Ελευθεροτυπία - Ο λογαριασμός τούς εκθέτει

Τα έτοιμα τρώνε τα ταμεία για να καταβάλλουν τις συντάξεις, με αποτέλεσμα να μειώνεται η πραγματική περιουσία των ασφαλισμένων και να υπονομεύονται οι παροχές των επόμενων ετών και γενεών. Ο λογαριασμός από τη λαφυραγώγηση των ταμείων που έγινε με ευθύνη της κυβέρνησης και συμμέτοχους τους ημετέρους διοικητές των ταμείων, μεταφέρεται έτσι στους συνταξιούχους.

Τα στοιχεία για την περιουσία των ταμείων για το 2006 ανακοινώθηκαν με καθυστέρηση ενός έτους και σχεδόν μυστικά, δηλαδή το απόγευμα της Μεγάλης Πέμπτης, όταν οι εφημερίδες «έκλειναν» την ύλη τους και σχεδόν όλη η Ελλάδα εξέδραμε για το Πάσχα.

Ο λόγος είναι απλός: δείχνουν ότι η αξία των αποθεματικών των ταμείων (στα οποία στηρίζονται οι προσδοκίες για μελλοντικές συντάξεις) μειώθηκε σημαντικά σε πραγματικούς όρους (αποπληθωρθισμένους) το 2006, παρά την άνοδο του Χρηματιστηρίου, παρά την αύξηση των αντικειμενικών αξιών και παρ' όλο που στα αποθεματικά υπολογίζονται και τα δομημένα ομόλογα στις (πανάκριβες) τιμές που αγοράστηκαν, οι οποίες στην πραγματικότητα είναι πολύ χαμηλότερες.

Η πραγματικότητα

Τη στιγμή που η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι «νοικοκυρεύει τα οικονομικά του ασφαλιστικού» και ότι στόχος της είναι «ο εξορθολογισμός και η διαφάνεια στη διαχείριση των αποθεματικών των ταμείων», οι αποταμιεύσεις των ασφαλισμένων (κινητή περιουσία) μεταξύ του 2005 και 2006 αυξήθηκαν μόλις κατά 0,17% τη στιγμή που ο πληθωρισμός έτρεχε με πάνω από 3% και το ονομαστικό ΑΕΠ (πληθωρισμός συν ανάπτυξη), που αποτελεί τη βάση σύγκρισης οικονομικών μεγεθών, έφτανε στο 7%. Οταν η αξία ενός περιουσιακού στοιχείου δεν ακολουθεί την πληθωρισμό στην πραγματικότητα απαξιώνεται.

Βάσιμα δηλαδή μπορεί να υπολογιστεί ότι η αξία των αποθεματικών το 2006 μειώθηκε τουλάχιστον κατά 7-8% και η κάμψη αυτή καλύφθηκε από το χρηματιστήριο και τα ακίνητα. Και πάλι η αξία τους δεν κάλυψε την άνοδο του πληθωρισμού και του εθνικού εισοδήματος (ΑΕΠ).

Το 2006 έναντι του 2005 οι τιμές στο Χρηματιστήριο, όπου είναι επενδεδυμένο το 25% των αποθεματικών των ταμείων, αυξήθηκαν κατά 19,9%, κάτι που αυτόματα έπρεπε να οδηγεί σε αύξηση της συνολικής περιουσίας κατά 5%. Επιπλέον, στα αποθεματικά υπολογίσθηκαν το 2006 και τα ακίνητα σε υψηλότερες τιμές λόγω της αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών (αυξήθηκαν μεσοσταθμικά κατά 30%).

Επιπλέον, τα δομημένα ομόλογα που ανήκουν σε ταμεία αποτιμήθηκαν στην τιμή αγοράς (οι τοποθετήσεις έγιναν εντός του 2006 στη συντριπτική πλειονότητα των ταμείων) καίτοι είναι γνωστό τοις πάσι ότι οι «σάπιοι» αυτοί τίτλοι έχουν χάσει το 30%-40% της αξίας τους, επειδή αγοράστηκαν υπερτιμημένα από τις διοικήσεις. Στοιχεία που εξετάζει τώρα και ο ανακριτής.

Με βάση αυτά τα δεδομένα η διαχείριση της περιουσίας των ταμείων αποδεικνύεται καταστροφική και η αλόγιστη χρήση των αποθεματικών για τις τρέχουσες ανάγκες επιδεινώνει το ασφαλιστικό πρόβλημα. Ετσι η κυβέρνηση κάθε φορά, όπως έγινε και πρόσφατα, θα καταφεύγει σε νέα μέτρα περιορισμού των συντάξεων και αύξησης των ορίων ηλικίας για συνταξιοδότηση, μεταφέροντας στις πλάτες των ασφαλισμένων τη δική της ανικανότητα και τις κατευθυνόμενες «επενδύσεις» στα δομημένα ομόλογα.

Τα στοιχεία για την περιουσία των ταμείων που «αναρτήθηκαν» στην ιστοσελίδα του υπουργείου Απασχόλησης: www.periousia.gr τη μεγάλη Πέμπτη το απόγευμα, στις 31/12/2006 και εκεί αποκαλύπτεται ότι η συνολική (κινητή και ακίνητη) περιουσία ανέρχεται σε 29,2 εκατ. ευρώ, ενώ ένα χρόνο πριν 31/12/2005 ήταν 28,9 ευρώ. Η δυσμενής αυτή εξέλιξη ανατρέπει τις διθυραμβικές δηλώσεις των υπουργών Απασχόλησης ότι η περιουσία των ταμείων έφτασε στα 31 δισ. ευρώ, υπονομεύει τους ισχυρισμούς του οικονομικού επιτελείου έναντι της Eurostat περί «λευκής τρύπας» που περιορίζει το δημοσιονομικό πρόβλημα (η περιουσία των ταμείων υπολογίζεται θετικά και μειώνει το δημόσιο έλλειμμα) και ερμηνεύει την αδικαιολόγητη καθυστέρηση -τουλάχιστον ενός έτους- στη δημοσιοποίηση των στοιχείων για την περιουσία των ταμείων. Μάλιστα, τη στιγμή που ανακοινώθηκαν τα στοιχεία για την περιουσία του 2006 έπρεπε να δημοσιεύονται τα στοιχεία το 2007 (απολογιστικά στοιχεία στις 31/12).

Μεταξύ 2005 και 2006, σε απόλυτα νούμερα, η συνολική περιουσία των ταμείων αυξήθηκε κατά 300 εκατομμύρια ευρώ ή 0,95%.

Τεχνικής φύσης

Αλλά και αυτή η μικρή αναπροσαρμογή είναι τεχνικής φύσης αφού προέρχεται από την αύξηση των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων που έχουν, ενώ η κινητή περιουσία αυξήθηκε μόλις κατά 0,17% ή 50 εκατ. ευρώ (από 28.212.931.833 στις 31/12/2005 σε 28.263.201.304 ευρώ στις 31/12/2006) και παρά την τότε έκρηξη στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Ακόμη χειρότερα, μειώθηκε η περιουσία των μεγάλων ασφαλιστικών ταμείων όπου «ακουμπούν» πάνω από 6,5 εκατ. πολιτών, εργαζομένων και συνταξιούχων.

*Στο ΙΚΑ των 3 εκατ. ασφαλισμένων και των 800.000 συνταξιούχων η περιουσία μειώθηκε κατά 500 εκατ. ευρώ και το μερίδιό του στη συνολική περιουσία των ταμείων έπεσε από 18,51% το 2005 στο 16,57% το 2006.

*Η περιουσία του ΟΑΕΕ (ΤΕΒΕ) που έχει 850.000 ασφαλισμένους και 300.000 συνταξιούχους μειώθηκε κατά 85 εκατ. ευρώ.

*Στον ΟΓΑ των 800.000 εν ενεργεία αγροτών και αντίστοιχου αριθμού συνταξιούχων οι ασφαλισμένοι έχασαν 120 εκατομμύρια ευρώ και η περιουσία του έπεσε από το 8,31% στο 7,81% στο σύνολο των ταμείων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η εικόνα για την περιουσία των ασφαλισμένων κατά το 2007 είναι ακόμα πιο δυσμενής καθώς:

*Τα ταμεία έβαλαν μαζικά 1,3 δισ. ευρώ σε δομημένα ομόλογα εκ των οποίων τα 700 δεν έχουν επιστραφεί, η δε αξία αυτών των τίτλων έχει πέσει στο 60%-70%.

*Ο ΟΑΕΕ πούλησε περιουσιακά στοιχεία (μετοχές και ομόλογα) προκειμένου να δώσει τις συντάξεις (π.χ. το Δώρο Χριστουγέννων πέρυσι), ενώ και τώρα αντιμετωπίζει αξεπέραστα ταμειακά προβλήματα.

*Για τον ίδιο λόγο το ΙΚΑ δεν αντικαθιστά όσα ομόλογα λήγουν και εισπράττει την αξία τους για να πληρώσει τρέχουσες ανάγκες, καίτοι τα ομόλογα δόθηκαν από το Δημόσιο για την κάλυψη υποχρεώσεών του και με τη δέσμευση να κρατηθούν και να αποτελέσουν τη μαγιά (κουμπαράς) για τις συντάξεις του μέλλοντος.

Τρώνε τα έτοιμα

Δηλαδή ρευστοποιεί περιουσιακά στοιχεία για να καλύψει τρέχουσες ανάγκες, κοινώς τρώει από τα έτοιμα και από την περιουσία της επόμενης γενιάς. Υπολογίζεται ότι η περιουσία του ΙΚΑ από τα 5,35 δισ. το 2005 σήμερα είναι κάτω των 2 δισ. ευρώ.

*Τα ταμεία υποχρεώθηκαν να πουλήσουν συμμετοχές προκειμένου η κυβέρνηση να εκποιήσει επιχειρήσεις του ευρύτερου δημοσίου τομέα, όπως συνέβη με το ΙΚΑ και την Εμπορική. Σε άλλες περιπτώσεις δόθηκαν οδηγίες να μην μετάσχουν τα ταμεία στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου όπως συνέβη με τον ΟΑΕΕ (ΤΕΒΕ) και την Εθνική όταν ήθελε να εξαγοράσει την τουρκική Finansbank. Ο ΟΑΕΕ δεν μπήκε στην αύξηση αυτή με τιμή στα 23 ευρώ ανά μετοχή, ενώ στη συνέχεια η τιμή εκτινάχθηκε στα 49 ευρώ.