Ελευθεροτυπία - «Μισιρλού», η αθάνατη

Ο κιθαρίστας Ντικ Ντέιλ έδωσε τη ροκ εκδοχή που έγινε τα τελευταία χρόνια ευρέως γνωστή από την ταινία «Pulp Fiction»

Το 1994, ακούγεται στην εκτέλεση του κιθαρίστα Ντικ Ντέιλ από την ταινία του Ταραντίνο, «PulpFiction», φέτος με παραλλαγμένους στίχους και με σταθερή τη μελωδία το συγκρότημα «Μπλακ Αϊντ Πις» («Παμπ ιτ»), το στοιχειώνει με ποπ ραπ και χιπ χοπ και το ξανακάνει επιτυχία που χορεύεται τρελά.

Τις τελευταίες μέρες το άκουγε η Ραλλού, η κόρη του συναδέλφου Νίκου Ντόκα και της Μαργαρίτας Κουλεντιανού. Αυτή μας έδωσε την αφορμή, ώστε να αναζητήσουμε τη γέννηση και την καταγωγή αυτού του τραγουδιού. Το Μισιρλού, που παράγεται από την τουρκική λέξη Misirli (έλκει τη ρίζα της από το αραβικό Misr), σημαίνει Αιγύπτια ή το κορίτσι από την Αίγυπτο. Δεν έχει αποδειχθεί ποιος είναι ο δημιουργός του τραγουδιού, γι' αυτό και ανήκει στην κατηγορία των αδέσποτων.

Ο Αμερικανός εθνομουσικολόγος Ρίτσαρντ Σπότσγουντ, στη μελέτη του «Ethnic Music on records. Volume ΙΙΙ. Easter Europe. 1893-1942» (1990) υποστηρίζει ότι ο ρεμπέτης Τέτος Δημητριάδης (ψευδώνυμα: Τάκης Νικολάου, Νώντας Σγουρός) ηχογράφησε πρώτη φορά το 1927 στην Αμερική τη «Μισιρλού». Κι όχι ο Ελληνοαμερικανός Νικ Ρουμπάνης, ο οποίος το παρουσίασε το 1941 σε τζαζ εκδοχή, αναφέροντας τον εαυτό του ως συνθέτη, προσθέτοντας την ανατολίτικη μελωδία. Τους αγγλικούς στίχους συνυπέγραψαν οι S.K. Russell, Norman Wise, Μ. Leeds.

Ομως, αυτός που το σφράγισε στο μέτωπο με την πέτρα του ροκ είναι ο σερφ κιθαρίστας Ντικ Ντέιλ (γενν. 1937, ψευδώνυμο του Ρίτσαρντ Μανσούρ, Λιβανέζος από πατέρα και Πολωνός από μητέρα) στο δίσκο «Surfers' Choice» (1962). Το χρωμάτισε, όταν του ζητήθηκε, από έναν δεκάχρονο να αυτοσχεδιάσει σε μια χορδή. Τότε θυμήθηκε ότι κατά την παιδική του ηλικία, όταν τον πήγαιναν σε γάμους, ακουγόταν συχνά αυτή η μελωδία. Τα δικά του χνάρια ακολούθησαν οι «Μπιτς Μπόις», έναν χρόνο μετά, στο άλμπουμ «Surfin USA».

Tο ραπ συγκρότημα «Μπλακ Αϊντ Πις» το ξανάκανε φέτος επιτυχία

Σε όλα τα είδη

Εκτοτε, οι εκατοντάδες διασκευές σε μουσικά είδη ουκ έχουσι αριθμό: Κρόνος Κούαρτετ «Κάραβαν» (2000), Μάρτιν Ντένι (1911-2005), Γούντι Χέρμαν (1913-1987), Αρθουρ Λάιμαν (1932-2002) «Taboo», Βίντσε Γκουαρέλντι (1928-1976), Τζέιμς Χιλ «On the other hand» (2004), Αλμπέρτο Γκρεγκουόλντο «Peaces of dance» (2004).

Συν τοις άλλοις, μουσικές λαϊκές παραδόσεις από διαφορετικές χώρες συναντήθηκαν στη «Μισιρλού»: το συγκρότημα «Λος Πασάρος Σεφαράδις», που αποτελείται από Εβραίους και Τούρκους μουσικούς, ο Γαλλοαλγερινός Ρασίντ Ταχά στα αραβικά («Τζανγκλ Φίξιον»), τα γίντις της μουσικής ομάδας «Κλεζμέρ Κονσερβατόρι Μπαντ», ο Σέρβος τραγουδιστής Στάνισα Στόσιτς.

Πρωτοπαίχτηκε στην Αθήνα το 1927, από την ρεμπέτικη ορχήστρα του Μιχάλη Πατρινού. Ηχογραφείται από τους ίδιους συντελεστές το 1930 και έναν χρόνο μετά στα στούντιο της Νέας Υόρκης. Η Ρόζα Εσκενάζυ, η Σοφία Βέμπο, η Δανάη, ο Νίκος Γούναρης, ο Μανώλης Αγγελόπουλος και η Καλλιόπη Βέττα το ανέστησαν, ο καθένας ξεχωριστά με το ηχόχρωμα της φωνής του, ενώ τα τελευταία χρόνια το ανακάλυψαν αρκετά ελληνικά ροκ συγκροτήματα. Οπως τα «Last Drive» (1986, «Underworld shakedown»), «343 kg. Κρέας», «Sunsteps», «Sound Explosion» («Misirlou the greek»), «Invisible Surfers».

Δεν πρέπει να ξεχάσουμε ότι ακούστηκε κατά την τελετή λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Και ανακαλύψαμε ότι έχει χρησιμοποιηθεί στα ηλεκτρονικά παιχνίδια «Drummania», «Guitar freak», «Guitar Hero 2» και στο διαφημιστικό του βιντεοπαιχνιδιού «Rayman Raving Rabbids».