Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

ΠΟΙΕΣ ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΟΟΣΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Κερδισμένοι και χαμένοι από την κούρσα του πετρελαίου

Του Φ. Γ. ΧΟΪΔΑ

Τα προγνωστικά για σημαντική διόρθωση της τρελής πορείας των τιμών του «μαύρου χρυσού» κάθε άλλο παρά καθησύχασαν τις καταναλώτριες του είδους επιχειρήσεις όλων των κλάδων, που πλέον έχουν αντιληφθεί ότι πρέπει να αναθεωρήσουν τη στρατηγική τους, ώστε να αντιμετωπίσουν μακροπρόθεσμα τις συνέπειες. Ανάμεσα στα δεδομένα που μελετούν είναι ποιες επιχειρήσεις, γιατί κερδίζουν ή χάνουν, και πόσο, από την «πετρελαϊκή κρίση».

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ και της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, από το ακριβό πετρέλαιο ωφελούνται:

*Πρώτοι και καλύτεροι, φυσικά, οι πολυεθνικοί κολοσσοί των πετρελαιοειδών, που ποτέ άλλοτε τα κέρδη τους δεν είχαν φτάσει σε τόσο ιλιγγιώδη ύψη. Το 2007, οι πέντε μεγαλύτεροι όμιλοι του κλάδου συνολικά, οι Exxon-Mobil, Shell, ΒΡ., Total και Chevron κατέγραψαν καθαρά κέρδη πάνω από 100 δισ. δολάρια.

Η παραγωγή

Τα δυτικά μεγαθήρια των πετρελαιοειδών κατέχουν μόνο το 8% των παγκόσμιων κοιτασμάτων και επομένως η αύξηση της παραγωγής, που επιβάλλεται όταν ακριβαίνει πολύ το πετρέλαιο, δεν εξαρτάται τόσο από αυτά όσο από τα κυριότερα πετρελαιοπαραγωγά κράτη.

*Οι παραγωγοί μορφών ενέργειας που δεν βλάπτει το περιβάλλον. Οι επιχειρήσεις αυτές ευνοούνται από το τρίπτυχο ακριβό πετρέλαιο-ραγδαία αύξηση της ζήτησης ενέργειας-έξαρση του κινήματος εναντίον όσων ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

*Οι ειδικευμένοι στις πρώτες ύλες κερδοσκόποι, που με προεξάρχοντα τα περιώνυμα hedge funds πετυχαίνουν ετήσιες αποδόσεις πάνω από 100%. Υπολογίζεται ότι οι κερδοσκοπικές θέσεις τους ανεβάζουν 15-25 δολάρια την τιμή του βαρελιού. Πρέπει δε να επισημανθεί ότι στη δημιουργία της «φούσκας» της τιμής του «μαύρου χρυσού» ενεργό ρόλο παίζουν, μέσω θυγατρικών ποικιλώνυμων funds, οι επενδυτικές τράπεζες της Γουόλ Στριτ, που ορισμένες από τις πιο διάσημες, όπως σε προηγούμενο σημείωμα εκθέσαμε, διακινούν στην προθεσμιακή αγορά μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου από όσο εταιρείες πετρελαιοειδών! Ο μύθος δηλοί ότι: όταν αίφνης, όπως έκανε πρόσφατα, η Goldman Sachs -αλλά και το ρωσικό μεγαθήριο φυσικού αερίου/πετρελαίου Gazprom- «προβλέπει» εκτίναξη στα 150 ή 200 δολάρια το βαρέλι, ουσιαστικά «σπρώχνει» την τιμή προς τα εκεί, «δίνοντας γραμμή» και στους άλλους κερδοσκόπους.

*Οι σιδηρόδρομοι, αφού με την πανάκριβη βενζίνη πολλοί αρχίζουν να τους χρησιμοποιούν για τις μετακινήσεις τους αντί τα Ι.Χ. τους.

Οι κλάδοι που περισσότερο δεινοπαθούν προσπαθούν να αποτιμήσουν τις ζημιές τους και να εντοπίσουν την «αχίλλειον πτέρνα» του ο καθένας. Και να σε αδρές γραμμές η εικόνα:

*Οι επιχειρήσεις οδικών μεταφορών διαπιστώνουν ότι ο συντελεστής «καύσιμο» έχει ανέλθει περίπου στο 30% του κόστους εκμετάλλευσης ενός οχήματος, ενώ μέσα σε ένα χρόνο έχουν αυξηθεί σχεδόν παντού στην Ευρώπη και τα διόδια.

*Οι αεροπορικές εταιρείες, σύμφωνα με στοιχεία της ΙΑΤΑ, τον Μάρτιο, με το πετρέλαιο στα 86 δολάρια το βαρέλι, προέβλεπαν κέρδη 4,5 δισ. δολαρίων σε παγκόσμια κλίμακα για φέτος. Ομως στις 2 Ιουνίου, στις εργασίες της γενικής συνέλευσης της οργάνωσης, με μέση τιμή του αργού στα 106,5 δολάρια, ανακοινώθηκε πρόγνωση για 2,3 δισ. δολάρια ζημιά. Κατά τον γενικό διευθυντή της ΙΑΤΑ Giovanni Bisignani: «Κάθε που ακριβαίνει 1 δολάριο το πετρέλαιο, αυξάνουν 1,6 δισ. δολάρια τα λειτουργικά έξοδα των εταιρειών».

*Η αυτοκινητοβιομηχανία, που βρίσκεται αντιμέτωπη με την αλλαγή της συμπεριφοράς των οδηγών, επιβαρύνεται και από το ότι χρησιμοποιεί υλικά και εξαρτήματα που παράγονται από παράγωγα πετρελαίου. Είναι ενδεικτική για τη θέση του κλάδου η κατά 7% μείωση της κατανάλωσης βενζίνης στις ΗΠΑ.

Προσαρμογή

*Ο τουρισμός προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα, καθώς στην Ευρώπη π.χ. τα ακριβότερα καύσιμα επιβαρύνουν 38% τον προϋπολογισμό των διακοπών, επηρεάζουν το 34% των παραθεριστών στην επιλογή μεταφορικού μέσου, το 29% στην επιλογή προορισμού και το 24% στη διάρκεια του παραθερισμού.

*Η χημική βιομηχανία είναι από τους κλάδους, όπου αμέσως το βάρος από το ακριβότερο αργό μετακυλίεται στον τελικό καταναλωτή. Χαρακτηριστική περίπτωση: ο αμερικανικός κολοσσός Dow Chemical τον περασμένο μήνα ανακοίνωσε αύξηση 20% στην τιμή όλων των προϊόντων του.

Σύντομα αναμένονται αυξήσεις και σε κλάδους όπως των τηλεφωνικών συσκευών, των ηλεκτρονικών ειδών (που χρησιμοποιούν χρώματα και πλαστικό στην αλυσίδα παραγωγής), φυσικά δε και στον κλάδο της οικοδομής και τα δημόσια έργα.

*Ο πρωτογενής τομέας (γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία, υλοτομία) επηρεάζεται πολλαπλώς από το ακριβό πετρέλαιο και μόνο προκειμένου για συγκεκριμένα προϊόντα (π.χ. τα δημητριακά) που η πραγματική ζήτηση μαζί με την κερδοσκοπία αυξάνουν τις τιμές τους, μετριάζεται το πρόβλημα που δημιουργούν τα καύσιμα στους παραγωγούς.