά 87 ταινίες, το έργο του θεωρείται ισότιμο με αυτά των Οζου, Μιζογκούτσι και Κουροσάβα. Παρέμεινε, ωστόσο, σχεδόν άγνωστο στο ευρύ κοινό της Δύσης, κυρίως λόγω της πολιτικής των ιαπωνικών στούντιο, που έκριναν πως δεν ενδεικνυόταν για διεθνή διανομή, εξαιτίας του αδιαπραγμάτευτου, αποδραματοποιημένου ρεαλισμού και της πεσιμιστικής οπτικής του πάνω στην ανθρώπινη κατάσταση.

Τα τελευταία, ωστόσο, χρόνια, οι ταινίες του ανακαλύπτονται εκ νέου, αποκαθιστώντας, σύμφωνα με τα λόγια του έγκριτου Αμερικανού κριτικού Phillip Lopate, «ένα από τα μεγαλύτερα λάθη της παγκόσμιας κινηματογραφικής ιστορίας».

Ενα παράθυρο στον διαφορετικό κινηματογραφικό κόσμο του Ρουμάνου δημιουργού Νάε Κάρανφιλ ανοίγει φέτος το τμήμα «Ματιές στα Βαλκάνια» του φεστιβάλ. Σκηνοθέτης, σεναριογράφος, μουσικός, ο Κάρανφιλ είναι ένας άνθρωπος-ορχήστρα, ο οποίος ανασαίνει δημιουργώντας. Οταν δεν βρίσκεται πίσω από την κάμερα, παίζει πιάνο και τραγουδά. Ζωή και τέχνη είναι για τον Ρουμάνο κινηματογραφιστή ταυτόσημα. Είναι γνώριμος του Φεστιβάλ από το 2002, όταν συμμετείχε στην 43η διοργάνωση με την ταινία του «Φιλανθρωπία».

Ντέιβιντ Στράδερν

Το έργο του χαρακτηρίζεται από οξύνοια και εξαιρετική αίσθηση του χιούμορ, η οποία θίγει με τον πιο εύγλωττο τρόπο φλέγοντα κοινωνικά ζητήματα. Χαρακτηριστική είναι η ταινία του «Ε pericoloso sporgersi» (1993), στην οποία αντιμετωπίζει την εποχή του κομμουνισμού στη Ρουμανία, αλλά και η κωμωδία δρόμου «Asphalt Tango» (1996), με πρωταγωνίστρια τη Σαρλότ Ράμπλινγκ. Στο αφιέρωμα, θα προβληθεί και η τελευταία δουλειά του, με τίτλο «The rest is silence» (2007), η ακριβότερη παραγωγή στην ιστορία του ρουμανικού κινηματογράφου. Πρόκειται για μια ταινία εποχής, βασισμένη σε αληθινά γεγονότα που αναπλάθει το κλίμα της Ρουμανίας των αρχών του 20ού αιώνα, με αφορμή τα γυρίσματα της πρώτης ταινίας μυθοπλασίας που γυρίστηκε στη χώρα το 1911.