Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΡΟΕΞΟΦΛΟΥΝ ΗΔΗ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΒΡΑΔΥΝΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΜΙΛΟΥΝ ΟΟΣΑ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΔΝΤ

Η ύφεση ήρθε διατεθειμένη για να μείνει

Του Γ. ΑΓΓΕΛΗ

Με μια απότομη πτώση των τιμών των πρώτων υλών και του πετρελαίου τα τελευταία εικοσιτετράωρα, η παγκόσμια οικονομία δείχνει να παίρνει την απόφασή της, ότι πράγματι η οικονομική ύφεση θα είναι η κυρίαρχη κατάσταση τα επόμενα χρόνια.

Οι προσωρινές ενδείξεις για τον ρυθμό ανάπτυξης στο πρώτο τρίμηνο του 2008 τόσο στις ΗΠΑ (κοντά στο 0,1%) όσο και στην Ευρώπη (0,3%-0,5%) επιβεβαιώνουν την εκτίμηση ότι οι δύο βασικές οικονομίες του πλανήτη κινούνται πλέον με ρυθμούς πολύ κοντά στο μηδέν. Ελάχιστες εξαιρέσεις εμφανίζονται στην ευρωζώνη, όπου οικονομίες όπως η Γερμανία και η Γαλλία δείχνουν κάποια σημάδια αντίστασης στην ύφεση.

Οι αγορές κεφαλαίου (ομόλογα και χρηματιστήρια) προεξοφλούν την διεθνή οικονομική επιβράδυνση, για την οποία ήδη μιλούν στις τελευταίες εκτιμήσεις τους τόσο ο ΟΟΣΑ όσο και το ΔΝΤ.

* Στην Ευρώπη η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αντιμετωπίζει την κατάσταση με μεγάλες επιφυλάξεις λόγω του ότι η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας φέτος συνδυάζεται με:

- Τη χειρότερη κρίση στο τραπεζικό σύστημα και την αδυναμία να λειτουργήσει το σύστημα δανεισμού μεταξύ των τραπεζών στη διατραπεζική αγορά. Το επιτόκιο δανεισμού μεταξύ τραπεζών (euribor) για διάρκεια τριμήνου αυξάνεται διαρκώς (είναι ήδη στο 4,67%) παρά τις αλλεπάλληλες ενέσεις κεφαλαίων από την ΕΚΤ.

- Το πανάκριβο ευρώ (σταθερά πάνω από 1,54 δολ./ευρώ) και πληθωρισμό επίμονα πάνω από το 3,2%-3,3%, που καθιστά απαγορευτική τη μείωση των επιτοκίων δανεισμού στην ευρωζώνη, που παραμένουν στο 4%.

* Στις ΗΠΑ η Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα (Fed) υποχρεώθηκε σε μέτρα που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί από τον καιρό της Μεγάλης Υφεσης (1929), όπως για παράδειγμα η άμεση χρηματοδότηση από τη Fed χρηματιστηριακών εταιρειών πέραν των τραπεζών για να αποφευχθούν περιπτώσεις πτωχεύσεων μεταξύ των μεγάλων τραπεζών.

Επιτόκια

Παράλληλα, μειώνονται διαρκώς τα επιτόκια, που σε ελάχιστο χρόνο έχουν πέσει από το 5,25% στο 2,25% προκειμένου να αποφευχθεί μία πολύ πιο απότομη εξάπλωση της ύφεσης στην αμερικανική οικονομία, που χρησιμοποιεί ευθέως πλέον το «φθηνό» και πληθωριστικό δολάριο για να μετακυλίσει μέρος του κόστους της κρίσης στις άλλες οικονομίες.

Οι αμερικανοί οικονομολόγοι αναγνωρίζουν ότι αυτή τη φορά η πιστωτική κρίση που έχει «εγκατασταθεί» πλέον στο τραπεζικό σύστημα και η ανοικτή ακόμα πληγή σε Αφγανιστάν-Ιράκ σε συνδυασμό με τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου, δεν επιτρέπουν στις ΗΠΑ να αναζητήσουν διέξοδο σε ένα νέο «πολεμικό» εγχείρημα στο εξωτερικό διοχετεύοντας τεράστια κεφάλαια στην πολεμική βιομηχανία για να ενισχυθεί η εγχώρια οικονομία.

Οι επιπτώσεις αυτής της κρίσης κατά τους πλέον συντηρητικούς αναλυτές αναμένεται να εμφανισθούν σε ολόκληρο το εύρος τους στο δεύτερο εξάμηνο του 2008 και το 2009 με βασικά χαρακτηριστικά:

- Την απότομη μείωση των δανειακών χρηματοδοτήσεων προς την ιδιωτική παραγωγική και καταναλωτική «μηχανή» που στηρίζει τους ρυθμούς ανάπτυξης.

- Αυξημένο τουλάχιστον για το 2008 πληθωρισμό και μεγάλες αναταρχές στις συναλλαγματικές ισοτιμίες ιδιαίτερα μεταξύ ευρώ και δολαρίου, το οποίο (δολάριο) παρά τη μικρή ανάκαμψή του τις τελευταίες ημέρες αναμένεται να πέσει ακόμα περισσότερο το πρώτο εξάμηνο.

- Μείωση των επενδύσεων και σημαντική αύξηση της ανεργίας, που όπως εκτιμάται θα αρχίσει και πάλι να δείχνει τα δόντια της από το δεύτερο εξάμηνο του 2008.

Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, έχει αναθερμανθεί η συζήτηση για το ενδεχόμενο επιστροφής σε πολιτικές εθνικοποίησης επιχειρήσεων (τραπεζών) που κινδυνεύουν με χρεοκοπία και προγραμμάτων κρατικών επενδύσεων για να στηριχθεί η οικονομική δραστηριότητα.

Αλλο ρεπορτάζ για την κρίση και τις συνέπειές της στις σελ. 16-23.