Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ

Ενας άλλος Σαμψών

Από τον ΒΑΓΓΕΛΗ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Οι μύθοι δεν είναι μόνο για να αναμεταδίδονται ανά τις γενιές και ανά τους αιώνες, αλλά και για να ανατρέπονται ή να αναπροσαρμόζονται σύμφωνα με τα ζητούμενα των ιστορικών εποχών οι οποίες τους χρησιμοποιούν. Στη σειρά «Μύθοι», την οποία έχουν μεταφέρει εδώ και αρκετό καιρό στα ελληνικά οι εκδόσεις «Ωκεανίδα», ο Νταβίντ Γκρόσμαν, μία από τις πιο προβεβλημένες μορφές της σύγχρονης ισραηλινής λογοτεχνίας, καταπιάνεται με τον βιβλικό μύθο του Σαμψών, δίχως εκ πρώτης όψεως να δοκιμάζει την οποιαδήποτε τροποποίησή του. Στο βιβλίο του «Το μέλι του λιονταριού» (μετάφραση Λεωνίδας Καρατζάς), ο κύκλος του Σαμψών επαναλαμβάνεται στο ακέραιο, διατρέχοντας έναν προς έναν τους βασικούς σταθμούς του.

Ο Σαμψών προσφέρεται ως θείο δώρο στην άτεκνη σύζυγο του Μανωέ, υπό την προϋπόθεση ότι θα παραμείνει εφ' όρου ζωής αφιερωμένος στον θεό, απελευθερώνοντας το Ισραήλ από τον μεγαλύτερο εχθρό του, τους Φιλισταίους.

Ο Σαμψών, πιστός στον προορισμό του, ζητάει όταν μεγαλώνει να παντρευτεί μια κόρη των Φιλισταίων κι έτσι βρίσκει την αφορμή για να αρχίσει την εξόντωσή τους. Αυτά, όμως, μόνο ώς την ώρα που ερωτεύεται τη Δαλιδά, η οποία θα τον παραδώσει ανυπεράσπιστο στα χέρια των αντιπάλων του. Με κομμένα τα μαλλιά του και χαμένη την πηγή της μυθικής του δύναμης, ο Σαμψών τυφλώνεται και εξευτελίζεται από τους Φιλισταίους έως εσχάτων. Οταν, ωστόσο, τα μαλλιά του φυτρώνουν εκ νέου, ρίχνει επάνω τους έναν ολόκληρο ναό, κάτω από τα συντρίμμια του οποίου θάβεται κι ο ίδιος - το τίμημα που πληρώνει περήφανα για τη σωτηρία του λαού του.

Τι ακριβώς κάνει ο Γκρόσμαν με αυτόν τον αρχετυπικό (φτιαγμένο από συμβολικό τσιμέντο) ήρωα και τα παράξενα διδάγματα της προκαθορισμένης περιπέτειάς του; Μα, τίποτε άλλο από το να παρακάμψει την αφ' υψηλού αμφισημία της Βίβλου και να του προσδώσει ό, τι δεν θα μπορούσε να του προσδώσει το ιερό κείμενο: ατομικότητα και δραματικό βάθος. Ο Σαμψών δεν είναι στο «Μέλι του λιονταριού» ο μέγας ηγέτης και ο θυσιασμένος αμνός του Ισραήλ, αλλά ένας σημαδεμένος μοναχικός, ένας άντρας καθηλωμένος στην παιδική του ηλικία, που αδυνατεί να επικοινωνήσει με τον οποιονδήποτε, προδίδεται εκ συστήματος (σαν να το επιδιώκει) από τις γυναίκες, δεν καταφέρνει να ελέγξει το σώμα του και αφήνει την αφόρητη μοναξιά του να τον μετατρέψει σε τρελαμένο καμικάζι.

Δεν χρειάζεται, φαντάζομαι, να τονίσω πόση τόλμη, αλλά και πόσες αφηγηματικές δεξιότητες χρειάζονται προκειμένου να καταφέρει ένας ισραηλινός συγγραφέας να αρνηθεί επί τη βάσει των παραδοχών της Βίβλου το κλίμα και το πνεύμα μιας από τις πιο φονικές πολιτικές συγκρούσεις της τελευταίας πεντηκονταετίας.

Τα βιντεοπαιχνίδια κάνουν πόλεμο

Τι ρόλο παίζουν τα βιντεοπαιχνίδια, που τείνουν να μετατραπούν σε αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν και κατανοούν οι νέες γενιές το φαινόμενο του πολέμου; Αυτό είναι το ερώτημα που θέτει ο Εντ Χάλτερ στο βιβλίο του «Πόλεμος και βιντεοπαιχνίδια» (μετάφραση Νεκτάριος Καλαϊτζής, εκδόσεις «Scripta»). Ερώτημα καυτό, το οποίο επιδέχεται ακόμη πιο καυτές απαντήσεις. Οπως παρατηρεί ο συγγραφέας, μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, οι σχεδιαστές βιντεοπαιχνιδιών επινόησαν μια σειρά από καινούρια, εντελώς ρεαλιστικά προγράμματα, τα οποία είναι βασισμένα σε μεθόδους και τακτικές που έχουν χρησιμοποιηθεί σε πραγματικούς πολέμους του πρόσφατου ή του απώτερου παρελθόντος.

Ο Χάλτερ παρακολουθεί την πορεία που ακολουθήθηκε έκτοτε και καταγράφει ένα προς ένα τα σημεία στα οποία συναντιούνται τα βιντεοπαιχνίδια με τις ανάγκες του αμερικανικού στρατού. Το κυριότερο και το πλέον ανησυχητικό συμπέρασμα της μελέτης του είναι ότι οι σχέσεις ανάμεσα στη βιομηχανία της διασκέδασης, την ανάπτυξη της τεχνολογίας και τους στρατιωτικούς στόχους έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια πολύ στενές, μετατρέποντας τα βιντεοπαιχνίδια σε μέρος της προσπάθειας των ΗΠΑ να κατισχύσουν στην παγκόσμια πολιτική σκακιέρα. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, το γεγονός πως η παραγωγή των βιντεοπαιχνιδιών χρηματοδοτείται όλο και συχνότερα από τον προϋπολογισμό του Πενταγώνου.

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

«Εξι ερωτήσεις του Σωκράτη. Ενα σύγχρονο ταξίδι ανακάλυψης με οδηγό τη φιλοσοφία»

CHRISTOPHER PHILLIPS
Μετάφραση από τα αγγλικά: Ελένη Καπετανάκη.
«Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη».

Πώς μπορούμε να σκεφτούμε πάνω στις έννοιες της δικαιοσύνης, της αρετής, της σωφροσύνης, της ανδρείας, του αγαθού και της ευσέβειας; Ο συγγραφέας προσπαθεί να διαπιστώσει κατά πόσο έχουν αλλάξει στον σύγχρονο κόσμο οι θεμελιώδεις σωκρατικές αρετές.

«Γράμματα του Ιωάννη Συκουτρή από την Κύπρο (1922 - 1924)»

Φιλολογική επιμέλεια: Φάνης Ι. Κακριδής. Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης.

Επιστολές του μεγάλου φιλόλογου Ιωάννη Συκουτρή προς την Ολγα Κομνηνού-Κακριδή, όταν ο ίδιος υπηρετούσε ως καθηγητής στο Ιεροδιδασκαλείο της Λάρνακας. Φως σε ένα άγνωστο κομμάτι της ζωής του τραγικού αυτόχειρα, που μας αποκαλύπτει σημαντικές πτυχές της νεανικής του προσωπικότητας.

«Νέοι άντρες»

ΕΡΣΗ ΣΕΪΡΛΗ Εκδόσεις «Μεταίχμιο».

Γυναίκες που γνωρίζονται με νεαρούς άντρες και προσπαθούν να επιβιώσουν μαζί τους, σ' έναν κόσμο όπου τα περιθώρια για την οποιαδήποτε εξιδανίκευση έχουν στενέψει απελπιστικά. Μια νευρική ματιά στην αθηναϊκή καθημερινότητα.

«Η σιωπή των βιβλίων»

GEORGE STEINER. Μετάφραση: Σοφία Διονυσοπούλου. Επίμετρο: Μισέλ Κρεπί. Εκδόσεις «Ολκός».

Τα βιβλία δεν ανήκουν, όπως έχουμε την τάση να πιστεύουμε, στην αιωνιότητα, αλλά εμπεριέχουν, σε πολλές περιπτώσεις, το τέλος τους. Ενα προκλητικό δοκίμιο του Τζορτζ Στάινερ, που έχει πάντα κάποιον τρόπο για να μας εκπλήξει και να μας αφυπνίσει.