Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

48ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Ο Γαβράς γυρίζει σπίτι

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΡΟΥΖΑΚΗ

Η πρώτη ελληνική ταινία που ετοιμάζει ο διεθνής συμπατριώτης μας Κώστας Γαβράς και η άφιξη στη Θεσσαλονίκη του αινιγματικού κυρίου Τζον Μάλκοβιτς ήταν αναμφισβήτητα δυο από τα σημαντικότερα γεγονότα του 48ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου, το διήμερο που πέρασε. Προσωπικότητες διεθνούς κύρους αμφότεροι, διάλεξαν τη Θεσσαλονίκη για να ανακοινώσουν τα επόμενα σχέδιά τους.

Ο Τζον Μάλκοβιτς, που έφτασε στο φεστιβάλ με την ιδιότητα του παραγωγού (για το «Juno» της Τζέισον Ράιτμαν) έδωσε χθες το μεσημέρι ένα master class, ενώ το βράδυ σε ειδική τελετή στο «Ολύμπιον» τιμήθηκε με τον «Χρυσό Αλέξανδρο» για το σύνολο της καριέρας του.

Ο Κώστας Γαβράς με τη σύζυγό του. «Ο ηθοποιός που ψάχνουμε να βρούμε, ελπίζω ότι θα έχει την εσωτερική και εξωτερική ομορφιά του Κώστα», είπε η Μισέλ Ρέι Γαβρά

Ειρωνικός είναι, προφανώς, ο τίτλος «Eden is West» («Η Εδέμ είναι η Δύση») που ετοιμάζει ο Κώστας Γαβράς με συμπαραγωγό χώρα την Ελλάδα. Πρόκειται για μια γαλλο-ελληνική συμπαραγωγή της KG Productions και της Odeon, οπότε βάσει της ευρωπαϊκής σύμβασης συμπαραγωγών θα είναι η πρώτη ταινία του σκηνοθέτη που θα έχει ελληνική υπηκοότητα.

Το «Ζ», η κορυφαία πολιτική ταινία για τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη, που γύρισε, μεσούσης της χούντας, στην Αλγερία και αλλού, είχε απλώς ελληνικό θέμα. Θα ήταν αστείο να ισχυριστούμε ότι η τότε σκοτεινή και ανελεύθερη πολιτική ηγεσία της χώρας θα ήθελε να έχει οποιαδήποτε σχέση με το φιλμ του Γαβρά.

Η νέα του ταινία είναι η σύγχρονη ιστορία «ενός νέου λαθρομετανάστη, του Ηλία, που διασχίζει την Ελλάδα για να φτάσει στο Παρίσι, την πόλη των ονείρων του», είπε ο σκηνοθέτης, «αλλά και το road movie ενός σύγχρονου Οδυσσέα. Με μόνη διαφορά ότι δεν θέλει να επιστρέψει στην Ιθάκη, αλλά να βρει τη δική του Ιθάκη».

Τα ερωτήματα ήταν αρκετά προς τον σκηνοθέτη. Είναι αυτοβιογραφική ταινία; -ο ίδιος έφυγε μετανάστης από την Ελλάδα για το Παρίσι. Θα έχει το ύφος ντοκιμαντέρ; Θα παίξουν Ελληνες ηθοποιοί;

Το σενάριο, που έγραψε μαζί με τον Ζαν Κλοντ Γκρίνμπεργκ (συνεργάτη του στο «Τσεκούρι» και το «Αμήν») είναι πρωτότυπο και όχι αυτοβιογραφικό. Ο Γαβράς τόνισε ότι πρόκειται για μια αλληγορική ταινία, βασισμένη όμως σε ρεαλιστικά γεγονότα που αφορούν τη σύγχρονη μετανάστευση. Οσο για το δικό του ταξίδι, από την Ελλάδα προς το Παρίσι, είπε: «Τότε η κατάσταση για τους μετανάστες ήταν πιο εύκολη. Αρκούσε να γραφτείς ως φοιτητής στη Σορβώννη για να μείνεις στη Γαλλία, ενώ έβρισκες ευκολότερα δουλειά. Σήμερα τα πράγματα άλλαξαν προς το χειρότερο».

Η αλληγορική διάσταση της ταινίας ενισχύεται και από την παρουσία ενός μάγου, ο οποίος επισημαίνει μεταφορικά ότι η κατάσταση στον κόσμο είναι τέτοια, ώστε χρειάζεται ένας μάγος για να γίνει καλύτερη.

Ταινία του Γαβρά χωρίς πολιτική διάσταση δεν μπορεί να υπάρξει. «Δεν μπορούμε να απαλλαγούμε από την πολιτική», διαπίστωσε ο ίδιος και εξήγησε ότι η πολιτική στο φιλμ, το οποίο διαδραματίζεται σε τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες, επικεντρώνεται «στον τρόπο που η δυτική κοινωνία υποδέχεται τους μετανάστες».

Τα γυρίσματα (σε Αλπεις, Παρίσι, Κρήτη, Ελευσίνα) με πολυεθνικό καστ θα ξεκινήσουν την άνοιξη, ενώ αναζητείται σε Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία και αλλού ο ηθοποιός που θα υποδυθεί τον βασικό ήρωα.

Σεμνός αλλά με το διαβολικό χαμόγελο, που έχει γίνει σήμα κατατεθέν του, ο Τζον Μάλκοβιτς δήλωσε για την υποκριτική του οδό: «Η μέθοδός μου είναι η απόρριψη όλων των μεθόδων»

Στο μυαλό του Τζον Μάλκοβιτς

Μη νομίζετε ότι είναι και το πιο εύκολο εγχείρημα στον κόσμο, να μπεις, δηλαδή, στο μυαλό του ηθοποιού, σκηνοθέτη και παραγωγού Τζον Μάλκοβιτς, ακόμα κι όταν ο ίδιος βρίσκεται απέναντί σου. Σεμνός, σιβυλλικός, με ξυρισμένο κεφάλι και διαβολικό χαμόγελο, απαντούσε σε πλήθος ερωτημάτων.

Ποια θέματα κεντρίζουν το ενδιαφέρον του όταν σκηνοθετεί; «Οι ιστορίες που αγαπώ και θα 'θελα να δω στο σελιλόιντ», απάντησε κοφτά. Ενώ για τον τρόπο που προσεγγίζει ένα ρόλο στο θέατρο ή το σινεμά, είπε: «Οταν ξεκίνησα να παίζω, η μέθοδός μου ήταν η απόρριψη των μεθόδων που υπήρχαν. Δεν ήθελα να ακολουθώ αποκλειστικά μια τεχνική, κατά την παράδοση της αγγλικής σχολής, ούτε όμως και μια κοθοδηγούμενη μέθοδο, όπως το Actors Studio. Από τότε προσπαθώ να δημιουργώ κάτι ζωντανό σε κάθε γύρισμα είτε κάνουμε ένα, είτε τριακόσια».

Αναφέρθηκε επίσης στις διαφορές μεταξύ των ηθοποιών του θεάτρου και του σινεμά μ' ένα αρκετά ποιητικό παράδειγμα. Τους χαρακτήρισε «μακρινούς συγγενείς» και εξήγησε: «Ενας πιανίστας κι ένας σαξοφωνίστας είναι και οι δύο μουσικοί. Οντας καλός πιανίστας μπορείς ίσως να παίξεις σαξόφωνο αλλά κανείς δεν σου εξασφαλίζει ότι θα παίξεις καλό σαξόφωνο».

Μίλησε επίσης για το βάρος της διασημότητας, την ολοκληρωτική αλλαγή που επέφερε η διασημότητα στη δική του ζωή, ενώ στο ερώτημα για το αν είδε τα όνειρά του να γίνονται πραγματικότητα απάντησε: «Οι προβληματισμοί, οι φόβοι και οι χαρές, παραμένουν ίδιες. Οπως και στα 22 μου χρόνια με ανησυχούν τα ίδια πράγματα: αν μια ταινία θα είναι πιο αστεία, πιο δραματική, πιο τραγική, πιο υποφερτή και τελικά πιο καλή».