Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Το πρώτο βυζαντινό λιμάνι

Το πρώτο λιμάνι της Κωνσταντινούπολης των βυζαντινών χρόνων, ένα περίπλοκο σύμπλεγμα με φράγματα και αποβάθρες, βρήκαν Τούρκοι αρχαιολόγοι σε μικρή απόσταση από το Τοπκαπί.

Ερείπια από το πρώτο λιμάνι της κραταιάς βυζαντινής Κωνσταντι-νούπολης

Το σπουδαίο αυτό εύρημα, που θεωρείται σημαντικό «δώρο» για τους ιστορικούς και αρχαιολόγους, απειλείται από το φιλόδοξο σχέδιο δημιουργίας υποθαλάσσιας σιδηροδρομικής ζεύξης Ευρώπης-Ασίας το οποίο έχει ήδη δρομολογηθεί από την τουρκική κυβέρνηση με προϋπολογισμό 4 δισ. δολαρίων.

Στις μεγάλης έκτασης ανασκαφές που γίνονται, έχουν βρεθεί επτά ναυάγια θαμμένα στη λάσπη του Γενίκαπι, λίγες εκατοντάδες μέτρα από τα παράλια της Θάλασσας του Μαρμαρά. Στο σημείο αυτό φθάνεις με λίγων λεπτών περπάτημα από το παζάρι και το ανάκτορο του Τοπκαπί.

Τα πλοία μετέφεραν αμφορείς γεμάτους κρασί από την Κωνσταντινούπολη μέσω της Θάλασσας του Μαρμαρά, σύμφωνα με τον Αμερικανό -τουρκικής καταγωγής- αρχαιολόγο Σεμάλ Πουλάκ, όπως διαβάζουμε στην «Γκάρντιαν». Ο ίδιος πιστεύει ότι ένα από τα πλοία αυτά ίσως να είναι το πρώτο βυζαντινό σκάφος που βρέθηκε μέχρι σήμερα. Τα πλοία διαθέτουν άριστα διατηρημένους κάβους χιλίων ετών και πελώριες σιδερένιες άγκυρες.

Το αρχαίο λιμάνι είναι γνωστό στους επιστήμονες ως «Portus Theodosiacus». Ηταν σε χρήση από τον 4ο έως τον 7ο αιώνα, οπότε σταμάτησε να χρησιμοποιείται εξαιτίας της συσσώρευσης ιλύος. Οσο και να εντυπωσιάζει η ανακάλυψη αυτή σήμερα, είχε ουσιαστικά προβλεφθεί από τον Γερμανό ερευνητή Βόλφγκανγκ Μούλερ Βίνερ ο οποίος πριν από τριάντα χρόνια είχε διατυπώσει την εικασία ότι το αρχαίο λιμάνι βρίσκεται στο Γενίκαπι. Ομως οι παράνομοι οικισμοί είχαν τότε κάνει αδύνατη οποιαδήποτε ερευνητική προσπάθεια. Η πρόβλεψή του στηριζόταν σε αρχαίες πηγές. Γιατί, όπως αναφέρει ο διευθυντής του Μουσείου Κωνσταντινούπολης Ισμαήλ Καραμούτ, «αρχαία ιστορικά έγγραφα και άλλες πηγές υπεδείκνυαν ότι στην περιοχή πρέπει να βρισκόταν το λιμάνι. Δεν γνωρίζουμε ακριβώς πού βρισκόταν το πρώτο λιμάνι της Κωνσταντινούπολης». Διαβεβαιώνουν πάντως ότι τον πρώτο λόγο για την τύχη του ευρήματος θα έχουν οι αρχαιολόγοι.