Ελευθεροτυπία - Απογευματινή Αδέσμευτη Εφημερίδα

Το σκάνδαλο της παράνομης ανταλλαγής εκτάσεων της λίμνης Βιστονίδας από την αγιορείτικη Ιερή Μονή Βατοπεδίου με οικόπεδα «φιλέτα» του Δημοσίου, πέρα από τα γνωστά πολιτικά αίτιά του (συνευθύνη Ν.Δ./ΠΑΣΟΚ, διαπλοκή Κράτους-Εκκλησίας κ.ά.) και τις τεράστιες υπεραξίες που καρπώθηκαν πρόσωπα και εταιρείες τύπου ΠΑΠ (ΙΣΤΑ)-ΡΑΣΑ (RASSADEL), εγείρει το εξής ερώτημα: Με τι κίνητρα κάποιοι πανίσχυροι πολιτικοί (και οικονομικοί) παράγοντες του τόπου αναπτύσσουν «πνευματικές» εξαρτήσεις με αρχιερείς/ηγούμενους, ενίοτε αμφιλεγόμενης ηθικής και πνευματικής ποιότητας, και τους «εξυπηρετούν» ποικιλοτρόπως; Και, μάλιστα, χωρίς οι ίδιοι να τους χρειάζονται για την προώθηση των πολιτικών ή των οικονομικών συμφερόντων τους;

* Λόγου χάριν, δύσκολα μπορεί να εξηγηθεί η διαπλοκή του πρώην κυβερνητικού εκπροσώπου κ. Ρουσόπουλου με τον ρασοφόρο «πνευματικό» του μόνο με πολιτικοϊδεολογικά κριτήρια.

* Πολιτικά πρόσωπα δεν θα επέλεγαν αβασάνιστα τέτοιες πνευματικές σχέσεις μόνο και μόνο για να αποκομίσουν πολιτικά ή οικονομικά οφέλη, καθ' ότι μπορούν να αποβούν πολιτικά ζημιογόνες και γι' αυτό, εξάλλου, δεν τις δημοσιοποιούν. Οπως δύσκολα θα μπορούσαν να εξηγηθούν μόνο με οικονομικά κριτήρια οι σχέσεις εξάρτησης μεταξύ πανίσχυρων οικονομικών παραγόντων και Πατριαρχείου που, αντίθετα με τους πολιτικούς, φροντίζουν να τις δημοσιοποιούν δεόντως.

* Μια πρώτη εξήγηση μπορεί να αναζητηθεί στα εσώτερα ανορθολογικά, μεταφυσικά κίνητρα κάθε ατόμου, επώνυμου ή μη, που εκδηλώνονται με ποικίλους τρόπους ανάλογα με την κοινωνική τάξη-θέση και το ποιοτικό βάθος της παιδείας του. Σε αυτά έριξε φως με τον πιο παραστατικό τρόπο η «επώνυμη» σύζυγος του πρώην υπουργού Βουλγαράκη κ. Αικατερίνη Πελέκη, συμβολαιογράφος και κόρη ενός «βαθύτατα θρησκευόμενου» (κατά δήλωσή της) μεγαλοδικηγόρου της Αθήνας.

Σε πρόσφατη συνέντευξή της δήλωσε ότι αφιέρωσε δύο χρόνια δουλειάς της για να συντάξει 30-32 συμβόλαια ανταλλαγής υπέρ της Μονής Βατοπεδίου γιατί «Η αίσθηση που είχα είναι ότι βοηθάω το Μοναστήρι· ότι θα έχω την ευλογία της Παναγίας»(1).

* Η μεταφυσική επιρροή αρχιερατείου/ηγούμενων επί πολιτικο-οικονομικά ισχυρών ατόμων στηρίζεται στο γνωστό φόβητρο της Θείας Τιμωρίας, τόσο εν ζωή (π.χ. πρόκληση ασθενειών) όσο και μετά θάνατον (κατάληξη στην κόλαση), στην οποία πιστεύουν, αλλά και στα ανταλλάγματα που προσφέρουν στους αρχιερείς/ηγούμενους προκειμένου να μεσολαβήσουν υπέρ τους στον Θεό. Οι προσωπικές ενοχές και φοβίες είναι η κατάληξη μιας ηθικά προβληματικής επαγγελματικής διαδρομής στις καπιταλιστικές κοινωνίες. Μετά την απόκτηση κοινωνικής ισχύος, αυτές έρχονται στην επιφάνεια όλο και πιο επιτακτικά, τότε που τα άτομα νιώθουν την ανάγκη να προετοιμάσουν τη μετά θάνατον κατάληξη της ψυχής τους. Οσο πιο ισχυρή είναι η κοινωνική θέση τους τόσο πιο υψηλά ιστάμενους στην εκκλησιαστική ιεραρχία επιλέγουν τους διαμεσολαβητές τους με το Θείο. Αυτό είναι που προέχει και όχι η ποιότητα της πνευματικότητας του διαμεσολαβητή, που εξάλλου σπανίζει ένεκα της διαχρονικής κοσμικής διάβρωσης της Εκκλησίας.

* Αλλά και ο τρόπος «εξαγοράς» της υπέρ σωτηρίας της ψυχής διαμεσολάβησης εξαρτάται από την κοινωνική θέση. Ενώ η ανώτερη πολιτική και οικονομική τάξη εξαντλεί τις προσπάθειές της σε κάποιο επώνυμο ηγούμενο ή μητροπολίτη, οι πολιτικο-οικονομικά ισχυρότεροι επιδιώκουν την πιο άμεση σχέση με το Θείο.

Λόγου χάριν, κτίζουν ιδιωτικά εκκλησάκια για την κατ' οίκον προσκύνηση σπάνιων θαυματουργών εικόνων (π.χ. την αγιορείτικη εικόνα της Παναγίας, το «Αξιον Εστί») και χρυσοπληρώνουν πατριαρχικούς τίτλους (Μέγας Ευεργέτης, Μέγας Λογοθέτης, Μέγας Ιερομνήμων, Μέγας Χαρτοφύλαξ, Μέγας Ρεφερενδάριος, Πρωτοψάλτης, Δικαιοφύλαξ, Υπομνηματογράφος, Σκευοφύλαξ, Ορφανοτρόφος, Καστρίνσιος, Χαρτουλάριος, Δεπουτάτος, Ακτουάριος, Πρωτέκδικος, Διερμηνεύς, Νοτάριος, Λαοσυνάκτης), και -υποδεέστερα- παράσημα της Ελλαδικής Εκκλησίας (Σταυρός του Αποστόλου Παύλου)(2). Αλλοι επιλέγουν τη διαθρησκειακή διαμεσολάβηση στο Θείο ασκώντας κοσμοπολίτικη φιλανθρωπία, π.χ. ως πρεσβευτές Καλής Θελήσεως της UNESCO, έχοντας εκκινήσει ως πρόεδροι ανθρωπιστικών συλλόγων, ενώ άλλοι επιδιώκουν τον ίδιο στόχο ως πρόεδροι μη κυβερνητικών οργανώσεων.

* Ολα αυτά είναι γνωστά στο αρχιερατείο διότι από αυτά αντλεί τη δύναμή του. Αλλά δεν αρκούν γιατί δεν αφορούν τους κοινωνικά ανίσχυρους, ανώνυμους πιστούς, που στην καλύτερη περίπτωση εξασφαλίζουν κάποιο φτωχοκαλόγηρο για διαμεσολαβητή.

* Απαιτείται και μια θρησκοκεντρική παιδεία (βλέπε δήλωση υπ. Παιδείας Στυλιανίδη: «Υποχρεωτικό το μάθημα των Θρησκευτικών»)(3), ώστε να πνίγει την ορθολογική σκέψη εν τη γενέσει της. Οπως, επίσης, χρειάζεται και η σημειολογία του Θείου Δέους που εκφράζεται μέσα από χρυσοποίκιλτα αυτοκρατορικά άμφια, περίλαμπρους ναούς, μονές-φορείς βυζαντινού μεγαλείου, θαυματουργές εικόνες και ιερά λείψανα-σκιάχτρα, ακόρεστη οικονομική ισχύ (από δωρεές, αυτοκρατορικά χρυσόβουλα εσαεί ιδιοκτησίας δημόσιων εκτάσεων, πλουσιοπάροχες ευρωενωσιακές επιχορηγήσεις, οικονομικές επενδύσεις, υπεράκτιες εταιρείες, τράπεζες), και βέβαια πολιτική συνεξουσία.

* Το ερώτημα, που τίθεται είναι κατά πόσο οι πολιτικοί που εναποθέτουν τις μεταφυσικές πνευματικές ανησυχίες τους στους ώμους των πάσης φύσεως «πνευματικών» τους, διαθέτουν ορθολογική πνευματικότητα να κυβερνούν. Αν και δεν την χρειάζονται. Γιατί κυβερνούν με τον αυτόματο οικονομικό πιλότο της «ελεύθερης αγοράς» των Ε.Ε./ΗΠΑ, ηθικά και πολιτικά νομιμοποιημένο από την Εκκλησία (ορθόδοξη, καθολική και ευαγγελικο-προτεσταντική)· που όμως ρίχνει σκάφος και επιβάτες στα Τάρταρα της οικονομικής καταστροφής.

1. ΑΝΤ1, «Αποδείξεις» 19-11-2008.

2. «Ελευθεροτυπία», 29-03-2004.

3. «Καθημερινή», 22-11-2008.

*Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι καθηγητής Βιοχημείας στο τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών.

ENET.gr

Η ανώτερη τάξη και το ιερατείο