Ελευθεροτυπία - Φόβοι για μείωση της κατανάλωσης

Οι κλυδωνισμοί στις γειτονικές αγορές αποτελούν τον μεγαλύτερο φόβο των ελληνικών επιχειρήσεων. Τα νομίσματα Ρουμανίας, Τουρκίας και Αιγύπτου υποτιμήθηκαν και ίσως πιεσθούν και άλλο λόγω των μεγάλων εμπορικών τους ελλειμμάτων, με αποτέλεσμα το 2007 δεκάδες ελληνικές επιχειρήσεις με παρουσία στις τρεις χώρες να εγγράψουν αρνητικές συναλλαγματικές διαφορές (τα έσοδά τους στην περιοχή ακόμα και αν μείνουν σταθερά θα μεταφράζονται σε λιγότερα ευρώ).

Ο πραγματικός κίνδυνος όμως, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, δεν σταματά εκεί. Το πρόβλημα των γειτονικών αναδυόμενων οικονομιών είναι τα ιδιαίτερα μεγάλα ελλείμματα εμπορικού ισοζυγίου τα οποία χρηματοδοτούνταν τα τελευταία χρόνια από τα κεφάλαια που εισέρρεαν για εξαγορές εταιρειών ή επενδύσεις στο Real Estate. Σε περιβάλλον πιστωτικής κρίσης οι εισροές ξένων επενδυτικών κεφαλαίων σε Βουλγαρία και Ρουμανία, όπου οι τιμές των ακινήτων έχουν ανέβει, κατακόρυφα περιορίζονται με αποτέλεσμα να ασκείται περαιτέρω πίεση στο εμπορικό έλλειμμα και στα τοπικά νομίσματα.

Ενδεικτικό είναι ότι οι τιμές στα επαγγελματικά ακίνητα στη Ρουμανία έχουν σταθεροποιηθεί τους τελευταίους μήνες και είναι πιθανόν να διορθώσουν λόγω της νέας προσφοράς που ήδη πέφτει στην αγορά. Κάτι ανάλογο ίσως συμβεί και στις κατοικίες. Η σταθεροποίηση των ακινήτων και η υποτίμηση των τοπικών νομισμάτων κτυπούν έμμεσα τις τράπεζες, καθώς τα στεγαστικά δάνεια που έχουν εκχωρήσει είναι σε ευρώ και βεβαίως ενυπόθηκα.

Το ερώτημα του ενός εκατομμυρίου δολαρίων είναι αν θα υπάρξει επίπτωση και στην κατανάλωση. Η υποτίμηση του νομίσματος προκαλεί πληθωρισμό και υψηλά επιτόκια, οπότε σύμφωνα με τους ξένους αναλυτές κίνδυνος επιβράδυνσης υπάρχει. Η Citigroup έχει υπολογίσει ότι η κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών ίσως αποκλίνει κατά 10% σε σχέση με τις προβλέψεις για τα κέρδη από τη ΝΑ Ευρώπη.

Ποιοι κλάδοι επηρεάζονται

Η μείωση της κατανάλωσης απασχολεί, βεβαίως, το σύνολο σχεδόν των ελληνικών επιχειρήσεων που τα τελευταία χρόνια επεκτάθηκαν στην περιοχή. Οι ελληνικές επενδύσεις υπολογίζονται σε 15 δισ. ευρώ και έχουν δημιουργήσει ήδη περισσότερες από 200 χιλιάδες θέσεις εργασίας.

Επιχειρήσεις στους τομείς τηλεπικοινωνιών, μετάλλων, τσιμέντου, ένδυσης, καλλυντικών, ηλεκτρικών, χρωμάτων, πρώτων υλών για χημικά κ.ά. θα επηρεασθούν από ενδεχόμενη μείωση της ζήτησης, ιδιαίτερα αν τα κέρδη από τις δραστηριότητες σε αγορές της Νέας Ευρώπης αποτελούν αξιοσημείωτο μέρος (άνω του 20%) της συνολικής κερδοφορίας τους. Αντίθετα, αμυντικότερες λόγω κλάδου είναι οι δραστηριότητες σε τρόφιμα (Coca Cola, Αθηναϊκή Ζυθοποιία, Νίκας, Υφαντής, Vivartia κ.ά.) ή super market.

Οι κλυδωνισμοί στα Βαλκάνια προκαλούν ανησυχία και για τα κέρδη από το real estate, στο οποίο κυρίως επένδυσαν οι Ελληνες και ιδιαίτερα οι εφοπλιστές είτε άμεσα είτε μέσω funds. Σε μια τέτοια περίπτωση θα δημιουργηθούν νέες ευκαιρίες ενόψει του νέου κύματος σύγκλισης με την Ε. Ε. Ηδη η Global Finance προανήγγειλε τη δημιουργία δεύτερου real estate fund για την περιοχή των Βαλκανίων, το οποίο θα εστιάσει τις επενδύσεις του στα Δυτ. Βαλκάνια· θα μπορεί όμως να επωφεληθεί ενδεχόμενης μείωσης τιμών και σε Ρουμανία και Βουλγαρία.