Ελευθεροτυπία - Οι απόκληροι της κάλπης

Η ειρωνεία είναι ότι σχεδόν 3 εκατ. πολίτες που δεν βρίσκονται πια στη φυλακή, έχουν επανενταχθεί αφού έχουν πάρει χάρη ή αναστολή και είναι «υπεύθυνοι» ώστε να εργάζονται αλλά όχι για να ψηφίζουν. Οι διαδικασίες για την επαναπόκτηση των πολιτικών τους δικαιωμάτων είναι συνήθως πολύπλοκες, διαφέρουν από πολιτεία σε πολιτεία και είναι πολύ δύσκολο να ολοκληρωθούν.

Με βάση τα επίσημα στοιχεία, οι μαύροι αποτελούν το 40% εκείνων που δεν έχουν πολιτικά δικαιώματα στις ΗΠΑ, ακόμα και αν αποτελούν μόνο το 12% του συνολικού πληθυσμού. Τουλάχιστον 1,4 εκατ. μαύρων -το 13% όλων των μαύρων στις ΗΠΑ- δεν μπορούν να ψηφίσουν επειδή έχουν καταδικαστεί για κακούργημα. Σε ορισμένες πολιτείες οι συνέπειες είναι ακόμη πιο ακραίες: Στην Αλαμπάμα και στη Φλόριδα σχεδόν το 1/3 των μαύρων θα απέχει από τις κάλπες για μια ολόκληρη ζωή. Το ίδιο και για τον μαύρο πληθυσμό που ζει στις πολιτείες της Αιόβα, Μισισίπι, Βιρτζίνια, Νιου Μέξικο και Ουαϊόμινγκ.

Δεν χρειάζεται να αναρωτηθεί κανείς γιατί οι φυλετικές μειονότητες επηρεάζονται περισσότερο, αφού αντιπροσωπεύουν την πλειονότητα των Αμερικανών που έχουν καταδικαστεί σε κράτηση ή φυλάκιση. Πάνω από τα 2/3 -περίπου το 68%- των καταδικασμένων της χώρας δεν είναι λευκοί. Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, οι μαύροι στις ΗΠΑ έχουν 30% πιθανότητες να φυλακιστούν κάποια στιγμή στη ζωή τους, οι ι Ισπανόφωνοι 17%, ενώ οι πιθανότητες των λευκών είναι μόνο 4%.

Επιχείρηση-σκούπα στις μειονότητες

Πολιτικοί αναλυτές αποδίδουν την έλλειψη ισορροπίας στις καταδίκες σε καθαρά πολιτικούς παράγοντες. Η δίωξη για ναρκωτικά - η κυριότερη πηγή καταδίκης -στις κοινότητες των μειονοτήτων εντάθηκε από τις αρχές της δεκαετίας του '80, με αποτέλεσμα οι «επιχειρήσεις σκούπας» της αστυνομίας και οι αυστηρές ποινές να στείλουν αναρίθμητους μαύρους και ισπανόφωνους στην φυλακή.

Η στέρηση της ψήφου λόγω κακουργήματος δεν είναι μια απλή σύμπτωση. Οι πλειοψηφίες των λευκών στις νότιες πολιτείες που συντηρούσαν ολόκληρους πληθυσμούς σκλάβων χρησιμοποίησαν την εφαρμογή τέτοιων νόμων προκειμένου να διατηρήσουν την εξουσία στην περίπτωση απελευθέρωσής τους. Στις πολιτείες Αλαμπάμα, Φλόριδα, Μισισίπι και Βιρτζίνια, για παράδειγμα, σχεδόν 1 στους 25 πολίτες δεν έχει δικαίωμα ψήφου. Στη Φλόριδα και στο Τέξας έχουν απαγορεύσει το δικαίωμα ψήφου σε περισσότερους από 1 εκ. πολίτες, ενώ οι Αλαμπάμα, Βιρτζίνια και Καλιφόρνια έχουν αφαιρέσει το δικαίωμα αυτό σε 750 χιλιάδες.

Οι δύο μοναδικές πολιτείες, το Μέιν και το Βερμόντ, που επιτρέπουν το δικαίωμα ψήφου ακόμα και σε αυτούς που διέπραξαν κακουργήματα, έχουν σχετικά λίγους κατάδικους από τις τάξεις των μειονοτήτων.

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αναμένεται να ανακοινώσει σε λίγες μέρες -εξαιτίας δεκάδων προσφυγών- αν θα ασχοληθεί με την υπόθεση πριν από τις προεδρικές εκλογές και αν θα λάβει μια τελική απόφαση. Εδώ, όμως, δεν κρίνονται εκατομμύρια ψήφοι, αλλά και η νομοθεσία σχετικά με τις φυλετικές διακρίσεις.

Η συζήτηση σχετικά με την πολιτική δύναμη των μειονοτήτων είναι επίκαιρη καθώς το 2007 σημαντικά άρθρα της Πράξης Δικαιωμάτων Ψήφου (Voting Acting Act) λήγουν, εκτός και αν το Κογκρέσο αποφασίσει να τα ξαναεγκρίνει. Πολλές απογοητευμένες φωνές υποστηρίζουν ότι αυτό το σημαντικό ντοκουμέντο του κινήματος των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάντων απέτυχε να κερδίσει την φυλετική ισότητα που ξεκίνησε σαν ιδέα το 1965.