Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Σάββατο βράδυ - Κυριακή πρωί

Κάτι μου θυμίζεις

Με τον ΣΤΑΘΗ ΤΣΑΓΚΑΡΟΥΣΙΑΝΟ

Και κάναμε μαζί φαντάροι; Η φωτογραφία μιας φιλίας που άνθισε ανάμεσα στους δύο πολέμους. Τυχαία, από το Ιντερνετ.

Εχω ένα τεράστιο πρόβλημα. Δεν αναγνωρίζω καθόλου εύκολα πρόσωπα. Μου έχει τύχει σε ένα πάρτι να μου παρουσιάσουν μια γυναίκα με την οποία συνεργαζόμουν το πρωί και να πέσω στην αγκαλιά της λέγοντας: «Πω πω, πόσα χρόνια έχουμε να τα πούμε!». Το καλοκαίρι συνομιλούσα με έναν φίλο και μας πλησίασε μια γυναίκα, που τυχαίνει να είναι και διάσημη, με έπιασε φιλικότατα από το μπράτσο και την κοιτούσα αποσβολωμένος. «Σου ζητώ χίλια συγγνώμη», της ψιθύρισα, «αλλά δεν θυμάμαι ποια είσαι». Με κοίταξε σοκαρισμένη. Ηταν η γυναίκα τού φίλου με τον οποίο συνομιλούσα. Είχαμε φάει μαζί πριν από περίπου έναν μήνα.

Δεν μπορώ να σας περιγράψω την αμηχανία και τις παρεξηγήσεις που έχω καταπιεί εξαιτίας αυτής της αναπηρίας. Για να το κουκουλώσω συνήθως αντιδρώ με μια σπασμωδική, υπερβολική φιλικότητα: πέφτω στην αγκαλιά του άλλου, τον κοιτάω με λατρεία και λέω μερικές γενικότητες: «Τι κάνεις;», «Ολα καλά;», «Καιρό έχουμε να τα πούμε» κ.λπ. 'Η το αντίθετο: κάνω το ούφο. Στο δρόμο προχωράω κοιτάζοντας στο υπερπέραν, κι αν τύχει κανείς να μου μιλήσει, κυριολεκτικά ηλεκτρίζομαι, είναι σαν να βγαίνω από την ασφάλεια της ρέμβης μου σε ένα πάμφωτο ελεγκτήριο όπου δεκάδες άνθρωποι, δίχως πρόσωπα, με χαιρετάνε με διαβολικές φιλοφρονήσεις -περίπου όπως τα νεκρά παιδιά καταδιώκουν στη φριχτή εκκλησιά τον παραφρονημένο «Λαμπρό» και του επαναλαμβάνουν Χριστός Ανέστη! Χριστός Ανέστη!

Ετσι, τις περισσότερες φορές, προσπερνάω ανθρώπους που τους ξέρω, αδυνατώντας να εστιάσω στα πρόσωπά τους -με αποτέλεσμα να θίγονται, επειδή με θεωρούν σνομπ και υπεροπτικό. Στην πραγματικότητα πάσχω από μια πολύ διαδεδομένη ασθένεια που ονομάζεται προσωπαγνωσία, και η οποία για πρώτη φορά ορίζεται και οριοθετείται στο τελευταίο τεύχος του «American Journal of Medical Genetics, Part Α». Διαβάζοντας μια σύνοψη της μελέτης στο «Time», ένιωσα τέτοια ανακούφιση που οι ώμοι μου κατέβηκαν τρεις πόντους. Ενας στους πενήντα ανθρώπους πάσχει από κάτι ανάλογο -λέει το άρθρο: οι πιο πολλοί έχουν μια ελαφρά δυσκολία πρόσληψης, υπάρχουν όμως και βαρείες περιπτώσεις ανθρώπων που δεν αναγνωρίζουν πρόσωπα της οικογένειάς τους (χωρίς να είναι ψυχικά ασθενείς) κι ακόμη περισσότερο δεν μπορούν να αναγνωρίσουν το δικό τους πρόσωπο! Υπάρχουν άνθρωποι που αν βρεθούν σε ένα πηγμένο ασανσέρ δεν ξέρουν ποιο από τα πρόσωπα που βλέπουν στον καθρέφτη είναι δικό τους -πρέπει να κάνουν μούτες για να καταλάβουν. Ισως ακούγεται αστείο, αλλά είναι βασανιστικό.

Οι επιστήμονες δεν ξέρουν πώς ακριβώς ο εγκέφαλος αναγνωρίζει τα πρόσωπα -ξέρουν όμως ότι αυτή η λειτουργία που συναγείρει πολλά και ετερόκλητα μέρη του εγκεφάλου είναι μια μύχια, ενστικτώδης κίνηση επιβίωσης: αναγνωρίζοντας πρωτίστως το πρόσωπο της μάνας του, που του δίνει την τροφή, το παιδί βρίσκει τρόπο να επιζήσει. Το δεύτερο πράγμα που μπορεί να ξεχωρίσει είναι τα αντρικά από τα γυναικεία πρόσωπα!

Η έρευνα δεν λέει εάν υπάρχει τρόπος να γιατρευτούν οι πάσχοντες του είδους μου. Νομίζω, όχι. Είναι όμως αρκετό, προς το παρόν, να μάθει ο κόσμος ότι αυτές οι απροσδόκητες «σνομπ» συμπεριφορές, που ανέφερα αρχικά, δεν είναι κινημένες από ψήλωμα του νου και ψωροπερηφάνια, αλλά από ένα ακόμα ελαττωματικό εξάρτημα στο μέγα εργοστάσιο της σκέψης και της μνήμης.

Jesus rides on your mobile

*Οπως βλέπετε, η Εκκλησία γρηγορεί. Και δεν ορρωδεί προ ουδενός. Ιδού ωραία εικονίδια να τα «κατεβάσεις» και να τα έχεις στο κινητό σου. Ο πατήρ Παΐσιος (αναγράφεται όσιος), η Γλυκοφυλούσα (έτσι ανορθόγραφα), ο Αγιος Φανούριος και η Αγία Μαρίνα, μεγάλη η χάρη της, που λευτερώνει τους δαιμονισμένους. Αμήν, ρε αλητάμπουρες.

La Televizione

Παρακαλώ πότε να 'ρχεται το βράδυ (εκείνη η ώρα η γνωστή)

* Ενα ντοκιμαντέρ για τον Λέοναρντ Κοέν, αυτήν την εβδομάδα στους κινηματογράφους της Αθήνας. Γεράκος. Τον βλέπω στη φωτογραφία. Πώς διαχειρίζεται κανείς το αχανές, θολό γήρας; Επαθε κατάθλιψη, έγινε καλόγερος του ζεν, έγραψε ποίηση, κοιμήθηκε με πολλές γυναίκες, έγραψε μικρά αριστουργήματα - και μετά; Πώς ζεις όταν το ταλέντο σιγά-σιγά ατροφεί, ξυπνάς και δεν σε δονεί εκείνη η παλιά αγωνία, ο δαίμονας στα σπλάχνα... αλλά θες μόνο να κάτσεις δίπλα στο παράθυρο, λουσμένος στο πρωινό φως και να πιείς τον καφέ σου; Βαθεία, πλατειά κατάθλιψη που ούτε καν ονομάζεται έτσι. Αυτό είναι το γήρας. Τουλάχιστον το γήρας του Λέοναρντ, με την πικρή γνώση στα μάτια, το ελαφρώς συγκαταβατικό χαμόγελο, την αντρική ερημιά. Μόνο ο Λαρς φον Τρίερ τον κατάλαβε πολύ - σε αυτά τα 20 δευτερόλεπτα του «Δαμάζοντας» που έδειξε ένα βρεγμένο τοπίο, με υπόκρουση ένα παλιό τραγούδι του, νομίζω το «Σούζαν». Δεν είναι σπουδαία η ταινία, λένε, αλλά θα πάω να τη δω. Χαλάλι. Βγαίνουν τόσο σπάνια στην πιάτσα τέτοιοι καλλιτέχνες, τέτοιοι άνθρωποι.

* Χάρηκα επίσης πολύ με την «αποκατάσταση» της Ελεν Μίρεν στη Βενετία. Ηταν, νομίζω, λάθος της η συμμετοχή της στον «Καλιγούλα» του Τίντο Μπρας. Ο Μπρας δεν είχε να χάσει τίποτα, πάντα φλέρταρε με το πορνό - ο μεγαλοϊδεατισμός του Γκουτσιόνε τού ήρθε κουτί. Αυτή όμως ήταν μια σπουδαία σεξπιρική ηθοποιός- το να εμφανίζεται κοτσονάτη μεταξύ πεολειχιών ήταν σκέτη θλίψη. Αλλά το ταλέντο είναι ο πιο δυνατός καφές. Αργά ή γρήγορα συνέρχεσαι. Παίζοντας τη Βασίλισσα Ελισάβετ, ακόμα κι από τις φωτογραφίες βλέπεις ότι υπήρξε μεγάλη και καίρια. Είναι καλό να είσαι παράτολμος και ασεβής, ιδίως όταν είσαι τζίνιους, αλλά υπάρχει και όριο: η πεποιημένη «τόλμη» χάριν των φράγκων, μαθηματικώς, τρώει από τα έτοιμα και δεν σε οδηγεί πουθενά.

* Ο καλύτερος ίσως ποπ interviewer της Αγγλίας, ο Piers Morgan, παίρνει συνέντευξη στο τελευταίο «GQ» από την Πάρις Χίλτον. Από πολλές απόψεις, αυτό το κομμάτι είναι ένα δίδαγμα. Δείχνει ότι όντως όλα τα ζητήματα λαϊκής κουλτούρας έχουν ψωμί αν αντιμετωπιστούν σοβαρά, γιατί καθρεφτίζουν την κατάσταση της κοινωνίας. Δείχνει επίσης ότι πίσω από τις περσόνες της τσιχλόφουσκας, τύπου Πάρις, ενδέχεται πολλές φορές να κρύβεται μια μεθοδική επιχειρηματίας, που ξέρει να χειρίζεται καλά εκείνους που νομίζουν ότι τη χειρίζονται. Φαντάζομαι, κάτι τέτοιο νομίζει ότι κάνει ο Χατζηνικολάου, όταν συνομιλεί με ύφος καθηγητή από γυμνάσιο της Πρέβεζας με τη συγκλονιστική Ελλη Κοκκίνου ή τη δραματική Πέγκυ Ζήνα. Μόνο που δεν κρατά εκείνη τη σωτήρια απόσταση που θα τον κάνει να δει καθαρά το φαινόμενο και να το προβάλει πάνω στα φαινόμενα της κοινωνίας. Ουσιαστικά συμφύρεται με τις τραγουδιάρες και καταλήγει σε ένα εμετικό πρίμο σεκόντο. Αυτή η συνέντευξη της Πάρις Χίλτον, όπως και όλες οι συνεντεύξεις που δημοσιεύει π.χ. η «Guardian» με ποπ είδωλα (τις προάλλες είχε τον -σιτεμένο πια- πρωταγωνιστή τού «Baywatch») είναι η δόξα και η ελευθερία της καλής δημοσιογραφίας που θεωρεί, ό,τι υπάρχει, αντικείμενό της, αρκεί να το βλέπει από το ύψος τής στοχαστικής ματιάς.

* Σήμερα, βλέπω, έχω όρεξη για θεωρία.