«Τι έγινε, πετάξατε άλλη ρουκέτα στην αμερικανική πρεσβεία; Θα ήταν ιδανικό καλωσόρισμα για τους Laibach». Από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής, λίγο πριν από τις εμφανίσεις τους, ο Ιβάν Νόβακ, φωτιστής, χειριστής βίντεο και εκπρόσωπος της μπάντας αναλαμβάνει να εξηγήσει στη «Ε» πώς οι Laibach χρησιμοποιούν τακτικές του συστήματος για να διασπείρουν το πολιτισμικό τους αντάρτικο. Οπως στο άλμπουμ «Volk», όπου ξεπαστρεύουν με έναν άγριο, ιντάστριαλ ήχο τούς εθνικούς ύμνους των πιο ισχυρών κρατών.
Δηλώνουν, λοιπόν:
Για το άλμπουμ «Volk»: «Η λέξη σημαίνει "λαός", παραδοσιακή κουλτούρα, αλλά στα σλαβικά σημαίνει "λύκος". Τα πιο δημοφιλή τραγούδια, άρα ποπ, είναι οι εθνικοί ύμνοι. Είναι τα απόλυτα ποπ τραγούδια, επειδή είναι απλοϊκά, τα ακούμε συνεχώς και όλοι τα ξέρουν. Αυτή η συλλογή διασκευών σε εθνικούς ύμνους είναι ένα σχόλιο στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα, που κυριαρχείται από τον αγγλοσαξονικό ιμπεριαλισμό. Ετσι, επιλέξαμε τους ύμνους των εθνών που έχουν ή είχαν την τάση να κυριαρχούν πάνω στους άλλους λαούς. Οσο για τον πολιτικό σχολιασμό, οι απλοϊκοί στίχοι, που αφιονίζουν τους λαούς, αποκαλύπτουν μόνοι τους τη φενάκη».
Για την τεχνική τής προβοκάτσιας: «Αν ως καλλιτέχνης δεν χρησιμοποιείς ως όπλο την πρόκληση, είσαι ψοφίμι από κάθε άποψη. Ετσι εμείς, ξεκινώντας, χρησιμοποιήσαμε σαν όνομα το γερμανικό όνομα της Λιουμπλιάνας, το Laibach. Μια λέξη που ήταν απαγορευμένη από τότε που αποχώρησαν τα ναζιστικά στρατεύματα από τη χώρα, στο τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, παρ' όλο που το όνομα υπάρχει από τον 10ο αιώνα».
Για το NSK: «Μεταφράζεται ως Νέα Σλοβενική Τέχνη. Οταν η κυβέρνηση του Τίτο απαγόρευσε την χρήση του ονόματος Laibach, επινοήσαμε το NSK, ένα καλλιτεχνικό κίνημα με ζωγράφους, κινηματογραφιστές, ηθοποιούς και μουσικούς, που άλωσε την καλλιτεχνική κίνηση της Σλοβενίας. Το ουτοπικό κράτος ιδρύθηκε το '92 στη Μόσχα, όπου, καθώς η ΕΣΣΔ κατέρρεε, εμείς πραγματοποιούσαμε μια εγκατάσταση στην Κόκκινη Πλατεία, σκεπάζοντάς τη με μαύρο ύφασμα και δημιουργώντας τη δική μας Μαύρη Πλατεία. Το NSK δεν έχει έδαφος, ούτε σύνορα, και δέχεται τον καθέναν ως πολίτη του».
Για την εικόνα τού ολοκληρωτισμού: «Μέσα από τέτοιες εικόνες ολοκληρωτισμού επιθυμούμε να προβληματίσουμε το κοινό για την ελευθερία της τέχνης: για το ποια δηλαδή είναι τα όρια ανάμεσα στην τέχνη και την ιδεολογία. Δεν μας νοιάζει τόσο η τέχνη, όσο η ελευθερία στο δεδομένο πολιτικό και οικονομικό σύστημα. Ετσι, αν θες να πετύχεις στην ποπ σκηνή, πρέπει να ακολουθείς συγκεκριμένα πρότυπα. Σ' αυτόν τον κατάφωρο ολοκληρωτισμό τής ποπ κουλτούρας, εμείς απαντάμε με την εικόνα των ναζί και του Στάλιν. Προτάσσουμε αυτήν την αντίφαση ανάμεσα στην ελευθερία της τέχνης και την ιδεολογία της αγοράς».
Για την κατηγορία περί εθνικισμού: «Είναι γελοία - δεν είμαστε καν Σλοβένοι. Εχουμε αρνηθεί εδώ και χρόνια την εθνική μας ταυτότητα. Και δεν θέλαμε να ταυτιστούμε με κανένα πολιτικό σύστημα. Γι' αυτό φτιάξαμε το δικό μας ουτοπικό κράτος».
Για τις διασκευές: «Δεν πιστεύουμε στον ορθολογισμό της ποπ μουσικής. Από την αρχή δεν είχαμε καμία πρόθεση να δημιουργήσουμε μερικά ακόμα ποπ τραγούδια, αντίθετα, πιστεύοντας ότι ένα τραγούδι έχει πολλά επίπεδα, θελήσαμε να τα αναδείξουμε. Και δεν καταλαβαίνω γιατί εκπλήσσεται τόσο πολύ το κοινό».
Για τις επιρροές: «Τίτο, Τότο, Τατί, Τούτου. Μινιμαλιστικό και ντανταϊστικό. Ο στρατάρχης Τίτο, αντάρτης και μετά μεγάλος πολιτικός ηγέτης. Ο Τότο είναι ο παλιός Ιταλός κωμικός. Ο Ζακ Τατί ήταν ο πρωτοπόρος κινηματογραφιστής, πρόδρομος του μοντερνισμού. Και ο Ντέσμοντ Τούτου, ο Αφρικανός ιερέας που απέδειξε ότι η θρησκεία μπορεί να αναδειχθεί σε απελευθερωτική δύναμη».
*Οι Laibach παίζουν σήμερα στο κλαμπ «Fuzz» (Βουλιαγμένης 22 - έναρξη 21.30 - εισιτήριο 30 ευρώ) και αύριο στην «Υδρόγειο», στη Θεσσαλονίκη (έναρξη 21.30 - εισιτήριο 25 ευρώ ).