Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Μήνυμα διά αποπομπής

Του ΤΑΣΟΥ ΠΑΠΠΑ

Μπορεί ο ίδιος ο Γ. Παπανδρέου να ήταν αυτός που πρώτος μίλησε για «σκανδιναβικό μοντέλο», αλλά ο Γ. Φλωρίδης ήταν τελικά εκείνος που πρώτος το «πλήρωσε».

Οχι τόσο για την ουσία των δηλώσεών του περί ευελιξίας στην αγορά εργασίας που ισχύει στη Σουηδία ή στη Δανία, όσο για τη συγκυρία υπό την οποία πήρε τη σχετική πρωτοβουλία.

Ο πρώην συντονιστής, οικονομίας του ΠΑΣΟΚ έγινε... «πρώην» συντονιστής διότι ακριβώς δεν υπολόγισε ότι:

* Στα αυξανόμενα φαινόμενα «ερμηνείας» των προθέσεων του Γ. Παπανδρέου, ο πρόεδρος δεν θα αργούσε να στείλει ένα διπλό μήνυμα προς όλους: «Εγώ είμαι το αφεντικό και ουδείς μπορεί να μιλά δεσμευτικά για την πολιτική που θα ακολουθήσει το ΠΑΣΟΚ ως κυβέρνηση».

* Το τρέχον πολιτικό κλίμα και οι ευνοϊκές για το ΠΑΣΟΚ δημοσκοπήσεις δεν επιτρέπουν τη δημοσιοποίηση ζητημάτων που μπορεί να προκαλέσουν τριβές ή να οπλίσουν με επιχειρήματα τον αντίπαλο. Το είπε χαρακτηριστικά κορυφαίο στέλεχος:

«Τώρα που αποκτάμε μερίδιο πολιτικής ανταγωνιστικότητας δεν πρέπει κανείς από εμάς να γίνεται όχημα διασποράς πολιτικής σύγχυσης».

* Αρμόδιος για την κοινωνική πολιτική είναι ο Ευ. Βενιζέλος. Ο Γ. Φλωρίδης μπήκε στα χωράφια του κι έτσι ο πρώην υπουργός Πολιτισμού δεν είχε κανένα πρόβλημα να του κάνει «στεγνό καθάρισμα» από τηλεοράσεως.

Δύο στόχοι από Γιώργο

Με την ελπίδα ότι η υπόθεση Φλωρίδη δεν θα έχει δύσοσμα απόνερα, ο Γ. Παπανδρέου θα στραφεί, το επόμενο διάστημα, στους δύο μεγάλους στόχους του: την αποδόμηση του Κ. Καραμανλή και την προγραμματική προετοιμασία του ΠΑΣΟΚ.

* Το πρώτο «βιολί» στο «κοντσέρτο» κατά του πρωθυπουργού θα είναι ο ίδιος ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και η επιδίωξη είναι προφανής: διά της απαξιώσεως του πρωθυπουργού να προκύπτει η δική του ηγετική φυσιογνωμία. Ηδη άλλωστε έχει ανεβάσει πολύ τους τόνους, αναδεικνύοντας πίσω από κάθε κυβερνητική παλινωδία τον Κ. Καραμανλή και χρησιμοποιώντας συχνά εμπρηστικούς όρους ή λοιδορίες, όπως η τελευταία του αιχμή:

«Βγείτε, επιτέλους, κύριε πρωθυπουργέ, απ' την κρυψώνα του Μαξίμου».

Πρώτες επιτυχίες

Η τακτική αυτή έχει αποτελέσματα, όπως ισχυρίζονται στο επιτελείο του Γ. Παπανδρέου: «Η μείωση της επιρροής του Καραμανλή μπορεί ακόμη να μην είναι τόσο μεγάλη όσο θα θέλαμε, όμως είναι πια ορατή, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις» λένε.

* Ωστόσο, το πιο δύσκολο μέρος στην προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ είναι να πείσει τους πολίτες να το εμπιστευτούν ξανά. Οπως είπαν στην «Κ.Ε.» στελέχη που επισκέπτονται τις περιφέρειες της χώρας, «το κλίμα είναι καλύτερο, ο κόσμος μάς ακούει, αν και ακόμη έχει επιφυλάξεις. Συχνά μας θέτουν ένα βασανιστικό ερώτημα: "Εντάξει, θέλετε ν' αλλάξετε τα πράγματα. Μπορείτε;" Και σ' αυτό δεν μπορείς ν' απαντήσεις με ευχολόγια».

Ετσι, προς αυτή την κατεύθυνση θα κινηθεί το ΠΑΣΟΚ το επόμενο διάστημα.

*Ηδη οι προτάσεις για τη νησιωτική πολιτική, την ακτοπλοΐα και την κατανάλωση έχουν πάει στους κοινωνικούς εταίρους για διαβούλευση.

*Σε δέκα μέρες θα είναι έτοιμο το σχέδιο για την ενέργεια, ενώ οι εννιά άξονες για την αγροτική πολιτική (βλέπε δίπλα) θα πάρουν την τελική μορφή τους τον Ιούνιο στη συνδιάσκεψη.

*Τέλος, είναι πιθανόν ο Γ. Παπανδρέου στη συζήτηση στη Βουλή σε επίπεδο αρχηγών, στις 13 Απριλίου, να αναφερθεί στις θέσεις του ΠΑΣΟΚ για τη μεταρρύθμιση του κράτους, την οποία στη Χαρ. Τρικούπη θεωρούν «τη μητέρα των μεταρρυθμίσεων».

Η δουλειά στις αρμόδιες επιτροπές δεν έχει ολοκληρωθεί, αλλά από τη μέχρι τώρα επεξεργασία φαίνεται ότι η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ θα προχωρήσει: στον «Καποδίστρια 2» που θα συρρικνώσει θεαματικά τον αριθμό των δήμων (θα μείνουν οι μισοί), στην αλλαγή του ρόλου των νομαρχιών, στη μείωση των υπουργείων με καταργήσεις και συγχωνεύσεις και στον δραστικό περιορισμό των προληπτικών ελέγχων, «γιατί αυτοί είναι που ευνοούν τη γραφειοκρατία κι αυτή με τη σειρά της τη διαφθορά».

pappas@enet.gr

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ΠΟΥ ΠΡΟΩΘΗΣΕ ΣΕΙΡΑ ΑΝΤΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ, ΕΓΚΑΛΕΙ ΤΟ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΩΝ ΑΠΟΛΥΣΕΩΝ»

Το σκανδιναβικό μοντέλο στο κράτος του Καραγκιόζη

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΜΕΓΑ

Μια άκαιρη ή άστοχη αναφορά του Γ. Φλωρίδη στο θέμα των απολύσεων παραλίγο να τινάξει στον αέρα το... σκανδιναβικό κοινωνικό κράτος. Και το ζήτημα της απασχόλησης στη χώρα κρύφτηκε κάτω από το χαλί, και οι άνεργοι παρέμειναν όμηροι στα κομματικά γραφεία.

Η κυβέρνηση, η οποία προώθησε το οκτάωρο-λάστιχο, τις φθηνές υπερωρίες, ενίσχυσε το διευθυντικό προνόμιο στη διευθέτηση του χρόνου εργασίας και έχει «παγώσει» τους ελέγχους των Επιθεωρήσεων Εργασίας, εγκαλεί τώρα το ΠΑΣΟΚ για «κρυφό σχέδιο απελευθέρωσης των απολύσεων». Η αλήθεια όμως είναι ότι:

* Η πρόταση Φλωρίδη για την απελευθέρωση των απολύσεων προϋποθέτει ένα «σκανδιναβικού ύψους» επίδομα ανεργίας που αγγίζει το 80% του μισθού και χρηματοδοτείται από τη μεγάλη φορολογία των υψηλών εισοδημάτων.

* Η κυβέρνηση όμως έχει φροντίσει να αποκλείσει την περίπτωση να χρηματοδοτηθούν υψηλά επιδόματα ανεργίας και κοινωνικές δράσεις από τη φορολογία, καθώς έχει δρομολογήσει τη δραστική μείωση των φόρων κυρίως για τα υψηλά εισοδήματα και τις επιχειρήσεις.

Κυρίως στη Δανία και δευτερευόντως στη Σουηδία το κράτος πρόνοιας είναι από τα πιο ανεπτυγμένα στον κόσμο και, κυρίως, είναι από τα πιο αποτελεσματικά. Στη βάση αυτού του κοινωνικού κράτους βρίσκεται η υψηλή φορολογία, που φτάνει έως και πάνω από το 60% (φόρος εισοδήματος και ασφαλιστικές εισφορές εισπράττονται από κοινού και είναι... αδιαίρετες). Και, με μια τόσο διευρυμένη και καθολική φορολογική βάση, είναι αναμενόμενο να δαπανάται το 4,5% του ΑΕΠ σε πολιτικές απασχόλησης, τόσο ενεργητικές, όπως επιδοτήσεις απασχόλησης, προγράμματα κατάρτισης, όσο και παθητικές, όπως είναι τα επιδόματα ανεργίας, που προσεγγίζουν ακόμη και το 90% του τελευταίου μισθού.

Εννιά φορές πάνω

Και αυτό το ποσοστό είναι υπερδιπλάσιο του μέσου κοινοτικού όρου (2,4% του ΑΕΠ) και εννέα φορές πάνω από την Ελλάδα (0,5% του ΑΕΠ).

Κατά συνέπεια μοιρολατρικά δεχόμαστε το επίδομα ανεργίας να διαμορφώνεται στα 311 ευρώ στη χώρα μας και μάλιστα χωρίς την παραμικρή αναπροσαρμογή κατά τα τελευταία δύο χρόνια. «Στις σκανδιναβικές χώρες η ανεργία θεωρείται κοινωνικό πρόβλημα και ως τέτοιο αντιμετωπίζεται, ενώ στις άλλες χώρες ως ατομικό πρόβλημα (περίπτωση νόμου Ντε Βιλπέν) και με εξατομικευμένες παρεμβάσεις» αναφέρει η καθηγήτρια του ΕΜΠ Αθηνά Ρομπόλη. Και στην Ελλάδα η κυβέρνηση επαίρεται για τις εξατομικευμένες παρεμβάσεις που κάνει στους ανέργους.

Στη Δανία οι απολύσεις δεν υπόκεινται σε περιορισμούς, αλλά, όπως και στην πλειονότητα των κρατών μελών της Ε.Ε. των 15, οι απολύσεις είναι αιτιολογημένες.

Ενας άνεργος στη Δανία υποχρεούται να ανταποκριθεί στην προσφορά μιας νέας θέσης εργασίας η οποία εντοπίζεται ηλεκτρονικά. Το επίδομα κόβεται στην περίπτωση που ο άνεργος δεν αποδεχθεί τη θέση εργασίας, έστω και αν αυτή είναι σε άλλη πόλη (αλλά στην ίδια περιφέρεια).

Ενα δεύτερο μειονέκτημα είναι η πιθανότητα χαμηλότερης αμοιβής, αλλα αυτή σαφώς πρέπει να κινείται στα επίπεδα του κλαδικού μισθού. Το τρίτο μειονέκτημα είναι η υψηλή φορολογία, σε μια περίοδο μάλιστα που στην Ευρώπη κερδίζει έδαφος το αμερικανοβρετανικό μοντέλο της χαμηλής φορολογίας. Κάτι που έχει επηρεάσει και τη Δανία. Και η αντιπαλότητα μεταξύ κεντροδεξιάς και κεντροαριστεράς είναι της τάξης της μισής ή μιας ποσοστιαίας μονάδας, αν θα γίνει 59,5% ή 59% η φορολογία.

Η Ελλάδα έχει από τα χειρότερα συστήματα εργασιακών σχέσεων, κυρίως γιατί οι εργοδότες απολύουν αναιτιολόγητα, ενώ, όπου προβλέπεται «σπουδαίος λόγος» για απομάκρυνση από την εργασία, όπως στις ΔΕΚΟ και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, έχει ενοχοποιηθεί από την κυβέρνηση για όλα τα δεινά της χαμηλής παραγωγικότητας. Μάλιστα τον περασμένο Δεκέμβριο πέρασε νόμο για κατάργηση των σχετικών κανονισμών προσωπικού και πρόσληψη με καθεστώς ιδιωτικού δικαίου και αναιτιολόγητων απολύσεων για τους νέους που θα προσλαμβάνονται στο εξής.

Ως προς τις απολύσεις, αυτές είναι απελευθερωμένες για επιχειρήσεις έως 20 άτομα, κάτι που αφορά το 92% των επιχειρήσεων (σ.σ.: οι οποίες είναι μικρού μεγέθους στην Ελλάδα). Και η πρόβλεψη αυτή ετέθη το 2000 (νόμος Γιαννίτση), αφού έως τότε ήταν ελεύθερες για επιχειρήσεις που απασχολούν έως 50 άτομα προσωπικό. Πλέον για τις επιχειρήσεις από 21 έως 199 άτομα το ποσοστό των απολύσεων κυμαίνεται από 20% έως και 2% αντιστοίχως (4 άτομα το μήνα). Και άνω αυτού του ορίου παγιώνεται το 2% το μήνα.

Ομως αυτού του μεγέθους οι επιχειρήσεις ανήκουν, σε μεγάλο βαθμό, στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα που το προηγούμενο διάστημα θέλησαν να κάνουν απολύσεις, ουδένα πρόβλημα αντιμετώπισαν.

Κάτω του 5%

Το μοντέλο αυτό των ελεύθερων, αλλά αιτιολογημένων, απολύσεων μέσα σε ένα ανεπτυγμένο δίκτυο κοινωνικής προστασίας θεωρείται επιτυχημένο στον βαθμό που η ανεργία κινείται κάτω του 5%, στο μισό των άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Αυτό το μοντέλο υποτίθεται ότι επιθυμεί να υλοποιήσει και η Ευρωπαϊκή Ενωση των 25, υιοθετώντας τον νεολογισμό flexicurity, από τις λέξεις ευελιξία και ασφάλεια. Μοντέλο που δεν συμβαδίζει με τη μείωση της φορολογίας που επιβάλλουν τα οικονομικά λόμπι και οι επιχειρήσεις.

Για να υπάρχει ασφάλεια περί την εργασία απαιτείται ισχυρό κοινωνικό κράτος, άρα δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για ανάπτυξη και κοινωνικό μισθό.