Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΟΔΡΟΜΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η οικονομική κρίση είναι εδώ!

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΛΑΦΑΖΑΝΗ*

Από το περασμένο καλοκαίρι γράφω συνεχώς ότι η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση έχει εισέλθει σε μεγάλη οικονομική κρίση. Αυτή η διεθνής καπιταλιστική κρίση είναι κάτι πολύ περισσότερο, πολύ χειρότερο και πολύ πιο βαθύ από μια επώδυνη οικονομική ύφεση στις ΗΠΑ ή ακόμα και από μια παγκόσμια οικονομική ύφεση. Δυστυχώς, τα δεδομένα που διαμορφώνονται στις παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις είναι κάτι παραπάνω από ανησυχητικά, αν όχι και εφιαλτικά.

Τα διεθνή Χρηματιστήρια, και μαζί με αυτά η Σοφοκλέους, σχεδόν καταρρέουν. Τα «ιερά τέρατα» του διεθνούς τραπεζικού συστήματος σωριάζονται ταπεινωμένα ένα ένα, εγγράφοντας πελώριες ζημίες από τα αχαλίνωτα κερδοσκοπικά παιχνίδια τους, ενώ πολλά ηχηρά ονόματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος μόλις απέχουν από τη χρεοκοπία. Το δολάριο έχει μπει σε τροχιά ελεύθερης πτώσης, χωρίς ορατό τέλος, και πιθανόν οι μέρες του ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος να είναι μετρημένες.

Οι ΗΠΑ από οικονομικός γίγαντας τείνουν να καταστούν ο μεγάλος οικονομικός ασθενής του πλανήτη και μια μεγάλη πηγή ανωμαλίας του διεθνούς συστήματος. Την ίδια ώρα, η κερδοσκοπία έχει εξωθήσει το πετρέλαιο σε ουράνια ύψη, πάνω από τα 110 δολ. το βαρέλι, ο χρυσός πετάει σε νέο ιστορικό ρεκόρ, πάνω από 1.000 δολ. η ουγκιά, ενώ καλπάζουν οι διεθνείς τιμές των πρώτων υλών και κυρίως των τροφίμων. Ο διεθνής πληθωρισμός εκτινάσσεται εν μέσω οικονομικής οπισθοχώρησης.

Οι διεθνείς «φούσκες» των κεφαλαιαγορών σκάνε μία μία και πρώτα απ' όλα οι «φούσκες» των ακινήτων και των παραγωγων. Οι Κεντρικές Τράπεζες, βυθισμένες σε απέραντη αμηχανία, ξοδεύουν μυθώδη ποσά για να συντηρήσουν τη ρευστότητα και να αποσοβήσουν τραπεζικές χρεοκοπίες. Οι νομισματικές, όμως, παρεμβάσεις αποδεικνύονται εντελώς ανεπαρκείς και με εφήμερα αποτελέσματα.

Ο υπό εξέλιξη διεθνής στασιμοπληθωρισμός τείνει να θυμίσει τις αλήστου μνήμης μέρες των αρχών της δεκαετίας του '70. Κατά παράδοξο τρόπο η κινέζικη ανάπτυξη αλλά και η δυναμική πολλών ασιατικών χωρών μοιάζει να αποσοβεί μέχρι στιγμής μια καπιταλιστική κρίση, ανάλογη με αυτή του '29. Μήπως, όμως, η κινεζική οικονομία με τις πελώριες ανισορροπίες και αντιφάσεις της, γίνει, αλίμονο, το επόμενο θύμα της παγκόσμια οικονομικής επιδημίας;

Την ίδια ώρα η ανοχύρωτη νεοφιλελεύθερη ελληνική οικονομία βυθίζεται από τρίμηνο σε τρίμηνο, εν μέσω της διεθνούς οικονομικής καθίζησης. Οι εγχώριοι ρυθμοί ανάπτυξης συνεχώς πέφτουν, η λαϊκή κατανάλωση υποχωρεί, οι επενδύσεις έχουν πάρει την κάτω βόλτα, τα ήδη υψηλά επιτόκια εμφανίζουν νέες ανοδικές τάσεις, τα ελλείμματα στο ισοζύγιο πληρωμών διεκδικούν τα πρωτεία στον κόσμο και ο πληθωρισμός επανέρχεται σε επίπεδα προηγούμενης δεκαετίας, ενώ η πραγματική ακρίβεια λόγω της ανεξέλεγκτης εγχώριας αισχροκέρδειας σαρώνει τις αγορές.

Μόνο τα κέρδη των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων διανύουν περίοδο παχιών αγελάδων σε μια φάση κατάρρευσης των λαϊκών εισοδημάτων, πρώτα απ' όλα των μισθών και των συντάξεων. Είναι ορατός ο κίνδυνος να σκάσουν στη χώρα μας τόσο η «φούσκα» των ακινήτων όσο και η «φούσκα» των τραπεζών, η οποία κτίστηκε στα εύκολα ληστρικά υπερκέρδη, με συνέπειες χειρότερες από κοινωνική καταιγίδα!

Κυβερνητική μακαριότητα

Δυστυχώς, η μόνη αμέριμνη και ανυποψίαστη από την κατάρρευση των γυάλινων πύργων της καπιταλιστικής «παγκοσμιοποίησης» και των νεοφιλελεύθερων μυθοπλασιών δείχνει να είναι η κυβέρνηση του κ. Καραμανλή, αλλά και το «εγκλωβισμένο» στο κυβερνητικό παρελθόν, ΠΑΣΟΚ. Η κυβέρνηση όχι μόνο δεν βγάζει συμπεράσματα από την κρίση, αλλά επιτυγχάνει τις ιδιωτικοποιήσεις στρατηγικών τομέων, κατεδαφίζει ανηλεώς το ασφαλιστικό σύστημα, επιμένει στη σκληρή λιτότητα, προσηλώνεται στους ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς και ενισχύει την ασυδοσία των αγορών τη στιγμή που διαλύουν ό,τι απομένει όρθιο. Μιλάμε για την τέλεια συνταγή οικονομικής και κοινωνικής πανωλεθρίας.

Βιάστηκαν πολλοί να θέσουν την οικονομία εκτός πολιτικής και να καταστήσουν την τελευταία απλό διαχειριστή ενός οικονομικού μονόδρομου στη βάση μιας ενιαίας σκέψης. Η ζωή, όμως, εκδικείται. Η οικονομία ξαναστήνεται στο βάθρο της ως πολιτική οικονομία. Η πολιτική επιστρέφει ξανά ως αμφισβήτηση της αγοραίας σκέψης, του νεοφιλελευθερισμού και του καπιταλισμού. Αυτή η επιστροφή είναι που θέτει σε κρίση την κυβερνητική διαχείριση και κυρίως το δικομματισμό. Αυτή η επιστροφή θέτει εκ νέου την Αριστερά στο προσκήνιο. Είμαστε ακόμα στην αρχή. Αλλά, όπως πάντα, κάθε αρχή είναι το ήμισυ του παντός!

*Μέλος της Π.Γ. του ΣΥΝ, βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Β' Πειραιά