Ελευθεροτυπία - «Εμπιστευθείτε τις αισθήσεις»

Τα πενήντα δύο της συμπληρώνει φέτος η Μπιενάλε της Βενετίας και ο καλλιτεχνικός διευθυντής της, Ρόμπερτ Στορ, προτείνει για τη φετινή διοργάνωση έναν τίτλο-μανιφέστο: «Σκεφτείτε με τις αισθήσεις - Αισθανθείτε με το μυαλό».

Κριτικός, επιμελητής (μεταξύ άλλων και στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης), καθηγητής σήμερα στο Yale αλλά και καλλιτέχνης, ο Στορ είναι ο πρώτος Αμερικανός που αναλαμβάνει να στήσει την Μπιενάλε. Η καλλιτεχνική του δράση ερμηνεύει το πραγματιστικό πνεύμα που διαπνέει την 52η διεθνή συνάντηση. Πέρα και πάνω από προγραμματικές ιδεολογικές θέσεις, ο Στορ θέλει να υπερβεί τις διχοτομήσεις που «από τον Πλάτωνα και έπειτα» έχουν επιβάλει οι φιλόσοφοι στην καθημερινή μας ζωή και αναπόφευκτα στην καλλιτεχνική δημιουργία, αντιπαραθέτοντας τη λογική στο παράλογο, το μυαλό στο σώμα, το κριτικό πνεύμα στο ένστικτο, τη σκέψη στο συναίσθημα.

**Η μεγάλη διεθνής έκθεση της φετινής διοργάνωσης που εγκαινιάζεται στις 10 Ιουνίου έχει υπότιτλο «Η τέχνη στο παρόν» και στόχο να νιώσει ο θεατής ξανά απόλαυση μπροστά σε μια καλλιτεχνική δημιουργία, μακριά από θεωρητικές αναλύσεις. «Στρεφόμαστε προς το μέλλον και όχι προς το παρελθόν», τονίζει ο Στορ, ανακοινώνοντας πως οι περισσότεροι από τους καλλιτέχνες που λαμβάνουν μέρος «βρίσκονται σε πλήρη δράση». Ανάμεσά τους, μεγάλα ονόματα όπως οι Σίγκμαρ Πόλκε, Γκέραρντ Ρίχτερ, Νάνσι Σπέρο, Ντανιέλ Μπιρέν, Μπρους Νάουμαν, Σολ Λεβίτ, Ελσγουορθ Κέλι και Λουίζ Μπουρζουά, ενώ από τους νεότερους ξεχωρίζουμε τα ονόματα των Στιβ Μακ Κουίν, Φιλίπ Παρενό, Κάρα Γουόκερ και Εμιλι Πρινς.

Ανοιγμα στον μη δυτικό κόσμο

Η φετινή Μπιενάλε θα φιλοξενήσει 76 χώρες, κάποιες από τις οποίες μετέχουν πρώτη φορά (όπως ο Λίβανος, το Αζερμπαϊτζάν ή η Μολδαβία), ενώ άλλες, όπως η Συρία και η Βουλγαρία, επιστρέφουν ξανά στη Βενετία.

**Ο Στορ θέλησε φέτος να συνεργαστεί πιο στενά με κάποιους από τους καλλιτέχνες που εκπροσωπούν τη χώρα τους όπως η Σοφί Καλ από το γαλλικό περίπτερο και ο Φελίξ Γκονζάλεθ-Τόρες από το αμερικανικό, προσκαλώντας τους να πάρουν μέρος και στη διεθνή ομαδική έκθεση. Παράλληλα, και προκειμένου να κάνει ένα άνοιγμα προς τις λιγότερο γνωστές καλλιτεχνικές σκηνές, αποφάσισε να εντάξει το εθνικό περίπτερο της Τουρκίας στο χώρο της κεντρικής διοργάνωσης και ειδικότερα στην Αρσενάλε (από το 2005 φιλοξενεί μόνιμα την Κίνα) καθώς και ένα πρότζεκτ με σύγχρονη τέχνη από την Αφρική που επέλεξε μεταξύ δεκάδων προτάσεων.

«Πρόκειται για δύο γεωγραφικές περιοχές που παραμένουν στο περιθώριο των θεσμών» σχολιάζει, αιτιολογώντας την επιλογή του. Στο πλαίσιο ενός μεγαλύτερου και ουσιαστικότερου ανοίγματος προς τον μη δυτικό κόσμο, εντάσσεται άλλωστε και η απόφαση της Μπιενάλε να απονείμει πρώτη φορά στην ιστορία της το «Χρυσό Λιοντάρι» σε έναν καλλιτέχνη από την Αφρική, τον 72χρονο φωτογράφο από το Μπαμακό, Μαλίκ Σιντιμπέ, ο οποίος θα τιμηθεί για το σύνολο του έργου του.

**Στις ιδιαιτερότητες της φετινής χρονιάς ανήκει η λειτουργία ενός ολοκαίνουριου ιταλικού περιπτέρου, όπου θα παρουσιαστούν δύο έργα που δημιουργήθηκαν ειδικά για την Μπιενάλε. Πρόκειται για μια μνημειακών διαστάσεων γλυπτική εγκατάσταση από ξύλο και μάρμαρο του καλλιτέχνη της Αρτε Πόβερα Τζουζέπε Πενόνε, και μια βιντεοεγκατάσταση του Φραντσέσκο Βετζόλι με τίτλο «Democrazy» και με θέμα την αλλοτρίωση των δημοκρατικών διαδικασιών από τα ΜΜΕ. Από τους πλέον ταλαντούχους καλλιτέχνες της νεότερης γενιάς, ο Βετζόλι θα στήσει στη Βενετία μια «πραγματική» προεκλογική καμπάνια ενόψει των αμερικανικών προεδρικών εκλογών το 2008, προτείνοντας στο σύμβουλο του Τζορτζ Μπους το 2004 αλλά και του Μπιλ Κλίντον το 1996 να παρουσιάσουν τα προγράμματα δύο υποθετικών υποψηφίων.

**Ιδιαίτερη απήχηση, τέλος, έχει η ιδέα των διοργανωτών να δημιουργηθεί ένα εικαστικό «δίκτυο» (www.grandtour2007.com) σε συνεργασία με δύο ακόμα σημαντικά εικαστικά γεγονότα που θα εγκαινιαστούν τον Ιούνιο. Την «12η Ντοκουμέντα» που ανοίγει τις πόρτες της στο Κάσελ στις 16 Ιουνίου και το «Πρότζεκτ Γλυπτικής» που γίνεται κάθε δέκα χρόνια στο Μόναχο, παρουσιάζοντας έργα σε δημόσιους χώρους της πόλης. Στο δίκτυο εντάσσεται ακόμα η φουάρ της Βασιλείας, η μεγαλύτερη στην Ευρώπη, υπενθυμίζοντας πως οι διεθνείς εικαστικές οργανώσεις είναι πλέον άρρηκτα συνδεμένες με την αγορά της τέχνης. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των διοργανώσεων προσκαλώντας παράλληλα ένα νέο «ανεκμετάλλευτο» κοινό όπως αυτό της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής να επισκεφθούν αυτό το καλοκαίρι και τις τέσσερις ευρωπαϊκές πόλεις.

**Από τα 34 παράλληλα γεγονότα που θα παρουσιαστούν τους επόμενους μήνες στη Βενετία, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η βιντεοεγκατάσταση του Μπιλ Βαϊόλα στην εκκλησία San Gallo, το αφιέρωμα στον Γιόζεφ Μπόις στους νέους χώρους της Αρσενάλε, αλλά και η έκθεση του Γιαν Φαμπρ στο Palazzo Benzon. Ενα πλοίο θα συνδέσει τέλος τον Σεπτέμβριο τη Βενετία με δύο ακόμα εικαστικά γεγονότα, τη 10η Μπιενάλε της Κωνσταντινούπολης και την 1η Μπιενάλε της Αθήνας, με δράσεις εν πλω αλλά και σε κάθε λιμάνι.

*Η 52η Μπιενάλε της Βενετίας θα διαρκέσει μέχρι τις 21 Νοεμβρίου. Περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση www.labiennale.org