Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Η σύγκρουση των πολιτισμών

της Σταυρούλας Παπασπύρου

Ο Λάκης Προγκίδης, διευθυντής του γαλλικού περιοδικού «L' atelier du roman», συστήνοντας σε ανύποπτο χρόνο μέσα από τη «Βιβλιοθήκη» της «Ε» τον 43χρονο Μπενουά Ντιτέρτρ και το μυθιστόρημά του «Tout doit disparaitre» («Ολα για ξεπούλημα»), δεν έκρυβε τον ενθουσιασμό του.

Αν ήταν στο χέρι του, έγραφε, θα υποχρέωνε όλους τους γάλλους πολιτικούς να το διαβάσουν, καθώς μέσα «από σκηνές που παντρεύουν αριστουργηματικά τον Μπέκετ με τον Φελίνι», αποκαλύπτεται η Γαλλία των αρχών της δεκαετίας του '90: μια χώρα που έσπασε τους δεσμούς με το παρελθόν και τις αξίες της και βάλθηκε να γίνει η Ντίσνεϊλαντ της Ευρώπης...

Αύριο στις 7.30 μ.μ., ο Λάκης Προγκίδης -όπως και ο διευθυντής της «Νέας Εστίας» Σταύρος Ζουμπουλάκης- θα κάθεται πλάι στον Μπενουά Ντιτέρτρ στο αμφιθέατρο του Γαλλικού Ινστιτούτου, για να παρουσιάσουν στο κοινό το πιο πρόσφατο μυθιστόρημά του, «Το ταξίδι στη Γαλλία», το μόνο από τα έργα του που κυκλοφορεί στα ελληνικά (μετ. Μ. Μέντζου, εκδ. Εστία): ένα μελαγχολικό όσο και κωμικό κράμα αυτοβιογραφίας, μυθοπλασίας, ταξιδιωτικής αφήγησης και ρεπορτάζ, γύρω από το μοιραίο συναπάντημα δύο ανδρών και δύο πολιτισμών.

Ηρωες στο «Ταξίδι στη Γαλλία» είναι ένας νεοϋορκέζος φοιτητής -καρπός της σύντομης συνεύρεσης μιας σεξουαλικά απελευθερωμένης Αμερικανίδας κι ενός γάλλου τουρίστα το 1977- που ξεκινάει ν' ανακαλύψει τη «χώρα των ζωγράφων και των ποιητών», κι ένας βαριεστημένος γάλλος δημοσιογράφος, γεννημένος όπως κι ο Ντιτέρτρ στη Χάβρη στις αρχές του '60. Οσο χυδαία φαντάζει η Αμερική στα μάτια του πρώτου, τόσο συναρπαστική μοιάζει για τον δεύτερο. Κι όσο μαγεμένος είναι ο ένας από τη γαλλική ιστορία, φινέτσα και κουλτούρα, τόσο γοητευμένος από τη δυναμική του Νέου Κόσμου είναι ο άλλος. Φορείς ψευδαισθήσεων και οι δύο, αναζητούν στην ουσία μια ταυτότητα.

«Η εποχή μας», έλεγε ο Ντιτέρτρ σε συνέντευξή του στο περιοδικό «Lire», «χαρακτηρίζεται από μια αμφίθυμη στάση των Ευρωπαίων απέναντι στην ιστορική τους ταυτότητα. Οι Γάλλοι έχουν συνήθως μια στερεότυπη αντίληψη γιά την Αμερική: κόκα κόλα, υποκουλτούρα και τίποτε άλλο. Θεωρούν πως η χώρα τους είναι το προπύργιο του παγκόσμιου πολιτισμού. Ξύνοντας όμως λίγο την επιφάνεια, αντιλαμβάνεται κανείς πόσο κολακευμένοι νιώθουν, όταν οι Αμερικανοί τους προσέχουν. Κάτω από την περηφάνια, ίσως κρύβεται ένα κόμπλεξ κατωτερότητας».

Εγγονός του πολιτικού Ρενέ Κοτί, και μεγαλωμένος σ' ένα καθολικό περιβάλλον επηρεασμένο από τον Μάη του '68, ο Ντιτέρτρ άρχισε να γράφει από τα 15 του. Ενθαρρυμένος από τον Σάμιουελ Μπέκετ, στον οποίο φρόντισε να ταχυδρομήσει μερικά πρωτόλειά του, εμφανίστηκε στο λογοτεχνικό προσκήνιο το '85, έχοντας ήδη ολοκληρώσει τις σπουδές του στη μουσικολογία, πλάι στον Στοκχάουζεν και τον Ξενάκη. Οπως διαβάζουμε στο σάιτ του (http://duteurtre.free.fr), είναι σήμερα επαγγελματίας αναγνώστης στον οίκο Denoel, μουσικός και λογοτεχνικός κριτικός στο εβδομαδιαίο έντυπο «Marianne», έχει μουσική εκπομπή στο κρατικό ραδιόφωνο, ενώ στη λίστα των συνομιλητών και φίλων του περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων ο Μίλαν Κούντερα κι ο Μισέλ Ουελμπέκ.

Αν και... δικτυωμένος, ο Ντιτέρτρ δεν μασάει τα λόγια του. Με κάθε ευκαιρία δηλώνει πως η σύγχρονη γαλλική λογοτεχνία είναι εγκλωβισμένη στον εαυτό της. Ακόμα κι όταν ενδιαφέρεται για την καθημερινότητα, το ενδιαφέρον της, λέει, αποπνέει θλίψη και ανία. Το «Ταξίδι στη Γαλλία» -βραβευμένο το 2001 με Μεντισίς, με 50.000 πωλήσεις ώς τώρα, και υπό έκδοση σε αρκετές χώρες- είναι ένα ακόμα δείγμα της φιλοδοξίας του να ξεφύγει απ' αυτόν τον κανόνα.