Ελευθεροτυπία - «Βασίλισσα» με ελλείψεις

Στάθηκε η πηγή σύλληψης του ομώνυμου μπαλέτου για τον Αμερικανοϊσπανό (όλοι οι Αμερικανοί έχουν ένα δεύτερο συνθετικό) Ρέι Μπάρα, ο οποίος το πρωτοπαρουσίασε στο Βερολίνο το 1995 και τώρα το δίδαξε στο μπαλέτο της Λυρικής Σκηνής για τις παραστάσεις της νέας παραγωγής 19 Δεκεμβρίου 2004 με 23 Ιανουαρίου 2005. Το ασθενικό λιμπρέτο του έργου δούλεψαν ο χορογράφος με τον Φράντζις Χένγκετ, που δεν μπόρεσαν να συνδέσουν το υπέροχο θέμα με το ωραίο θέαμα κι αυτό στάθηκε κι η αδυναμία της παράστασης.

Χορευτική φιγούρα από τη «Βασίλισσα του Χιονιού», όπως παρουσιάστηκε στην Εθνική Λυρική Σκηνή

Κι ενάντια στον ήλιο και τον έρωτα η βασίλισσα του χειμώνα δημιουργεί έναν σατανικό παγοποιό καθρέφτη (ίσως σ' αλληγορία να εννοεί το συμφέρον), που αναστατώνει όλες τις σχέσεις των ερωτευμένων, οι οποίες εκπροσωπούνται εδώ στην πλοκή του έργου από τους Γκέρτα και Κάι. Ενα ελάχιστο κομμάτι από τον καθρέφτη που σπάει εισχωρεί στο μάτι για να παγώσει την καρδιά του Κάι -και εισχωρεί μέσα της η γοητεία της βασίλισσας του χιονιού- ο οποίος την ακολουθεί στο παγωμένο παλάτι της στον Βόρειο Πόλο. Μα, η Γκέρτα που τον ψάχνει σ' όλη τη μικρή μας υφήλιο, θα φτάσει μέχρι εκεί. Και δεν πρέπει η βασίλισσα της παγωνιάς να βρει το θρύψαλο του καθρέφτη στην καρδιά του Κάι, που μπήκε από το μάτι του. Σ' αυτή την περίπτωση θα ολοκλήρωνε τον καθρέφτη για να επιφέρει τον ατελείωτο χειμώνα, παγώνοντας για πάντα τον ήλιο και την ψυχή των ανθρώπων.

Μια δεύτερη αδυναμία του ρομαντικού-λυρικού αυτού μπαλέτου είναι ότι δεν υπάρχει ενιαίος μουσικός λόγος. Ο Ρέι Μπάρα επέλεξε και συνέραψε σκόρπια κομμάτια από τη μελωδικότατη μουσική του Αλεξάντρ Γκλαζούνοφ, που με όλες τις αρετές της μεταξύ άλλων έδωσε την ευκαιρία στους χορευτές να αναδείξουν τις ικανότητές τους (που στην πλειονότητα έχουν κερδίσει έδαφος τελευταία, ειδικότερα οι χορεύτριες, ενώ θα περίμενε κανείς μεγαλύτερο ζήλο για καθαρότητα κίνησης από τους άνδρες), δεν βοήθησε όμως στην αφήγηση, αποσυνδέοντας κυριολεκτικά το θέαμα από το θέμα. Με μεγάλη εμπειρία στις μεγαλύτερες όπερες ο Ρέι Μπάρα, δούλεψε με αγάπη και προσοχή τους ρόλους δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στις ατομικές ερμηνείες παρά στη δημιουργία ενός ενιαίου συνόλου. Και υπήρξαν αρκετοί όμορφοι χορογραφικοί συνδυασμοί, με ωραιότερο όλων το τρίο στο «όνειρο» της δεύτερης σκηνής.

Στη διανομή της πρώτης παράστασης της 19ης Δεκεμβρίου, η Νατάσα Σιούτα ενσάρκωσε με απόλυτη συνέπεια την Γκέρτα. Με το χαμόγελο της καλοσύνης, τη φυσική χάρη της κίνησης, την απόλυτη άνεση της χορεύτριας που έχει ξεπεράσει τις τεχνικές δυσκολίες της κλασικής και νεοκλασικής μπαλετικής παιδείας, κατάφερε να δώσει ζωή και συναίσθημα στον ρόλο. Ο Γιώργος Βαρβαριώτης στάθηκε δίπλα της απλός, προσιτός Κάι, χρωματίζοντας τον χαρακτήρα με λογικές λεπτομέρειες. Βασιλική κι αγέρωχη, η Αλίνα Στεργιανού σαν βασίλισσα του χιονιού ήταν απόλυτα πειστική με τα σπαθάτα tours pique και tours fouettees της. Πάντα κομψή και άνετη, η παρουσία του Γιάννη Ντοντσάκη σαν καβαλιέρου της βασίλισσας έδωσε κάποιες ξεχωριστές στιγμές. Η Αιμιλία Γάσπαρη σαν Τριαντάφυλλο στο τρίο ήταν συναρπαστική μαζί με το νέο απόκτημα του Μπαλέτου, τον τεχνικότατο Ιχάρ Σιάντζκο από το Μινσκ της Λευκορωσίας και τον Στράτο Παπανούση, με ωραία εμφάνιση και καλά tours, δίχως όμως ξεκάθαρη positions. Θαυμάσια χορεύτρια η Ευρυδίκη Ισαακίδου, επέδειξε τα φυσικά της χαρίσματα και τη γερή τεχνική της στον ρόλο του «Σατανά» με το θεαματικό «Ακόλουθό» της Φώτη Διαμαντόπουλο και τον λιγότερο εντυπωσιακό Εκτωρα Μπολάνο. Ξεχωριστό ζευγάρι η Βάσια Μπιζιντή με τον Θανάση Σολωμό «Χρυσοί Πρίγκιπες», ενώ η Χριστίνα Δογάνη (Καλοκαίρι) ήταν απογοητευτική χορευτικά. Τεχνική, δυναμική και διασκεδαστική η Μήτση Στεργιανού.

Πόσο ωραιότερα θα προβαλλόταν το Μπαλέτο, αν υπήρχαν τα καλόγουστα σκηνικά και κοστούμια στα οποία μας έχουν συνηθίσει οι δικοί μας συμπατριώτες. Αυτά που είδαμε του Κλάους Χέλενσταϊν, κακόγουστα σε χτυπητά χρώματα, όπως και το γελοίο τριαντάφυλλο στη στέγη ενός σπιτιού. Ισως ταιριάζουν σε χώρες με άλλης αισθητικής αντίληψης θεατές.