Ελευθεροτυπία - Μια κοινωνία στα δύο

Αντιφατική όσο και η Αμερική, αυτή η πρώτη αναμέτρηση μετά την 11η Σεπτεμβρίου καταγράφει ανάγλυφα τη συσσωρευμένη συναισθηματική φόρτιση και την πόλωση στην αμερικανική κοινωνία.

Από τον Βορρά μέχρι τον Νότο και από τις φτωχογειτονιές μέχρι τις μεγαλουπόλεις, μαίνεται ένας ιδιότυπος ενδοαμερικανικός πόλεμος των πολιτισμών (cultural war) ανάμεσα στους οπαδούς της νεοσυντηρητικής θρησκευτικής δεξιάς του Τζορτζ Μπους και της φιλελεύθερης ελίτ που συσπειρώνεται γύρω από τον Τζον Κέρι.

Αντίπαλες ομάδες

«Επιστήμονες υπέρ του Κέρι», «Χριστιανοί υπέρ του Μπους», «Βετεράνοι του πολέμου της Κορέας υπέρ του Κέρι», «Αστυνομικοί υπέρ του Μπους» «Οικολόγοι υπέρ του Κέρι», «Ανθρακωρύχοι υπέρ του Μπους», συγκροτούν μια ατέλειωτη λίστα υποστηρικτών των δύο υποψήφιων που υπονομεύουν με πρωτοφανή ένταση τον αντίπαλο σαν να πρόκειται αυτές οι εκλογές να κρίνουν το μέλλον και την ίδια την υπόσταση της Αμερικής.

Κι όμως, στα μάτια του μέσου ψηφοφόρου διακυβεύονται όσο ποτέ άλλοτε οι αμερικανικές αξίες και το αίσθημα ασφάλειας στην καθημερινότητά του. Πρώτη φορά τα τελευταία πενήντα χρόνια, οι απόψεις του απλού ανθρώπου ταυτίζονται με τις ιδεολογικές τοποθετήσεις των υποψηφίων σε θέματα όπως οι εκτρώσεις, η θανατική ποινή, τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο πόλεμος, η τρομοκρατία, οι γάμοι μεταξύ ομοφυλόφιλων.

Μπους και Κέρι εκπροσωπούν δυο διαφορετικές κοσμοθεωρίες και ενσαρκώνουν με πρωτοφανή επιτυχία τον ρόλο του καλού και του κακού στην «άγρια Δύση» των προεδρικών εκλογών: Ο ένας μονοπωλεί τις ηθικές αξίες και ο άλλος τον κοινωνικό φιλελευθερισμό.

*Η νεοσυντηρητική θρησκευτική δεξιά του Τζ. Μπους «δίνει τα ρέστα της» για μια ακόμη θητεία με αρωγούς, εκτός από το μεγάλο κεφάλαιο στον τομέα της ενέργειας και της φαρμακοβιομηχανίας, τα πιο καθυστερημένα στρώματα του αμερικανικού Νότου και της απέραντης, άγνωστης ενδοχώρας.

-Ενα πολύχρωμο και ετερόκλητο πλήθος από θρησκευόμενους, υπερπατριώτες, υπέρμαχους του τριπτύχου πατρίδα - θρησκεία - οικογένεια, τραγουδούν «bomb the world» («βομβάρδισε τον κόσμο»), προσεύχονται στις εκκλησίες για την εκλογική νίκη του Μπους και σηκώνουν πανό με το σύνθημα «We support our troοps» («Συμπαραστεκόμαστε στα στρατεύματά μας»).

-Νεαρές έφηβες υπογραμμίζουν την ευτυχία της αποχής από το σεξ, εργάτες ταυτίζονται με την εικόνα του «καουμπόι της διπλανής πόρτας» που αποπνέει ο πρόεδρος και μισούν βαθύτατα την αλαζονική και άθεη ελίτ γύρω από τον Κέρι.

-Στην ύπαιθρο, οι φτωχοί ψηφίζουν Μπους παρόλο που αυτός ο πρόεδρος ετοιμάζεται να πλήξει ακόμη περισσότερο τις ζωές των 45 εκατομμυρίων ανασφάλιστων και των 36 εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν κάτω από όριο της φτώχειας.

*Στις μεγάλες πόλεις, επιστήμονες, πνευματικοί άνθρωποι, οικολόγοι και οργανώσεις για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων βοηθούν για την επικράτηση του Κέρι, έστω κι αν γνωρίζουν ότι απλώς επιλέγουν το μικρότερο κακό.

Η τρίτη απειλή

Αν τους ρωτήσει κανείς ποιος άνθρωπος συνιστά τη μεγαλύτερη απειλή, ο Μπους έρχεται τρίτος μετά τον Οσάμα μπιν Λάντεν και τον πρόεδρο της Β. Κορέας, Κιμ Γιογκ Ιλ.

-Στο «αριστερό» Σαν Φρανσίσκο κυκλοφορούν μπλουζάκια με το σύνθημα «Στείλτε τις θυγατέρες του Μπους στο Ιράκ», «Οχι άλλο Μπους» και στη Σίλικον Βάλεϊ, την καρδιά της αμερικανικής τεχνολογίας, συγκεντρώθηκαν δύο εκατομμύρια δολάρια για τον Κέρι.

-Στο Σέντραλ Παρκ της Νέας Υόρκης στήνονται αυτοσχέδιες σατιρικές παραστάσεις που προτρέπουν τον Μπους να ιδιωτικοποιήσει την ατμόσφαιρα και να κάνει άλλους τέσσερις πολέμους. Αν κερδίσει ο σημερινός πρόεδρος, λένε, η Νέα Υόρκη πρέπει, επιτέλους, να κηρύξει την ανεξαρτησία της!

*Ομως, πίσω από την ευεργετική σάτιρα, τον φανατισμό και την πόλωση κρύβεται η πραγματική σημασία των εκλογών: Κατά την άποψη των ιστορικών, θα συμβάλουν στην ερμηνεία του «φαινομένου Μπους» και θα μετρήσουν την ικανότητα της αμερικανικής κοινωνίας να επεξεργαστεί προς όφελός της την τραυματική εμπειρία της 11ης Σεπτεμβρίου.