Ελευθεροτυπία - Πώς φουσκώνει η τιμή της βενζίνης

Τα στοιχεία της Κομισιόν δείχνουν ότι η τιμή της αμόλυβλης -προ φόρων- είναι η τρίτη πιο υψηλή πανευρωπαϊκά (μετά την Ολλανδία και τη Μάλτα). Ο φόρος, υψηλός αλλά λιγότερος από άλλες χώρες, συγκρατεί τις τελικές τιμές χαμηλότερα από άλλες χώρες της Ε.Ε.

Ούτε από αυτό το μέτωπο όμως τα νέα είναι καλά, αφού η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί για σταδιακή αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης (φέτος κατά 5%) τη στιγμή που η μέση τιμή της αμόλυβδης ήδη έφτασε τα 1,039 ευρώ.

Οι τιμές που αγοράζουν τα ελληνικά διυλιστήρια είναι αντίστοιχες με αυτές της Ιταλίας καθώς έχουμε σχεδόν κοινούς προμηθευτές και παραπλήσιο κόστος μεταφοράς. Ωστόσο, τον τελευταίο χρόνο σύμφωνα με μετρήσεις της Eurostat, οι ανατιμήσεις στις τιμές χονδρικής πώλησης των καυσίμων έφτασαν στην Ελλάδα στο 32%, έναντι μόνο 19,4% μέσης αύξησης στη γειτονική χώρα

Η βενζίνη, πριν καταλήξει στο ντεπόζιτο του αυτοκινήτου μας, περνάει από τρία χέρια. Πρώτα από τα διυλιστήρια, τα ΕΛΛ.ΠΕ. και τη MotorOil. Ακολουθούν οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών (συνολικά 19) και τέλος οι πρατηριούχοι που σήμερα ξεπερνούν τους 8.000.

Πολλά πρατήρια

Η χώρα μας μάλιστα έχει μια από τις μεγαλύτερες αναλογίες πρατηρίου καυσίμων ανά κατοίκους (1 για κάθε 1.424 κατοίκους όταν στη Γερμανία είναι 1 ανά 5.357).

Την περασμένη εβδομάδα, τα διυλιστήρια πωλούσαν το λίτρο αμόλυβδης σε τιμές που κινούνταν περίπου στα 0,45 λεπτά, στα οποία περιλαμβάνεται το κόστος παραγωγής και το περιθώριο κέρδους. Τα διυλιστήρια αυτή την περίοδο απολαμβάνουν, παρά τις διακυμάνσεις, πολύ υψηλά περιθώρια κέρδους. Είναι χαρακτηριστικό πως στους ισολογισμούς του 2005 οι δυο όμιλοι (ΕΛΛ.ΠΕ, και Μότορ Οιλ) καταγράφουν αύξηση των καθαρών κερδών (δηλαδή έπειτα από φόρους και δικαιώματα μειοψηφίας) 89,5%. Εφτασαν τα 465,8 εκατ. ευρώ έναντι μόλις 245 εκατ. ευρώ το 2004.

Την προηγούμενη εβδομάδα, τα διυλιστήρια πωλούσαν ένα λίτρο αμόλυβδη βενζίνη σε τιμές γύρω από τα 0,45 λεπτά. Αν προστεθούν φόροι και τέλη, το τίμημα ανεβαίνει στα 0,76. Ενας ακόμα φόρος είναι ο ΦΠΑ που διαμορφώνει το μέσο κόστος στα 0,90.

Μετά έρχονται οι εταιρείες εμπορίας και τα πρατήρια. Υπολογίζεται ότι στο κομμάτι της εμπορίας και τα πρατήρια μοιράζονται περίπου 15 λεπτά. Οι εταιρείες, ανάλογα με την πολιτικής τους, κρατούν ένα ποσό σε κάθε λίτρο (το κέρδος τους το υπολογίζουν σε λεπτά και όχι ως ποσοστό επί της τιμής) και πουλάνε τα καύσιμα στους πρατηριούχους, οι οποίοι δουλεύουν με περιθώρια κέρδους που ξεκινούν από 5%.

Πρέπει να σημειωθεί ότι στην αγορά ένα λεπτό διαφοράς στο λίτρο μεταφράζεται σε πολλά εκατομμύρια ευρώ. Οι εταιρείες εμπορίας, με βάση τους τελευταίους διαθέσιμους ισολογισμούς (2004), είχαν τζίρο 8,17 δισ. ευρώ, 600 εκατ. ευρώ περισσότερα απ' ό,τι έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ μοιράστηκαν προ φόρου κέρδη 150 εκατ.ευρώ.

Οπως αναφέρουν στελέχη εταιριών εμπορίας, το πιο συνηθισμένο «μοίρασμα» είναι 20-30% για την εταιρεία και 80-70% για τον πρατηριούχο. Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις. Οταν οι εταιρείες ψάχνουν μερίδια αγοράς και θέλουν να δελεάσουν τους πρατηριούχους, τότε οι «εκπτώσεις» μεγαλώνουν. Αντίθετα, σε περιοχές που λίγες εταιρείες έχουν ηγετικά μερίδια, όπως συμβαίνει στα νησιά και κάποιες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, τότε δεν δίνουν καμία έκπτωση στους βενζινοπώλες.

Ο ανταγωνισμός

Ειδικά στην Αθήνα και σε ορισμένες μεγάλες πόλεις, όπου ο ανταγωνισμός των εταιρειών είναι μεγάλος, δεν σπανίζουν οι περιπτώσεις όπου πρατήρια-φιλέτα παίρνουν σχεδόν το 100% του κέρδους. Η εταιρεία με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζει προβολή και υψηλότερους όγκους κατανάλωσης που της επιτρέπουν να προμηθευτεί με καλύτερους όρους από τα διυλιστήρια.

Το παιχνίδι των μεριδίων αγοράς είναι και ο λόγος που αρκετά πρατήρια αλλάζουν σήμα, σπάζοντας το συμβόλαιο που έχουν με μια εταιρεία (τα συμβόλαια είναι συνήθως πενταετούς διάρκειας) και αναζητώντας καλύτερες εκπτώσεις και πιστώσεις σε ανταγωνίστριες. Από την άλλη πλευρά, και ορισμένες εταιρείες δημιουργούν δίκτυα δικών τους πρατηρίων προκειμένου να έχουν απευθείας πρόσβαση στην αγορά.

Η αύξηση των τιμών έχει ήδη αρχίσει να προβληματίζει τον κλάδο, καθώς γίνονται εμφανή τα πρώτα σημάδια πτώσης της ζήτησης. Από την άλλη πλευρά, βέβαια περιθώριο κέρδους 5% με την τιμή του λίτρου στα 0,80 ευρώ μεταφράζεται σε κέρδος 4 λεπτών, ενώ με την τιμή πάνω από το ένα ευρώ το αντίστοιχο ποσό είναι 0,52 λεπτά ή 31% περισσότερο...