Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Σε γνωρίζω από την κόψη του ψαλιδιού την τρομερή

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΡΟΥΖΑΚΗ

Ξαναχτύπησαν οι υπερασπιστές των ιερών της φυλής! Λίγα χρόνια μετά την αποκαθήλωση του «βλάσφημου» έργου του Τιερί ντε Κορντιέ από την έκθεση «Outlook» (2003), η Αστυνομία μπουκάρισε σε ελληνική έκθεση, ύστερα από ανώμυμη καταγγελία για προσβολή της δημοσίας αιδούς και των εθνικών συμβόλων, και αφαίρεσε βίαια έργο τέχνης. Το απαράδεκτο περιστατικό συνέβη το μεσημέρι του Σαββάτου στις εγκαταστάσεις της HELEXPO (Κηφισίας 39, Μαρούσι) στον χώρο που φιλοξενούνταν μέχρι χθες η εικαστική διοργάνωση ArtAthina. Στο στόχαστρο βρέθηκε άτιτλο βίντεο της σκηνοθέτιδας και πανεπιστημιακού Εύας Στεφανή. Την οργή των εθνικιστικών κύκλων προκάλεσαν τα 40 δευτερολέπτα του βίντεο της καλλιτέχνιδας, στο οποίο διακρίνεται αμυδρά, μέσα από κλειδαρότρυπα, το αιδοίο μιας γυναίκας και ακούγονται τα πρώτα μουσικά μέτρα του εθνικού ύμνου.

Πρώτη αντίδραση για τη λογοκρισία στον χώρο της ArtAthina» χθες. Ο καλλιτέχνης Γιάννης Ζιώγας κατέβασε τα έργα του για να καταγγείλει την αφαίρεση του έργου της Στεφανή

Ο υπουργός Πολιτισμού Γιώργος Βουλγαράκης με δήλωσή του καταδικάζει μεν το περιστατικό, κρατά όμως αποστάσεις ασφαλείας για ευνόητους λόγους: «Η ArtAthina είναι ένας σπουδαίος θεσμός, που τελεί υπό την αιγίδα του ΥΠΠΟ και έχει την υποστήριξή του. Το συγκεκριμένο έργο δεν είναι σύμφωνο ούτε με την αισθητική ούτε με τις αρχές μου, πλην όμως κάθε καλλιτέχνης φέρει το βάρος της υπογραφής του, συνεπώς οι καλλιτέχνες έχουν τη δυνατότητα και την ελευθερία της δημιουργίας και οι πολίτες το δικαίωμα να απορρίπτουν ή όχι ό,τι πιστεύουν πως προβάλλει τα εθνικά μας σύμβολα».

Οι αστυνομικοί εισέβαλαν στο χώρο χωρίς να ενημερώσουν τους υπεύθυνους της διοργάνωσης, αφαίρεσαν το έργο και συνέλαβαν τον γενικό διευθυντή της ArtAthina Μιχάλη Αργυρού, που πέρασε τη νύχτα του Σαββάτου στο Τμήμα Αμαρουσίου και αφέθηκε ελεύθερος χθες. Σήμερα στις 12 το μεσημέρι θα πάει αυτόφωρο.

Ταραγμένη και έκπληκτη για το περιστατικό δήλωσε σε τηλεφωνική συνομιλία μας η Εύα Στεφανή από τη Γερμανία όπου βρίσκεται, πληροφορούμενη μάλιστα ότι καταζητείται.

Εύα Στεφανή

«Θεωρώ απαράδεκτο να αφαιρείται βίαια ένα έργο τέχνης από έκθεση», τόνισε. Και αναφέρθηκε στην πολύχρονη ενασχόλησή της με ζητήματα που διερευνούν με κριτικό τρόπο την αντίστιξη μεταξύ του άκαμπτου δημόσιου λόγου και του ιδιωτικού μας κόσμου.

Οι υπερπατριώτες που προκάλεσαν την κατάσχεση του βίντεο δεν έχουν παρακολουθήσει, προφανώς, την πορεία της Στεφανή, που θεωρείται κορυφαία κινηματογραφίστρια, έχοντας δημιουργήσει από νεαρή ηλικία σχολή στο δημιουργικό ντοκιμαντέρ με σημαντικά διεθνή βραβεία. Η σχέση δημόσιου λόγου και ιδιωτικού την απασχόλησε και στο παλαιότερο ντοκιμαντέρ της, «Ακρόπολις»: Είχε αντιπαραβάλει πομπώδη, ρητορικά και αντιδραστικά κλισέ για το μνημείο σε ήπιες προρνογραφικές εικόνες της δεκεατίας του ,60. Ενα ακόμη έργο της, η «Τρύπα», για την ερωτική συνεύρεση ζευγαριού είχε ενοχλήσει επισκέπτες στην παρουσίασή του τον Μάρτιο του 2006, στο Λουτρό των Αέρηδων.

Την απαράδεκτη κατάσχεση του έργου σχολίασε και η Νάντια Αργυροπούλου, επιμελήτρια της έκθεσης Σύγχρονη Ελληνική Σκηνή. «Το έργο παρουσιάστηκε στο πλαίσιο μιας πολύ συγκεκριμένης διοργάνωσης και συνοδευόταν από ευδιάκριτη προειδοποίηση για το ακατάλληλο περιεχόμενο για να διαφυλαχθούν τυχόν ευαισθησίες του κόσμου. Δεν εκτέθηκε στην πλατεία Συντάγματος ή μέσα σε σχολείο. Η αναστάτωση που προκλήθηκε εξυπηρετεί άλλους στόχους από τη διαφύλαξη της δημόσιας αιδούς».

Από «Το φιλί», προηγούμενο έργο της Εύας Στεφανή με ερωτικό περιεχόμενο

«Προσβλητικό για τον χώρο της τέχνης», χαρακτηρίζει το γεγονός και ο καλλιτεχνικός διευθυντής της ArtAthina Χρήστος Σαββίδης. «Αυτά τα θέματα έχουν λυθεί προ πολλού. Με καλύπτει η απόφαση του Συνηγόρου του Πολίτη, η οποία αφορούσε το προηγούμενο κρούσμα λογοκρισίας με το Outlook. Ο ιστορικός τέχνης Ντένης Ζαχαρόπουλος εύστοχα υπενθύμισε χθες ότι στον εθνικό ύμνο συμπεριλαμβάνονται και τα λόγια «Χαίρε ω Χαίρε Ελευθεριά». Καταδικάζω ό,τι συνέβη και θεωρώ ότι τα κίνητρα όσων δημιουργούν τέτοιου είδους γεγονότα εξηπηρετούν άλλους σκοπούς».

Ανακοίνωση εξέδωσε και ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αιθουσών Τέχνης: «Θέλουμε να πιστεύουμε ότι στη χώρα μας έχουν περάσει επιτέλους οι εποχές όπου παντός είδους παρεμβάσεις σταματούν και δεσμεύουν την παρουσίαση οποιουδήποτε έργου τέχνης». Τη λογοκρισία και τις διώξεις της ArtAthina κατήγγειλε και το Τμήμα Πολιτισμού του ΣΥΝ.

Ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Τηλέμαχος Χυτήρης, με τη σειρά του δήλωσε: «Ποτέ με το αυτόφωρο δεν επεμβαίνει κανείς στην τέχνη. Η ελευθερία της είναι αδιαπραγμάτευτη ακόμα κι όταν μπορεί να χαρακτηρίζεται από κακό γούστο».

Να σημειωθεί ότι ο πατέρας της Εύας Στεφανή, ο γνωστός ακαδημαϊκός, καθηγητής της Ιατρικής, και πρώην υπουργός Υγείας Κώστας Στεφανής, δέχτηκε χθες αρκετά υβριστικά, ανώνυμα τηλεφωνήματα. Ο ίδιος δήλωσε: «Είμαι υπερήφανος για την κόρη μου και υποστηρίζω ό,τι και να κάνει».

Ερωτήματα προκαλεί και η κλοπή δύο έργων από την ArtAthina, τα βίντεο οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» του Κ. Ρήγου και «Boys Boys» της Ειρήνης Καραγιαννοπούλου.

«Ας μας συλλάβουν όλους»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΡΟΥΖΑΚΗ

Αμεση ήταν η αντίδραση των Ελλήνων καλλιτεχνών στο επεισόδια στην Art Athina. Αμέσως άρχισαν να μαζεύονται υπογραφές «αλληλεγγύης στην Εύα Στεφανή, όχι μόνο για το συγκεκριμένο περιστατικό, αλλά γενικότερα για το έργο και την προσωπικότητά της».

Ανάμεσα στους πρώτους που έσπευσαν να υπογράψουν είναι πολλοί σκηνοθέτες (Θ. Αγγελόπουλος, Π. Βούλγαρης, Ν. Παναγιωτόπουλος, Λ. Βογιατζής, Λ. Παπαστάθης, Κ. Γιάνναρης, Σ. Γκορίτσας, Ν. Περράκης, Ε. Λυγίζος, Γ. Οικονομίδης, Αγ. Φραντζής, Αλ. Βούλγαρης, Ν. Γραμματικός, Στ. Νόλλας, Γ. Λεοντάρης, Μ. Παπαδημητράτος, Ελ. Αλεξανδράκη, Φ. Λαμπρινός), συνθέτες (Στ. Ξαρχάκος, Ν. Κυπουργός), εικαστικοί (Μ. Παντελιάς, Ειρ. Γκόνου, Στ. Ρόκος, Δ. Ρόκος, Μ. Σπηλιόπουλος, Λ. Αλαβάνου, Κ. Βελώνης, Τ. Μακρή), συγγραφείς και εκδότες (Μ. Δούκα, Θ. Καστανιώτης, Θ. Βαλτινός, Δ. Νόλλας, Μ. Φάις, Ε. Σωτηροπούλου, Ι. Καρυστιάνη, Β. Ραπτόπουλος, Αχ. Κυριακίδης, Π. Μάρκαρης) και ηθοποιοί (Λ. Κιτσοπούλου, Αλ. Καλτσίκη, Μ. Αλικάκη, Κ. Τζούμας, Κ. Γέρου, Λ. Μιχαλοπούλου) και ο Αγγελος Δεληβορριάς.

Η κινητοποίηση συνεχίζεται, το e-mail «asmasilavounolous@yahoo.gr» δέχεται νέες υπογραφές. Ενώ σήμερα το βράδυ (8 μ.μ.) σε χώρο του Μεταξουργείου (Ιάσονος 45) ξεκινά μια αυθόρμητη έκθεση, στην οποία θα παίζεται το επίμαχο βίντεο της Εύας Στεφανή και θα εκτίθενται πολλά άλλα έργα τέχνης. Επίσης, το περιοδικό «Fantomas» θα δημοσιοποιήσει στην ιστοσελίδα του www. fantomas.gr το έργο της Στεφανή, καθώς και τη στιγμή της σύλληψης των υπευθύνων της έκθεσης.

ΑΠΟΨΕΙΣ

Λογοκρισία, σε γνωρίζω από την κόψη

ΒΡΥΚΟΛΑΚΙΑΣΕ και πάλι η αλήστου μνήμης λογοκρισία, επέδραμε με την Αστυνομία στην έκθεση «ArtAthina», «συνέλαβε» ένα έργο τέχνης και μαζί τον γενικό διευθυντή της έκθεσης. Η δημιουργός του έργου, Εύα Στεφανή, καταζητείται!

ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ αυτά τα απαράδεκτα στη δημοκρατική Ελλάδα του 2007, όπου είναι απαράδεκτο να περιορίζεται η έκφραση και να διώκονται οι δημιουργοί της τέχνης με όποια δικαιολογία. Δεν κρίνεται η τέχνη από την Αστυνομία, ούτε από την όποια εξουσία και προπαντός δεν λογοκρίνεται και δεν απαγορεύεται.

ΕΚΤΙΘΕΤΑΙ η τέχνη ελεύθερα στην κοινή κρίση των πολιτών. Εσπευσε, όμως, χθες και η εξουσία, διά του υπουργού Πολιτισμού Γιώργου Βουλγαράκη, να καταδικάσει μεν την αστυνομική επιδρομή, αλλά και έμμεσα να τη δικαιολογήσει.

ΑΝΤΙ ΝΑ ΠΑΡΕΙ μια ξεκάθαρη θέση ο κ. Βουλγαράκης και επειδή η έκθεση τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου του, αλλά προπαντός επειδή οφείλει να υπερασπίζεται τον πολιτισμό, αντέδρασε με δήλωση του τύπου «ναι μεν, αλλά».

ΕΙΠΕ ο υπουργός ότι «το συγκεκριμένο έργο δεν είναι σύμφωνο ούτε με την αισθητική ούτε με τις αρχές μου, πλην όμως κάθε καλλιτέχνης φέρει το βάρος της υπογραφής του». Και πρόσθεσε πως οι καλλιτέχνες έχουν «την ελευθερία της δημιουργίας και οι πολίτες το δικαίωμα να απορρίπτουν ή όχι ό,τι πιστεύουν πως προσβάλλει τα εθνικά μας σύμβολα».

ΚΑΤΑΡΓΕΙΤΑΙ, όμως, με τη «σύλληψη» του έργου η ελευθερία της δημιουργίας, αλλά αφαιρείται και από τους πολίτες το δικαίωμα να απορρίψουν ή όχι, κύριε υπουργέ του Πολιτισμού. Γι' αυτό και έπρεπε με παρέμβασή σας να επιστραφεί στην έκθεση το έργο.

ΥΠΑΡΧΕΙ το προηγούμενο με την αποκαθήλωση ως «βλάσφημου» του έργου του ζωγράφου Τιερί ντε Κορντιέ από την έκθεση «Outlook» το 2003 επί κυβερνήσεως ΠΑΣΟΚ (αν και τελικά με τη συναίνεσή του). Ο τότε υπουργός Πολιτισμού Ευάγγ. Βενιζέλος υπερασπίστηκε την απόφαση «αποκαθήλωσης» του έργου, δηλώνοντας ότι «και η τέχνη συναντά ορισμένα όρια, τα οποία θέτει είτε ο νόμος είτε η κοινωνική δεκτικότητα». Απαντήσαμε τότε ότι η ελευθερία της τέχνης και της έκφρασης δεν έχει όρια, απλούστατα δεν υπάρχει κανείς που μπορεί να τα βάλει.

ΕΙΧΕ ΕΚΤΕΘΕΙ διεθνώς η χώρα με εκείνη την «αποκαθήλωση». Το ίδιο και τώρα εκτίθεται, με την επιδρομή λογοκρισίας. Ηδη με ομαδική διαμαρτυρία αντιδρούν καταξιωμένοι άνθρωποι από όλους τους χώρους της τέχνης.

ΑΝΤΙΔΡΩΝΤΑΣ, η Εύα Στεφανή χαρακτήρισε απαράδεκτη την αφαίρεση του έργου της που, όπως είπε, εντάσσεται στην πολύχρονη ενασχόλησή της με ζητήματα που διερευνούν με κριτικό τρόπο την αντίστιξη μεταξύ του άκαμπτου δημόσιου λόγου και του ιδιωτικού μας κόσμου.

ΕΔΕΙΧΝΕ το επίμαχο έργο-βίντεο αμυδρά μέσα από κλειδαρότρυπα το απόκρυφο σημείο γυναίκας και ακούγονταν τα πρώτα μουσικά μέτρα του Εθνικού Υμνου, του Υμνου προς την Ελευθερίαν, την κάθε ελευθερία. Φυσικά και της τέχνης, την οποία θα υπερασπιζόταν, αν είχε κληθεί ως μάρτυρας ο Διονύσιος Σολωμός.

ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ οι υπερπατριώτες λογοκριτές να εγκαλέσουν και τον Οδυσσέα Ελύτη για βλασφημία που διέπραξε με τον στίχο του: «Ενα στήθος νέας γυναίκας είναι ήδη άρθρο μελλοντικού Συντάγματος».