Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Διαχρονικά

«Πεζός δεν έπεσε από άλογον»!

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΓΚΙΩΝΗ

Ο Παπαδόπουλος, ως σύγχρονος Ναπολέων, από τον Δήμο Σκουλάκη, στην εφημερίδα «Ελληνικός Ταχυδρόμος» του Μόντρεαλ, το 1969

«Είναι μεγάλη δι' εμέ η συγκίνησις και η χαρά να ευρίσκωμαι αυτήν την στιγμήν ανάμεσά σας και να υφίσταμαι τον αιφνιδιασμόν, όχι του τόνου των εκδηλώσεών σας, που αποτελούν δι' εμέ δύναμιν μη δυναμένην να ανευρεθή εις άλλην κατεύθυνσιν (!), αλλά και του πάθους της συγκεντρώσεως, η οποία είναι, ομολογώ, κατά παρέκκλισιν των οδηγιών μου, έξω των μέτρων που έδωσα εις τους υπευθύνους» (!)

Είναι η αρχή ενός από τους πολλούς παρανοϊκούς λόγους που εκφώνησε ο δικτάτορας Παπαδόπουλος (ο παραπάνω, προς τις πολιτικές αρχές των Σερρών, στις 7 Μαρτίου 1969), στις ανά τη χουντοκρατούμενη Ελλάδα εμφανίσεις του. Ενός λόγου, ο οποίος περιλαμβάνεται σ' έναν από τους τόμους (τον 4ο) με τον γενικό τίτλο «Το πιστεύω μας», που εξέδιδε κατά χιλιάδες η Γενική Διεύθυνση Τύπου και πρόσφερε δωρεάν, προς πληρέστερη ενημέρωση των... υπηκόων του, αλλά και ως ένα είδος υποθηκών στις... μέλλουσες γενεές. Και για να εμπεδωθούν καλύτερα, ηθοποιός του Εθνικού Θεάτρου (μακαρίτης πλέον) τους διάβαζε κάθε βράδυ από ραδιοφώνου την ώρα της «Ραδιοφωνικής Βιβλιοθήκης».

Εννοείται ότι της κάθε ομιλίας προηγούνταν δουλικός χαιρετισμός κάποιου διορισμένου ή μη, μικρο-ή μεγαλο-παράγοντα, στους οποίους περιλαμβάνονται, δυστυχώς, κοτζάμ πρυτάνεις και ακαδημαϊκοί (η επέτειος της «επαναστάσεως» εορταζόταν άλλωστε ανελλιπώς από το ανώτατο πνευματικό μας ίδρυμα).

Να μεταφέρω, επ' ευκαιρία της μεθαυριανής συμπλήρωσης 41 χρόνων από την επέλαση της χουντικής λαίλαπας, προς τέρψιν πλέον, μερικά ψήγματα από εκείνους τους λόγους, ανθολογημένα από «Το πιστεύω μας».

Ο... χειρουργός

Κι ας αρχίσω από τη γνωστή προσφιλή θεωρία του αυτόκλητου χειρουργού, που αναπτύχθηκε στην πρώτη κιόλας συνέντευξή του προς τους δημοσιογράφους του ελληνικού και ξένου Τύπου, στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ, στις 27 Απριλίου 1967:

«Μην ξεχνάτε όμως, κύριοι, ότι ευρισκόμεθα προ ενός ασθενούς, τον οποίον έχομεν επί της χειρουργικής κλίνης, και τον οποίον εάν ο χειρουργός δεν προσδέση κατά την διάρκειαν της εγχειρήσεως διά της ναρκώσεως επί της χειρουργικής κλίνης, υπάρχει πιθανότης αντί της εγχειρήσεως να του χαρίσει την αποκατάστασιν της υγείας, να τον οδηγήση εις θάνατον».

Οσο για τον χρόνο της ανάρρωσης: «Είναι κάτι το οποίον εξαρτάται από την βαρύτητα του ασθενούς, την οποίαν αυτήν την στιγμή δεν θα ημπορούσα να είπω ότι γνωρίζω».

Και για να μη νομίζουν οι δημοσιογράφοι (όσοι εξακολουθούσαν να εργάζονται) ότι είναι ανεξέλεγκτοι, υπάρχει η απροκάλυπτη απειλή, η οποία εκτοξεύτηκε σε άλλη ομιλία του, στις 14 Φεβρουαρίου 1969 (με τον ασθενή πάντα δεμένο στη χειρουργική κλίνη): «Θα περάσετε κι εσείς από ένα κόσκινο, ποιοι θα έχετε το δικαίωμα να είσθε δημοσιογράφοι, βάσει προσόντων».

Παραινέσεις και εντολές

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παντός είδους εκτιμήσεις, παραινέσεις κι εντολές προς τους πάντες, οι περισσότερες από τις οποίες περιλαμβάνονται στον 4ο τόμο του «Πιστεύω μας»:

*Προς τα μέλη της Ιεράς Συνόδου: «Προς Θεού, απαλλάξατε τα νέα παιδιά από την κρίσιν που διέρχονται μεταφερόμενα από την διδασκαλίαν της φυσικής εις την διδασκαλίαν των θρησκευτικών» (!)

*Στους επιστήμονες του «Δημόκριτου»: «Δυστυχώς, κύριοι, δεν επιτρέπεται εξ ανθρωπισμού να λύσωμεν το πρόβλημα διά προσευχής προς τον Υψιστον, ίνα παρέμβη να απαλλάξη τους νεώτερους ημών των πρεσβυτέρων. Θα ήτο απάνθρωπον να αναθέσωμεν και αυτήν την ευθύνην της λύσεως του προβλήματος εις τον Υψιστον» (!)

*Σε στρατιωτικούς της Λέσχης Αξιωματικών Καβάλας: «Θα αναμορφώσωμεν και τον καταστατικόν χάρτην της ανωτάτης παιδείας, διά να αντιμετωπίσωμεν τας λειτουργίας της περισσότερον προσηρμοσμένας προς τας ανάγκας της στιγμής, και πιστεύομεν ότι το ακαδημαϊκόν έτος 1969-1970 θα είναι έτος φωτός, εις τοιούτον σημείον, ώστε η προς τα οπίσω στροφή να φοβίση τον οιονδήποτε, διά να μη ομοιάσει προς τη γυναίκα του Λωτ που έστρεψε την κεφαλήν προς τα οπίσω και έγινε στήλη άλατος» (!)

*Και για όσους δεν είχαν πάρει χαμπάρι περί τίνος πρόκειται - σε ομιλία του προς τα μέλη του Συνδέσμου Ελλήνων Βιομηχάνων: «Δεν ημπορείτε, κύριοι, έστω και αν δεν σας αρέσει, να μας ανατρέψετε».

*Και πιο κάτω, προς τους ίδιους, τους οποίους παροτρύνει να δραστηριοποιηθούν, όπως ένας ιππέας ιππεύει ένα άλογο, διότι «από το άλογον πέφτει ο καβαλάρης. Πεζός δεν έπεσε κανείς ποτέ από το άλογον» (!)

* Και κάτι άκρως επίκαιρο, που, φαίνεται, προβλημάτιζε και τη δικτατορία. Απάντηση σε ερώτηση δημοσιογράφου για το Ασφαλιστικό: «...δεν θα υπάρξει η σημερινή διασπορά των Ταμείων. Θα οργανώσωμεν τους φορείς κατά τρόπον που να καλύπτη κατηγορίας ησφαλισμένων όχι εξ επόψεως μορφής εργασίας, αλλά εξ επόψεως εισοδήματος». *

Ετσι & Αλλιώς

Ποιος, σε άλλους καιρούς, όχι μακρινούς, θα φανταζόταν ότι θα 'ρχόταν μια εποχή -αυτή που βιώνουμε- όπου τα πάντα θα εξαρτώνται από κάποιες δημοσκοπήσεις. Και ότι η συμπεριφορά των κάθε είδος κρατούντων θα καθορίζεται ανάλογα με αυτές τις μετρήσεις. (Ενδεικτικά, αν θυμάστε, ένα κόμμα, αυτό του Δημήτρη Αβραμόπουλου, γεννήθηκε και καταποντίστηκε από τις δημοσκοπήσεις.) Τις οποίες μετρήσεις φαίνεται πλέον πως υπολογίζουν οι πάντες, ακόμα κι όταν καμώνονται ότι τις αγνοούν.

***

Ηαδυναμία των κομμάτων της αντιπολίτευσης να αρθρώσουν έναν πειστικό λόγο, κόντρα στα κυβερνητικά καμώματα (αν και τελευταία δείχνει κάτι να κινείται), έχει αναγάγει τον τηλεοπτικό γύφτο (κατά κόσμον Λάκη Λαζόπουλο) σε υπέρτατο κριτή. Με το άλλοθι της σάτιρας και της υψηλής τηλεθέασης, αποδοκιμάζει, λοιδορεί ή, ανάλογα, επιδοκιμάζει και κολακεύει -επιλεκτικά, κατά τους επικριτές του. Και καλά κάνει. Μόνος του άλλωστε παίζει εφέτος που, άγνωστο γιατί, έχει εξαφανιστεί και ο Γιώργος Μητσικώστας.

***

Είχα διαπιστώσει μια αδικία στα χαβαλεδιάρικα τηλεοπτικά προγράμματα. Υπάρχει η Γιουροβίζιον για ενηλίκους και παιδιά (και τα δύο από τα επιδοτούμενα από ημάς τους πολίτες δημόσια κανάλια), αλλά δεν υπήρχε κάτι ανάλογο για μωρά. Το κενό ήρθε να καλύψει η ιδιωτική τηλεόραση με το Μπέιμπι Ντανς. Το ΕΣΡ, που ασχολήθηκε, αρκέστηκε σε μια σύσταση στους δράστες (για τους γονείς, που σέρνουν τα βλαστάρια τους σε τέτοιες παγίδες, δεν προβλέπονται κυρώσεις). Ποιοι παραμένουν ανεκμετάλλευτοι; Οι γέροντες.

***

Την αύξηση της ακροαματικότητας του Τρίτου Προγράμματος, με το άπλωμά του και σε άλλες, πλην της κλασικής μουσικής, επιλογές επικαλείται, σε συνέντευξή του το προπερασμένο Σάββατο, σε σχετική έρευνα σ' αυτές τις σελίδες, ο διευθυντής του, Δημήτρης Παπαδημητρίου. Οπου επίσης φιλοξενούνται υπέρ και κατά απόψεις. «Αλλά αν κατάντησε και η κουλτούρα να υποκλίνεται στην AGB, τότε κλείστε και το Εθνικό Θέατρο και τη Λυρική Σκηνή και την Πινακοθήκη και δώστε τα όλα στην παραλιακή», αποφάνθηκε ο Νίκος Δήμου.