Ελευθεροτυπία - Πρόταση και για τρίτο αγωγό μέσω Ελλάδος

Μετά τον ελληνο-ιταλικό αγωγό, για την προώθηση του οποίου έρχεται αύριο στην Αθήνα ο ιταλός υπουργός Ενέργειας Σκαγιόλα, και τον ιταλο-ρωσικό αγωγό Σάουθ - Στριμ, που έχει προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις των ΗΠΑ, την περασμένη εβδομάδα η νορβηγική StatoilHydro και η ελβετική EGL κατέθεσαν στην ελληνική Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας την πρότασή τους για έναν τρίτο αγωγό, τον Trans Adriatic Pipeline, με προοοπρισμό και πάλι την Ιταλία.

Η σύνδεση

Ο αγωγός αυτός προτείνεται να συνδεθεί στο ύψος της Θεσσαλονίκης με το χερσαίο σύστημα των ελληνικών αγωγών που διαχειρίζεται ο ΔΕΣΦΑ. Από το σημείο αυτό και επί 200 χιλιόμετρα θα οδεύσει δυτικά προς τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Η κατάληξη στην Ιταλία στην περιοχή του Πρίντεζι θα γίνει υποθαλάσσα, από τις ακτές της Αλβανίας. Το συνολικό μήκος του υπολογίζεται σε περίπου 500 χιλιόμετρα, δηλαδή αρκετά μικρότερος και θεωρητικά οικονομικότερος του ελληνοϊταλικού αγωγού και η δυναμικότητά του 10 δισ. κυβικά, αντίστοιχη των άλλων αγωγών.

Οπως επισημαίνουν οι άνθρωποι της ΤΑΡ στην Ελλάδα, το πλεονέκτημα του ΤΑΡ είναι ότι σε αυτόν συμμετέχει η StatoilHydro, η οποία είναι μέλος της κοινοπραξίας που εκμεταλλεύεται το κοίτασμα του Sah Deniz στην Κασπία με ποσοστό 25%. Από εκεί, ο νορβηγικός ενεργειακός κολοσσός εξασφαλίζει περίπου 5 δισ. κυβικά αερίου το χρόνο. Επιπλέον, η ελβετική EGL έχει ανακοινώσει την κατ' αρχήν συμφωνία με την ιρανική κρατική εταιρεία αερίου για την προμήθεια 5,5 δισ. κυβικών μέτρων αερίου το χρόνο.

Προβάλλουν δηλαδή ότι το δικό τους σχέδιο έχει εξασφαλίσει το δυσεύρετο σήμερα αέριο, σε αντίθεση με τον ελληνοϊταλικό αγωγό, που ακόμη βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το Αζερμπαϊτζάν κ.λπ.

Η άλλη πλευρά χαρακτηρίζει το συγκεκριμένο αγωγό ως ευθέως ανταγωνιστικό του ελληνοϊταλικού. Παρά το ότι δεν έχουν εξασφαλιστεί ακόμη οι αναγκαίες ποσότητες φυσικού αερίου, οι εμπλεκόμενοι στον ελληνοϊταλικό αγωγό θεωρούν ότι το μεγάλο αβαντάζ του τελευταίου είναι η στήριξη που έχει από τις κυβερνήσεις των δύο χωρών, κάτι που δεν έχει, για την ώρα τουλάχιστον, ο ελβετο- νορβηγικός.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η επίσημη ανακοίνωση για τον ΤΑΡ επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι οι εταιρείες προσβλέπουν σε μια άριστη συνεργασία με τις ελληνικές αρχές, έτσι ώστε να πραγματοποιηθεί αυτό το έργο. Αναμένεται δηλαδή ότι η προώθηση του έργου θα αντιμετωπίσει προβλήματα σε επίπεδο ρύθμισης θεμάτων που έχουν σχέση με τη χάραξη, τη διασύνδεση με το ελληνικό δίκτυο κ.λπ. Η επίσημη ανακοίνωση για τον ΤΑΡ αναφέρει και κάτι ακόμη: Οτι «η τελική απόφαση αναφορικά με την επένδυση πρόκειται να ληφθεί το δεύτερο ήμισυ του 2009».

Διαπραγματευτικό όπλο

Στην επισήμανση αυτή εδράζονται εκτιμήσεις, σύμφωνα με τις οποίες οι EGL και StatoilHydro ανακοινώνουν την προώθηση του έργου με τελικό στόχο, όχι τόσο την πραγματοποίησή του, αλλά την αξιοποίησή του διαπραγματευτικά, προκειμένου να εξασφαλίσουν χωρητικότητες στους άλλους αγωγούς (Σάουθ- Στριμ, ελληνοϊταλικός) με αντάλλαγμα την απόσυρση του σχεδίου τους.

Σε κάθε περίπτωση η EGL, που είναι η αντίστοιχη με τη ΔΕΗ εταιρεία ηλεκτρισμού της Ελβετίας, έχει σε εξέλιξη μεγάλο πρόγραμμα κατασκευής σταθμών ηλεκτροπαραγωγής στην Ιταλία, για τους οποίους χρειάζεται αρκετά δισ. κυβ. αερίου το χρόνο.

Οσο για την StatoilHydro, με τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα επιδιώκει να αναβαθμίσει το ρόλο της στην ευρύτερη περιοχή, εκτός από την παραγωγή, και στη διαμετακόμιση ενεργειακών πόρων. Ηδη η νορβηγική εταιρεία συμμετέχει με 8,71% στην κοινοπραξία του πετρελαιαγωγού Μπακού-Τιφλίδα-Τσεϊχάν, που μεταφέρει τα πετρέλαια του Αζερμπαϊτζάν στο μεσογειακό λιμάνι της Τουρκίας.