Ελευθεροτυπία - Η νεαρή, φιλόδοξη Νόρμα Τζιν

Αυτή τη χρονιά θα γινόταν 80 ετών. Θα ήταν πιθανότατα μια γλυκύτατη γιαγιά, που ίσως στα μάτια διατηρούσε κάτι από την σέξι φλόγα αλλοτινών εποχών. Ομως η Μέριλιν δεν πρόλαβε. Κι έτσι έμεινε για πάντα η πληθωρική σταρ του Χόλιγουντ, η πρωταγωνίστρια του «Μερικοί το προτιμούν καυτό», η διασημότερη «απιστία» των Κένεντι, η αθάνατη ξανθιά με την κατάθλιψη, τις ζουμερές καμπύλες και τον μυστηριώδη θάνατο... Υπάρχει ωστόσο και μία εικόνας της που δεν ακουμπά καμία από τις παραπάνω «δημοφιλείς» εκδοχές της. Είναι αυτή της πιτσιρίκας Νόρμα Τζιν Μπέικερ, με την αθωότητα και τη φρεσκάδα των νιάτων της να ποζάρει στον φακό ενός φίλου.

Με αφορμή τη συμπλήρωση των 80 χρόνων από την γέννησή της, ο εκδοτικός οίκος Τάσεν επανεκδίδει το λεύκωμα «Μέριλιν» του φωτογράφου Αντρέ Ντε Ντιέν. Ενός ανθρώπου που την γνώρισε πριν εκτιναχθεί στην κορυφή του Χόλιγουντ. Στις δεκάδες φωτογραφίες του αλλά και τις πολλές αφηγήσεις με στιγμιότυπα που μοιράστηκαν, θα ταξιδέψετε στα πρώτα χρόνια της καριέρας της, όταν ήταν ακόμα μελαχρινή και λεγόταν Νόρμα Τζιν. «Φωτογραφίες της Μέριλιν ως είδωλο του Χόλιγουντ υπάρχουν σε υπερπληθώρα», αναφέρεται στον πρόλογο του λευκώματος. «Τόσο που τα χαρακτηριστικά και η φυσιογνωμία του κάθε φωτογράφου χάνονται. Παρ' όλα αυτά οι φωτογραφίες του Ντιέν είναι μοναδικές. Κι αυτό γιατί έχει αιχμαλωτίσει με τον φακό του την Νόρμα Τζέιν πριν μεταμορφωθεί στην επιτομή του χολιγουντιανού γκλάμουρ(...)».

Η φιλία τους -που για ένα διάστημα μετατράπηκε σε ερωτική σχέση- ξεκίνησε συμπτωματικά τον Νοέμβριο του 1945. Ο φωτογράφος εγκαθίσταται στο Λος Αντζελες κι αμέσως αναζητά μέσω πρακτορείου μοντέλα για να του ποζάρουν γυμνά. «Οταν η πιτσιρίκα Νόρμα Τζιν εμφανίστηκε στο μπανγκαλόου μου, τα έχασα», λέει ο ίδιος. «Εμοιαζε με σέξι άγγελο. Η επίδρασή της πάνω μου ήταν καθοριστική. Σχεδόν την ερωτεύτηκα. Εκτός από όμορφη ήταν εξαιρετικά ενθουσιώδης και διψούσε να μάθει τα πάντα. Περιφερόταν στο δωμάτιο, χάζευε τις φωτογραφίες και έκανε αλλεπάλληλες ερωτήσεις για τα πόστερ που είχε στον τοίχο... Την επομένη πήγαμε στην παραλία, όπου την φωτογράφισα ασταμάτητα. Αμέσως μετά της πρότινα να φύγουμε μαζί ένα ταξίδι, να ανακαλύψουμε την δυτική πλευρά και σε κάθε σταθμό να μου ποζάρει. Της πρόσφερα 100 δολάρια την εβδομάδα, συν τα έξοδα για τα ρούχα που θα άλλαζε και το φαγητό της. Είχα προσέξει ότι ήταν ιδιαιτέρως λαίμαργη».

Το οδοιπορικό τους, όντως, ξεκίνησε λίγο μετά κι έτσι στο λεύκωμα υπάρχουν δεκάδες φωτογραφίες της Μέριλιν να ποζάρει σε παραλίες, δρόμους, χωράφια, πλαγές, στην Κοιλάδα του Θανάτου. «Οπου και να σταματούσαμε την θαύμαζαν. Ενας μηχανικός αυτοκινήτων της πρόσφερε το ένα του χέρι έτσι και έμενε μαζί του, ένας ανθρακωρύχος της έταξε ό,τι είχε και δεν είχε. Ενας αγρότης έλεγε ότι την έψαχνε όλη του τη ζωή. Ο ιδιοκτήτης του ξενοδείου τη ζήτησε σε γάμο και ένας έμπορος όπου αγοράσαμε τζιν της ζήτησε να προβάρει όλο του το εμπόρευμα για να την χαζεύει. Αυτό ήταν η Μέριλιν: ένας μαγνήτης για άνδρες».

Επιστρέφοντας από το ταξίδι οι δυο τους ήταν ήδη ζευγάρι. Και μάλιστα ζευγάρι που παρασυρμένο από την γοητεία του ταξιδιού θα παντρευόταν το επόμενο καλοκαίρι. Ομως εκείνη πήρε ξαφνικά άλλο δρόμο. «Οταν χρειάστηκε να χωρίσουμε για επαγγελματικούς λόγους, επικοινωνούσαμε κυρίως τηλεφωνικώς. Πάντοτε έκλεινε το τηλέφωνο λέγοντας ότι ήταν χάλια», γράφει ο Ντιέν. «Συχνά έκλαιγε και με παρακαλούσε να της στείλω 25 δολάρια για να περάσει. Το καλοκαίρι του 1946 -οπότε θα παντρευόμασταν- πλησίαζε κι έτσι εκείνη ταξίδεψε στο Λας Βέγκας για να βγάλει το διαζύγιό της από τον Τζέιμς Ντόχερτι. Οταν, όμως, της τηλεφώνησα για να κανονίσουμε να βρεθούμε μου είπε με τρεμάμενη φωνή: "Συγγνώμη Αντρέ αλλά δεν μπορώ να σε παντρευτώ. Θέλω να γίνω ηθοποιός..."».

Παρ' όλα αυτά εκείνος δεν πτοήθηκε και πήγε να τη βρει: «Τη στιγμή που πάρκαρα έξω από το διαμέρισμά της είδα να βγαίνει ένας μεγάλος άντρας. Ημουν σίγουρος ότι ήταν μαζί... Οταν μου άνοιξε ήταν κάτωχρη και άφωνη. Φορούσε ένα μαύρο νεγκλιζέ, υπήρχαν παντού άδεια μπουκάλια κρασί, πεταμένα σενάρια, δίσκοι σε πλήρη αταξία, το κρεβάτι ήταν σαν βομβαρδισμένο... Μου είπε πως εκείνος που έφυγε θα τη βοηθούσε στην καριέρα της. Τη ρώτησα τι ακριβώς θα έκανε κι απάντησε πως είχε κανονίσει να τους φωτογραφίσουν "τυχαία" μαζί σε ένα νάιτ κλαμπ και να μπουν οι φωτογραφίες στις εφημερίδες. Τότε πείστηκα ότι τίποτα δεν θα την σταματούσε».

Επειτα η ζωή της πήρε το δρόμο που όλοι λίγο πολύ γνωρίζουμε. Οσο για την δική τους σχέση, διατηρήθηκε ώς το τέλος. Και σημαδεύτηκε από μονοήμερες εκδρομές στο Μαλιμπού, απρογραμμάτιστες συναντήσεις, ξαφνικά ταξίδια, δυσάρεστες εκπλήξεις από τη μεριά της Μέριλιν και απέραντη ανεκτικότητα από τον Ντιέν. Πάντοτε, όμως, με απαραίτητο συνοδευτικό τις φωτογραφίες.

Οι δυο τους, όμως, δεν μοιράστηκαν πάντοτε ευτυχισμένες στιγμές. Υπήρξαν περίοδοι που ο φωτογράφος ανέλαβε χρέη ψυχοθεραπευτή στην εύθραυστη Μέριλιν. «Ενα βράδυ θυμάμαι με πήρε και μου εκμυστηρεύτηκε ότι ήταν αδύνατον να κοιμηθεί», γράφει ο Ντιέν. «Μου πρότεινε, λοιπόν, να πηγαίναμε για φωτογράφηση σε κάποιο σκοτεινή αλάνα του Μπέβερλι Χιλς. Ηθελε να ποζάρει μοναχική και λυπημένη. Πετάχτηκα από το κρεβάτι, μάζεψα πρόχειρα τον εξοπλισμό μου και φύγαμε μέσα στη νύχτα. Δυστυχώς, δεν πήρα μαζί μου τα φλας αλλά τη βρήκαμε τη λύση. Οπως λένε η αναγκαιότητα είναι η μήτηρ της εφευρέσεως κι έτσι άναψα τα φώτα του αυτοκινήτου και την απαθανάτισα. Είχε εξαιρετικά τραγικό ύφος. Τόσο που αναρωτιόμουν: Παίζει δράμα; Συνειδητοποιεί ότι κάτι πάει στραβά στην ζωή της; Η μήπως κάτι τραγικό ετοιμαζόταν να της συμβεί;».